Күрделі теңдеу. Сабақтың мақсаты

Сабақтың мақсаты

Негізгі ұғымдар

  • Теңдеу — белгісіз саны бар теңдік екенін түсінеді.
  • Теңдеудің түбірі — белгісіз санның мәні, яғни теңдеудің шешімі екенін меңгереді.
  • Теңдеу шешу — теңдеуді дұрыс сандық теңдікке айналдыратын белгісіздің мәнін табу екенін ұғынады.

Дағдыларды дамыту

  • Мазмұнына байланысты: теңдеу шешу тәсілдерін меңгереді, күрделі теңдеуді шешу үшін алдымен есептеуге болатын бөлігін ықшамдайды.
  • Сын тұрғысынан ойлау: өз бетінше шешім табуға дағдыланады, ауызша тұжырым жасауға жаттығады.
  • Топпен жұмыс: математикалық тілде сөйлеп, дәлелдеуге машықтанады.

Ұйымдастыру

Көрнекіліктер
Математикалық кестелер, тақырыптық суреттер, үлестірме парақшалар, сызба плакаттар.
Сабақ түрі
Жаңа материалды меңгерту.
Оқыту әдісі
Сын тұрғысынан ойлауды дамыту.
Пәнаралық байланыс
Қазақ тілі.

Сабақтың жүру барысы

I. Қызығушылықты ояту

  1. Үй тапсырмасын тексеру.
  2. Математикалық сөзжұмбақ шешу.

Сөзжұмбақ (есептеулер арқылы әріптерді табу)

  • 72 − 12 = Е
  • 46 + 16 = Ш
  • 32 + 18 = Ң
  • 64 − 44 = Т
  • 98 − 23 = У
  • 27 + 40 = Е
  • 27 + 4 = Е
  • 35 − 8 = Ш
  • 53 + 20 = У
  • 48 − 8 = Д

Берілген реттілік: 20, 60, 50, 40, 67, 73, 62, 31, 27, 75

Шешімі: ТЕҢДЕУ ШЕШУ

II. Мағынаны тану

Негізгі сұрақтар

Теңдеу дегеніміз не?
Белгісіз саны бар теңдікті теңдеу дейміз.
Белгісіз сан немен белгіленеді?
Теңдеудегі белгісіз сан латын әріптерімен белгіленеді.
Теңдеу шешу дегеніміз не?
Теңдеуді дұрыс сандық теңдікке айналдыратындай белгісіз санның мәнін табу.

Таразы арқылы түсіндіру (модельдеу)

Таразының сол жағында 15 кг, 9 кг және x кг қораптар, ал оң жағында 30 кг картоп бар. Таразы тең болғандықтан, екі жақтағы массалар тең:

Теңдеу: 15 + 9 + x = 30

Алдымен есептелетін бөлікті орындаймыз: 24 + x = 30

Белгісізді табамыз: x = 30 − 24 = 6

Тексеру: 15 + 9 + 6 = 3030 = 30

Ескерту: күрделі теңдеуді шешу үшін алдымен ықшамдауға болатын бөлігін есептеп алып, содан кейін жәй теңдеуге келтіреміз.

Топпен жұмыс (теңдеулер)

1-топ

  • 35 + 23 + x = 100
  • (30 − 15) + y = 80

2-топ

  • x − (23 + 17) = 60
  • a + (45 − 30) = 75

3-топ

  • 70 − a = 8 + 9 + 2
  • x + 12 = 50 − (15 + 5)

Есептейік, дәлелдейік, тексерейік

1-топ

  • 78 + 9
  • 46 + 44
  • 57 + 29
  • 70 + 19

2-топ

  • 80 − 57
  • 98 − 35
  • 100 − 89
  • 50 − 38

3-топ

  • 100 − 83
  • 50 − 17
  • 90 − 65
  • 70 − 63

Ой шақыру (мазмұнды есептер)

1-топ (№4, а)

Болғаны: 56 м. Қиып алғаны: 19 м және 14 м. Қалғаны — ?

2-топ (ә)

1-орам: 19 м. 2-орам — ? (7 м ұзын). 3-орам — ? (11 м қысқа). Барлығы — ?

3-топ (б)

Болғаны: 56 м. Қиып алғаны: 19 м. Сонша тағы қиып алынды. Қалды — ?

III. Еске түсір

Периметр

Периметр — көпбұрыштың барлық қабырғаларының ұзындықтарының қосындысы.

A) a = 3 см, R = ?

  • 1) R = 3 + 3 + 3 + 3 = 12 см
  • 2) R = 3 × 4 = 12 см

Ә) a = 5 см, b = 2 см, R = ?

  • 1) R = (a + b) × 2 = (5 + 2) × 2 = 14 см
  • 2) R = 5 + 5 + 2 + 2 = 14 см

Сағат неше?

  • 1) 8-ге 10 минут қалды.
  • 2) 1-ден 15 минут кетті.
  • 3) 10-ға 25 минут қалды.
  • 4) 5-ке 5 минут қалды.
  • 5) 7-ден 20 минут кетті.

IV. Ой толғаныс

Талдау жасайық

Теңдеу үлгісі (белгілер арқылы): 5○ = 2□ + 4▲

Тапсырма: берілген белгілердің мәндерін тауып, теңдіктің дұрыс орындалатынын дәлелдеңіз.

«Білемін — Үйрендім — Үйренгім келеді»

Білетінім Үйренгенім Үйренгім келеді
Жәй теңдеуді шешу. Күрделі теңдеуді шешу тәсілі. Есепке теңдеу құру.

V. Үй тапсырмасы

  • №3 — қалған тапсырмаларын аяқтау.
  • №7 — орындау.

VI. Бағалау

Сабаққа белсенді қатысқан оқушылар бағаланды. Сабақ аяқталды.