Құрметті ата - аналар
Бала өмірі – басты құндылық
Ақтөбе облысы, Әйтеке би ауданы, Қызылжұлдыз орта мектебінің педагог-психологі — Тұрабайқызы Айгүл.
Мақсаты
Ата-аналарға бала тәрбиесі бойынша қолдау көрсету, отбасындағы тәрбиені күшейту, баланы жақсы танып-білуге көмектесу, кеңес беру және ата-аналардың педагогикалық-психологиялық білімін арттыру.
Көрнекіліктер
- Үлкен ақ жүрек және кішкентай қызыл жүрекшелер
- Интерактивті тақтадағы ұлағатты сөздер
- Майшам
- Сүт, ас содасы, сірке суы (уксус) және т.б.
Тренингтің басталуы: ортақ жүрек
Құрметті ата-аналар! «Бала өмірі – басты құндылық» тақырыбындағы тренингімізге қош келдіңіздер! Енді бәріміз үлкен ақ жүрекке назар аударайық. Бұл — жай ғана пішін. Біз оған қазір мән беріп, «жандырамыз».
Тренинг басталмас бұрын сіздерге жүрекшелер таратылған еді. Сол жүрекшенің артына балаңызға арналған бір жылы тілек жазыңыз. Дайын болғанда, тақтадағы үлкен ақ жүрекке әкеліп, тілегіңізді дауыстап оқи отырып жапсырайық.
Негізгі ой
Ортақ жүрек — топтың бірлігі мен жауапкершілігінің белгісі. Тәрбие үзілісті де, демалысты да білмейді.
Руссоның ойы және қарапайым тәжірибе
Ж. Ж. Руссо: «Бала дүниеге ақ қағаздай таза келеді. Қағазға қалай шимақ салсаң, солай түседі. Тәрбие де сондай: қалай тәрбиелесең, солай қалыптасады».
Осы ойды түсіндіру үшін қарапайым тәжірибе жасайық. Ыдыстағы сүт — аппақ, таза. Бала да дүниеге осы сүттей кіршіксіз болып келеді. Бала өскен сайын балабақшаға, кейін мектепке барады. Сол кезде біз жиі тыйым айтып, «олай істеуге болмайды, бұлай жасау дұрыс емес» дейміз. Бұл сөздерді ас содасына теңейік: сүтке аздап сепсек те, айтарлықтай өзгеріс байқалмайды.
Ал бала жоғары сыныпқа өткен сайын қысым да күшеюі мүмкін: «Сабағыңды оқы!», «ҰБТ-ны жақсы тапсыруың керек!», «Қалайда жоғары балл жина!» деген талаптар жиілеп, бала шаршап, жалығады. Мұндай сөздерді сірке суына теңесек, оны сүтке тамызғанда сүт көпіріп, асып-тасып төгіледі.
Маңызды ескерту
Бала дәл осындай «реакцияға» баруы мүмкін. Психологияда мұндай өзіне-өзі қол жұмсау әрекеті суицид деп аталады.
Қазіргі өмір қарқыны күшейіп, ақпарат пен талап көбейген сайын, үлгере алмаушылық сезімі мен стресс артады. Сол себепті, әсіресе жасөспірімдер арасында өзіне-өзі қол жұмсау қаупі өсіп отыр.
Ата-анаға арналған қысқа кеңестер
-
1
Баланың көзінше ұрыс-керістен аулақ болыңыз. Мұндай орта балада кикілжіңге бейім мінез-құлық қалыптастыруы мүмкін.
-
2
Баланың мектепке дейін және мектепте қалай тамақтанып жүргенін қадағалаңыз. Аш жүру кей балаларда ашушаңдық пен агрессияны күшейтуі мүмкін.
-
3
Балаңыздың қабілетін шынайы бағалаңыз және орындалмайтын талап қоймаңыз. Сәтсіздік қайталанса, фрустрация мен өзін-өзі бағалаудың төмендеуі суицидтік ойлардың қаупін арттыруы мүмкін.
«Үйдің іргетасы» метафорасы: өмірдегі тіректер
Енді бір сұрақ: өмірдегі ең маңызды тіреулеріңіз не? Көпшілігіміз «жанұя», «жолдас», «балалар», «достар» деп жауап береміз. Дәл солай.
Тас
Ең басты тіректеріңіз: жанұяңыз, жолдасыңыз, балаларыңыз, достарыңыз. Бұларға ең әуелі орын беріңіз.
Құм
Жеке өзіңізге қажет нәрселер: денсаулық, даму, тынығу, қызығушылықтар.
Цемент
Күнделікті ұсақ-түйек: күйбең тірлік, майда шаруалар, уақытты жұтатын дағдылар.
Түйін
Егер алдымен «цемент» пен «құмды» толтыра берсек, «ірі тастарға» — ең қымбат адамдарға орын қалмайды. Сондықтан балаларыңызға уақыт бөліңіз, жақындарыңызды тыңдаңыз, достарыңызбен сырласыңыз. Өмірді ұсақ-түйекке толтырып тастасаңыз, маңызды нәрселерге орын азаяды.
Майшам жаттығуы: жылы сөздің күші
Жаттығуларымыз аяқталуға жақын. Қазір майшамды жағамыз. Әрқайсымыз бірге жұмыс істегеніміз үшін бір жылы сөз айтып, майшамды келесі адамға ұсынамыз.
Майшам — жарықтың символы. Жарық әрқашан жақсыны білдіреді. Баршаңызға алдарыңыз ашық, болашақтарыңыз жарқын болсын!