Жыртқыш жануарлар тобын көрсет
Тақырыбы: Құстар
Бұл сабақ жоспары оқушылардың құстар туралы білімін кеңейтіп, табиғатты қорғау мәдениетін қалыптастыруға бағытталған.
Пәнаралық байланыс
Әдебиеттік оқу, табиғаттану
Сабақтың мақсаты
- Білімдік: құстар туралы білімдерін кеңейту; құстардың жануарлардың маңызды тобы екендігін түсіндіру; жабайы және үй құстары, олардың тіршілігі, күтімі және адамға пайдасы туралы ұғым қалыптастыру.
- Дамытушылық: оқушылардың дүниетанымын, сөздік қорын, байланыстырып сөйлеу дағдыларын дамыту.
- Тәрбиелік: еңбекке тәрбиелеу, құстарға қамқор болуға баулу.
I. Ұйымдастыру кезеңі
Шаттық шеңбері: оқушылар ортаға шығып, шеңбер құрып, бір-бірінің қолдарын ұстайды. Амандасу арқылы жағымды көңіл күй қалыптастырылады.
Амандасу мәтіні
- Сәлеметсіз бе, ашық аспан!
- Сәлеметсіз бе, күннің көзі!
- Сәлеметсіздер ме, құстар мен жануарлар!
- Сәлеметсіздер ме, қадірлі қонақтар және оқушылар!
Осы көңіл күймен орындарымызға отырып, сабағымызды бастаймыз. Бүгінгі сабақтың тақырыбы мен мақсаты хабарланады.
II. Өткенді қайталау
Білім тексеру тест түрінде жүргізіледі.
Тест сұрақтары
- Жануарлар тобы қандай табиғатқа жатады? А) өлі табиғат; Ә) тірі табиғат; Б) табиғатқа жатпайды
- Шөпқоректілерге қандай жануарлар жатады? А) ақбөкен; Ә) қасқыр; Б) аю
- Жыртқыш жануарлар тобын көрсет. А) ақбөкен, қоян; Ә) қасқыр, жолбарыс; Б) киік, марал
- Талғаусыз қоректілерге қандай жануарлар жатады? А) ақбөкен; Ә) қасқыр; Б) аю
- Суда да, құрлықта да мекендейтін жануар. А) қасқыр; Ә) бақа; Б) көбелек
- Жануарлардың тіршілік етуіне қажетті жағдайларды ата. А) балшық, жарық; Ә) қорек, ауа, жарық, су, жылу (сондай-ақ пана: қора, ін)
- Жәндіктер қыста қайда кетеді? А) ағаш діңіне; Ә) өліп қалады; Б) жылы жаққа
- Ірі қара малды көрсет. А) сиыр, жылқы; Ә) ешкі, лақ; Б) қой, қозы
- Ұсақ малды көрсет. А) ешкі, қой; Ә) сиыр, жылқы; Б) түйе, жылқы
- Қандай аңдар қысқы ұйқыға кетеді? А) түлкі, қоян; Ә) аю, борсық; Б) барыс, мысық, қой
Ойын: «Адасқан жануарлар»
Оқушылар алдындағы суреттерді қарап, сүтқоректілер, құстар, балықтар, жәндіктер, жорғалаушылар болып топтастырады.
III. Жаңа сабақ
Сөзжұмбақ
Берілген жемістерді атап, ретімен жазу арқылы сөзжұмбақ шешіледі.
Топтық жұмыс: ассоциация құру
Сынып төрт топқа бөлінеді. Әр топ өз құсы туралы ассоциация жасап, не білетінін айтады.
- 1-топ: Қарлығаш
- 2-топ: Көгершін
- 3-топ: Аққу
- 4-топ: Бұлбұл
Ой қозғау
«Құстар туралы не білеміз?» тақырыбында сызба арқылы оқушылардың алдын ала білімдері жинақталады.
Мағынаны тану: негізгі деректер
- Құстар — жануарлардың ең көп таралған топтарының бірі; 8000-нан астам түрі бар.
- Құстар үй құстары және жабайы құстар болып бөлінеді.
- Құстарды зерттейтін ғылым — орнитология.
- Пайдасы: зиянкестермен күреседі; еті, жұмыртқасы, мамығы адамға қажет.
- Сирек кездесетін түрлері Қызыл кітапқа енгізілген.
- Құстар — табиғаттың көркі; оларды қорғау керек: қажетсіз атуға және ұстауға болмайды.
Оқулықпен жұмыс
Оқулықтағы мәтін оқылып, мазмұны талданады.
Дәптермен жұмыс: дәлелдеу
Инелік, жарғанат, тасбақаның құстарға жатпайтыны дәлелденеді:
- Инелік — бунақденелілер (жәндіктер) тобы.
- Жарғанат — сүтқоректілер тобы.
- Тасбақа — жорғалаушылар тобы.
Қолдану және бекіту
Топтық тапсырмалар
- 1-топ: құстарға жалпы сипаттама беру.
- 2-топ: жыртқыш құстардың жемін қалай аулайтынын түсіндіру.
- 3-топ: қандай құстар ұясын шалғынға немесе бұта басына салатынын айту.
- 4-топ: үй құстары мен жабайы құстарды салыстыру.
Сабақты қорытындылау
«Ыстық орындық» ойыны арқылы негізгі ұғымдар қайталанып, оқушылардың жауаптары тыңдалады.
Жұмбақтар
Оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін құстар туралы жұмбақтар жасырылады.
1) Ала шапан киеді,
Қыпылықтап жүреді.
Секектеп бір тұрмайды,
Өреден құрт ұрлайды.
Қалдықты жеп тауысқан,
Аты оның… (Сауысқан)
2) Қызығып әр адам
Ұстап ал даладан,
Жүнімді жұлып ап,
Бесікке қадаған. (Үкі)
3) Тұмсығында суы бар,
Бұл қай құс, тауып ал? (Бірқазан)
4) Ағашқа жабысып тұрады,
Тұмсығын аямай ұрады. (Тоқылдақ)
5) Қос қанатын иіп ап, жарға келіп қонады.
Қара киім киіп ап, балшықтан үй соғады. (Қарлығаш)
6) Сөз үйретсең қайталайды,
Өздігінен айта алмайды. (Тоты)
7) Бұрап қойған сағаттай,
Айқайлайды таң атпай. (Әтеш)
8) Еркін самғап ұшсын деп,
Мәпелейміз, баптаймыз.
«Бейбітшілік құсы» деп,
Қайсы құсты мақтаймыз? (Көгершін)
Бағалау және үй тапсырмасы
Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, топтық жұмыстағы үлесі, жауаптарының нақтылығы ескеріледі.
Үй тапсырмасы
Құстар туралы оқулық мәтінін қайталау, бір құс түрі туралы қысқаша әңгіме дайындау.
Сабақты аяқтау
Жақсы тілектер айтылып, сабақ қорытындыланады.