Тәуелсіздік туған күн
Тәрбие сағаты: Тәуелсіздік – ел бақыты
Бұл материал тәлім-тәрбиелік кештің мазмұнын жүйелеп, негізгі ойды айқындайды: тәуелсіздік – ұлттың қауіпсіздігі мен рухани әл-ауқатының кепілі, ал Желтоқсан – сол жолдағы қайсарлықтың символы.
Мақсаты
- Қазақстанның өткені мен бүгінін салыстыра отырып, елдің даму тарихы туралы түсінікті қалыптастыру; ұлттық сана-сезімді, саяси сауаттылықты ояту.
- Патриоттық тәрбие беру: Отанды сүюге, ерлікке баулу; Желтоқсан қаһармандарын үлгі ету; тарихты білуге, достық пен ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
Көрнекілігі
- Интерактивті тақта, презентация
- «Желтоқсан желі» композициясы, «Аллажар» фильмі
- Түрме көрінісіне қажетті реквизит, фотосуреттер
Тәуелсіздік туралы ой
Тәуелсіздік – ата-баба арманы, аналардың тілегі. Азаттыққа жету жолында талай ерлердің жаны қиылды. Мемлекеттік тәуелсіздік – ұлттық қауіпсіздіктің, қоғамдық келісім мен тыныштықтың, әр азаматтың өз күшіне сеніп, мақсатын жүзеге асыруының берік тірегі.
Тәуелсіздік күні – ел тарихындағы орны бөлек мереке. Бұл күннің қуанышын халқымыз ғасырлар бойы аңсап, үміт етіп күтті.
Жүргізушілердің құттықтау сөзі (өңделген нұсқа)
1-жүргізуші
Армысыздар, ағайын! Еліміздің Тәуелсіздік күні құтты болсын! Азаттық деген қасиетті ұғымға жету үшін талай ер жүрек азаматтар құрбан болды. Мемлекетіміздің өсіп-өркендеуі – бәріміздің ортақ жетістігіміз.
2-жүргізуші
«Елімнің бақытын тербеткен Тәуелсіздік» атты мерекелік кешке қош келдіңіздер! Тәуелсіздік жылдары ел еңсесін тіктеп, талай сыннан өтіп, әлем таныған мемлекетке айналды. Бұл жолда көрегендік пен табандылық танытқан мемлекет басшылығының да еңбегі зор.
Өлең жолдары
Армандарды жақындатып тым алыс,
Біздің жаққа жеткен екен жылы ағыс.
Егемендік – ел бақыты, ертеңі,
Құтты болсын, халайық, қуаныш!
Шайқалмасын ешкімнің шаңырағы,
Бақыт көрсін Отанның сан ұланы.
Желтоқсан: қасірет те, қасиет те
1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы – қазақ жастарының әділетсіздікке қарсы шыққан бейбіт үндеуі. Бұл – әрі қайғылы, әрі ұлт рухын көтерген тарихи кезең. Жастардың талабына қарсы күш қолданылып, талай боздақ соққыға жығылды, қамалды, тағдырлары талқыға түсті.
Еске алу
Желтоқсан құрбандарының рухына тағзым ету – еркіндік бағасын ұмытпау. Кеш барысында бір минут үнсіздік жарияланып, батырлар есімі құрметпен аталады.
Орыны ағалардың бізбен толсын,
Сәбилер ағалардың жолын қусын.
Бір минут үнсіздікпен еске алайық,
Аруақ ағалардың ырза болсын.
Тарихи желі: 1986 жылғы 16–18 желтоқсан
- 1 16 желтоқсан: Д. А. Қонаев қызметінен алынып, орнына Г. Колбиннің тағайындалуы қоғамда наразылық туғызды.
- 2 17 желтоқсан: Жастар алаңға шығып, бейбіт түрде өз пікірін білдіруге талпынды.
- 3 18 желтоқсан: Қуғын-сүргін күшейіп, ұсталғандар тергелді. Көп жастың тағдырына ауыр таңба түсті.
Көріністер (қысқартылып, әдеби өңделген)
1) Алаң. Құлпытас қасы
Жігіт
Алматыға жолым түссе, міндетті түрде Республика алаңына соғамын. Сол қасіретті де қасиетті Желтоқсан оқиғасы ойыма оралады. Егемендік үшін құрбан болған Қайратпен бірге мен де осы алаңда едім.
Қыз
Бұл алаңға келген сайын, «Не айтар едің?» деп тұрғандай сезіледі. Қайрат, сен мені естисің бе? Ақтық сөзің мен арманың хатта қалды… деген ойды қайталай беремін.
Ана
Өсер елдің қалауы – бірлік. Желтоқсанның мұзға жаққан алауы сөнбесін. Ар-намысты жас өркені бар елдің туы ешқашан еңкеймесін.
2) Жатақхана алды. Жастардың үндеуі
Қыз: Газет әкелдім.
Басқалар: Не жаңалық?
Қыз: Д. Қонаевты алып, орнына В. Колбинді тағайындапты.
Жастар: Колбин деген кім? Қайдан келді?
Жастар: Қазақстанды өз азаматымыз басқарсын!
Жастар: Демократияны талап етеміз!
Үндеу: Қане, алаңға барайық!
3) Тергеу. Жала мен қысым
Бұл көрініс Желтоқсаннан кейінгі ауыр жағдайды – айыптау мен қысымның адам тағдырын қалай тәлкекке салғанын көрсетуге арналған.
Тергеуші
Айыпкер Рысқұлбеков, сен сол көшелерде жасақшыларды көрдің бе? Савицкийді сен өлтірдің бе?
Қайрат
Жоқ. Бұл — жала. Өлтірмеген адамды «өлтірдім» деп қалай мойындаймын? Мен адам түгілі тышқанды да өлтіріп көрген емеспін.
Тергеуші
Мойындасаң, жазаң жеңілдейді… Әйтпесе…
Қайрат
Ата-анамды ақша үшін қинағым келмейді. Менің ешқандай қылмысым жоқ.
4) Темір тор. Өлең мен үкім
Қайраттың үні
Қайнама, қазақ, қамы үшін,
Қарусыз шықтық алаңға.
Алыстан әскер алдыртып,
Қырып салды-ау табанда…
Ақтық сөз (үзінді)
Күнәдан таза басым бар,
Жиырма бірде жасым бар.
Қасқалдақтай қаным бар,
Бозторғайдай жаным бар,
Алам десең, алыңдар!
Қайрат деген атым бар,
Қазақ деген затым бар…
Анаға арнау (үзінді)
Мейірімді ақ жүзіңе, анашым,
Көңіл жүдеп, көз жасаурап қараймын.
Кешір, ана… кешірімшіл едің ғой,
Кемістігі көп-ау мына балаңның.
Есімдер – ел жадында
Желтоқсан оқиғасы Қайрат Рысқұлбеков, Ербол Сыпатаев, Сәбира Мұхаметжанова, Ләззат Асанова сияқты қаһармандардың ерлігін айқын көрсетті. Кейін олардың есімі ақталып, ел құрметіне бөленді. Бұл – әділеттің кеш те болса салтанат құратынының дәлелі.
Тәуелсіздікке жеткізген жол
Желтоқсаннан кейін арада бірнеше жыл өткенде, 1991 жылдың 16 желтоқсанында Қазақстан шынайы тәуелсіздікке қол жеткізді. Бұл күн – тарихтың түйіні, халықтың тілек-ниетінің ақталған сәті.
16 желтоқсан – Тәуелсіздік туған күн!
Көк аспанда тулардың желбіреген күні — бұл,
Елім деген ұлдардың елжіреген күні — бұл.
Қорытынды
Тәуелсіздік – баға жетпес бақ. Оны сақтау – бірлікті бекіту, әділетті биік ұстау, тарихты ұмытпай, келер ұрпақтың санасына жауапкершілікпен сіңіру. Желтоқсан рухы бізге ең алдымен намыс, еркіндік және елдік ұстанымның мәнін еске салады.
Кеш соңындағы тілек: Тәуелсіздігіміз тұғырлы, бірлігіміз берік болсын.