Қазақ тілін сүйемін мен жаныммен
Кіріспе
Оқытушы сөзі
Тіл — әр ұлттың заңы, сезім мен ойдың жанды бейнесі. Қазақ халқы — сөзге шешен, ойы ұшқыр, мақалдатып сөйлейтін халық. Кез келген дауды атақты билеріміз бір-ақ ауыз сөзбен шеше білген.
Ана тілінің құдіреті
Ана тілі — адам жаратылғалы жан дүниенің айнасы; өсіп-өніп, түрлене беретін, мәңгі құламайтын бәйтерек. Ол халық тарихының барлық кезеңдерін, жанның барлық толқындарын ұрпақтан-ұрпаққа жеткізетін қазына.
Қазақ тілі — аса бай, икемді тіл. Орамын тауып, қисынын келтіре қолдансаң, бұл тілмен сурет салуға да, ою ойып, өрнек өрбітуге де болады.
Тілді қастерлеу — болашақ ұрпақтың еншісі ғана емес, бүгінгі жауапкершілік.
Тәрбие сағаты студенттердің ана тіліне деген құрметін, қазақ тілін меңгеру деңгейін байқап, тілге деген патриоттық сезімін күшейтуге бағытталды. СО-13 тобы өз өнері арқылы тілге деген ілтипатын паш етеді.
Мемлекеттік тіл туралы: негізгі бағыттар
Мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту — жүйелі саясат пен үздіксіз оқытуды талап ететін ортақ міндет.
Қолданылу аясын нақтылау
- Мемлекеттік басқаруда мемлекеттік тілдің рөлін нақтылау.
- Іс-қағаздарын кезең-кезеңімен мемлекеттік тілге көшіруді жүйелеу.
- Мемлекеттік тілдің қоғамдық қызметін кеңейту.
Инфрақұрылым мен әдістемені күшейту
- Тіл саласындағы нормативтік-құқықтық базаны, әсіресе жаңа технологиялар бағытында, жетілдіру.
- Оқыту мен үйретудің озық әдістемелері мен жаңа технологияларын енгізу.
- Ғылыми-әдістемелік, материалдық-техникалық және кадрлық ресурстарды тиімді пайдалану.
Қызметтік талап және жауапкершілік
- Мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік тілді меңгеру міндетін орындауына нақты шара қолдану.
Тілдердің таралуы туралы дерек
Кей зерттеулерде халықаралық қолданыс бойынша ағылшын тілі алдыңғы орынға шықса, бір тілде сөйлеушілер саны бойынша қытай тілі басым екені айтылады: қытай тілі — 844 млн, ағылшын — 434 млн, хинди — 338 млн, испан — 331 млн.
Бұл дерек ана тіліміздің құндылығын кемітпейді: тілдің байлығы — санмен емес, ұлттың рухани кеңістігімен өлшенеді.
Даналардан қалған сөз
Ұлы ойшылдар тілдің тәрбиедегі, болмыстағы және ұлт тағдырындағы орнын әр кезеңде айқындап кеткен.
«Тәрбие басы — тіл.»
«Өз ана тіліңді қадір тұтпай тұрып, ел-жұртыңды сүйе алмайсың.»
«Тіл жоқ жерде — ұлт жоқ.»
«Тіл — ұлттың жан дүниесі.»
«Тіл — жұрттың жаны. Тілінен айырылған жұрт — жойылған жұрт.»
Естелік ой
«Әлем әдебиетіндегі әйгілі жүз кітапты еркін, бар бояуымен төгілтіп түсіретін тіл — қуатты тіл. Қазақ тілі — сондай тіл.»
Н.Ә. Назарбаев
Мақал-мәтелдер: тілдің таразысы
Халық нақылы — тілге жауапкершілікпен қараудың қысқа да нұсқа ережесі.
Танымал нақылдар
- Тіл тас жарады, тас жармаса — бас жарады.
- Бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ.
- Ең тәтті де — тіл, ең ащы да — тіл.
- Тіл қылыштан өткір.
- Жақсы сөз — жарым ырыс.
Құрастырып көрейік
1) Тіл тас жарады, тас жармаса — бас жарады.
2) Дәлелсіз сөз — желмен тең.
3) Піл көтермегенді — тіл көтереді.
4) Сөз тапқанға — қолқа жоқ.
5) Ана сүті бой өсіреді, ана тілі — ой өсіреді.
Өлең өрімі: тілге тағзым
Сүйемін туған тілді — анам тілін,
Бесікте жатқанымда-ақ берген білім!
Шыр етіп жерге түскен минутымнан
Құлағыма сіңірген таныс үнін.
Ал екінші бақытым — тілім менің.
Тас жүректі тіліммен тілімдедім.
Кей-кейде дүниеден түңілсем де,
Қасиетті тілімнен түңілмедім…
Ана тілім — тірлігімнің айғағы:
Тілім барда айтылады ойдағы.
Тілім өссе — мен де бірге өсемін,
Тілім өшсе — мен де бірге өшемін.
Түйін
Тіл — атадан балаға мирас болып қалатын баға жетпес мұра. Әр адам ана тілін көзінің қарашығындай қорғауға, орынсыз шұбарлануға қарсы тұруға тиіс.
Қорытынды
Сабақтан алынған ой
Бүгінгі тәрбие сағаты тілдің қадірін сезінуге, сөз мәдениетін көтеруге және мемлекеттік тілдің мәртебесін биік ұстауға үндеді. Ана тілін құрметтеу — ұлттық жауапкершілік.
Жүрекке жетер тілек
Қалың елім, қазағыңа қорған бол! Жеткіншегім жайқала өсіп орман бол! Шет тілін де, технологияны да меңгеріп, елге тірек болатын нағыз ұлттық тұлға бол!
Тіл мерекесіне арналған ашық тәрбие сағаты осымен тәмам.
Тыңдаған қауымға алғыс білдіреміз.