Қазақша рефераттар

Магний және кальций

Сабақ жоспары (10-сынып, химия)

Пән мұғалімі

Сыдықбекова Т. Н.

Сабақ типі

Аралас сабақ

Қамтылатын бөлімдер мен жұмыстар

  • §6.5. ІІ топтың негізгі топша металдарының жалпы сипаттамасы

  • §6.6. Магний және кальций

    Лабораториялық тәжірибе №8: Сілтілік және сілтілік-жер металдар тұздарының спирт шамы жалынын әр түске бояуы.

  • §6.7. Магний және кальций қосылыстары. Табиғаттағы және техникадағы рөлі

  • §6.8. Судың кермектігі

    Лабораториялық тәжірибе №9: Көміртек(IV) оксидімен әрекеттестіру үшін әк сүті немесе әк суын дайындау.

  • «Металдар» тарауы бойынша есептер шығару

    Білімді қорытындылау және жүйелеу.

Сабақтың мақсаты мен күтілетін нәтижелер

Білімділік мақсаты

Оқушыларға ІІ топтың негізгі топша металдарының атом құрылысы мен қасиеттері туралы білім қалыптастыру; металдардың қасиеттерінің атом құрылысына тәуелділігін түсіндіру.

Дамытушылық бағыт

  • Салыстыру, қорытынды жасау және жүйелеу дағдыларын дамыту.
  • Есеп шығару және реакция теңдеулерін құрастыру біліктілігін жетілдіру.
  • Уақытты жоспарлау, еңбекқорлық және пәнге қызығушылықты арттыру.

Сабақтың өткізілу форматы

Әдістер

  • Кітаппен өз бетінше жұмыс
  • Мұғалімнің толықтыруы
  • Жаттығулар орындау
  • Оқушылардың қорытынды жасауы

Құралдар мен реактивтер

  • Кітап, дәптер, интерактивті тақта
  • 10-ЕТЖ-1
  • Натрий, калий, барий және кальций тұздары

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Сабақтың мақсаты мен кезеңдерін нақтылау.
  • Сыныпта қалыпты жұмыс атмосферасын қалыптастыру, психологиялық дайындық.
  • Амандасу, сабаққа дайындықты тексеру, назарды сабаққа шоғырландыру.
  • Сабақтың жалпы мақсатын ашу және жоспарды көрсету.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Міндеттері

  • Үй тапсырмасының дұрыс әрі толық орындалуын тексеру.
  • Білімдегі олқылықтарды және орындау барысында туындаған қиындықтарды анықтау.
  • Қателерді түзету және кері байланыс беру.

Форматы

Бір-бірін тексеру арқылы өзара бағалау және талқылау.

3) Жаңа сабақты түсіндіру

Білімділік міндеттері

  • Материалды қабылдау және есте сақтауды қамтамасыз ету.
  • Қорытындылауға және жүйелеуге жетелейтін тәсілдерді меңгерту.
  • Өтілгенді қайта жаңғыртып, еске түсіру әдістерін қолдану.
  • Заңдар мен ережелерді талдап, мағынасын терең түсінуге бағыттау.
  • Оқушының оқу материалын өз тәсілімен өз бетінше меңгеруіне жағдай жасау.

1. Кітаппен өз бетінше жұмыс

Оқулық бойынша: 161–163-беттер. ІІ топқа бериллий, магний, кальций, стронций, барий және радий жатады. Олардың ішінде кальций, стронций, барий — сілтілік-жер металдар.

Тарихи дерек

Магний, кальций, стронций және барийді таза күйінде 1808 жылы Г. Дэви алған. Бериллий 1828 жылы, радий 1910 жылы Пьер және Мария Кюри еңбектері арқылы алынған.

2. Сұрақтар арқылы бағыттау

  • ІІ топ элементтерінің қандай қасиеттері болуы мүмкін деп болжайсыңдар?
  • Олардың типтік металдар және күшті тотықсыздандырғыштар екенін қандай белгілермен дәлелдеуге болады?
  • Периодтық жүйе бойынша бериллий туралы нені еске түсіресіңдер?

Негізгі ой: топ бойынша жоғарыдан төмен қарай атом радиусы артады, металдық қасиет күшейеді.

3. Мұғалімнің толықтыруы

А) ІІ топ элементтеріне жалпы сипаттама

6.7-кесте бойынша топ элементтерінің негізгі үрдістерін сипаттау (валенттік электрондар, тотықсыздандырғыштық қабілет және т.б.).

Ә) Физикалық қасиеттері

Сілтілік металдармен салыстырғанда атом радиусы сәл кіші, кристалдық торындағы байланыс берігірек болғандықтан қаттылау келеді. Балқу температурасы салыстырмалы түрде жоғары, тығыздығы да жоғарырақ. Қасиеттері кристалдық тор түріне тәуелді (6.8-кесте).

Б) Химиялық белсенділігі және реакциялары

  • Оттекпен әрекеттесу: бериллий мен магний бетінде тұрақты оксид қабықшасы түзіліп, әрі қарай тотығудан қорғайды; қалғандары оттекпен белсенді әрекеттесіп оксидтер түзеді, сондықтан сілтілік металдар сияқты сақталады.
  • Сумен әрекеттесу: бериллий тек жоғары температурада әрекеттеседі, магний қалыпты температурада баяу реакцияға түседі, ал кальций, стронций, барий сумен жақсы әрекеттеседі.
  • Гидридтер түзуі: бұл металдар гидридтер түзеді.
  • Жалын түсі: металл иондары жалынды әртүрлі түске бояйды.
  • Негіздік қасиет: топта негіздердің күші мен негіздік қасиет жоғарыдан төмен қарай артады.

4. Лабораториялық тәжірибе №8

Тақырыбы: Сілтілік және сілтілік-жер металдар тұздарының спирт шамы жалынын әр түске бояуы.

Мақсаты

Жалын сынағы арқылы металл иондарының айырмашылығын бақылау және қорытынды жасау.

Қауіпсіздік ережесі

Жалынмен жұмыс кезінде қорғаныс көзілдірігін кию, шашты жинау, реактивтерді мұғалімнің нұсқауымен қолдану.

Оқу материалдары: §6.5, §6.6, §6.7, §6.8 (оқулықтағы тапсырмалар мен кестелер).