Артқы бой

Сабақтың тақырыбы

Иық бұйымының негізі сызбасын тұрғызу (артқы бой).

Сабақтың мақсаттары

Білімділік мақсаты

Оқушыларға бұйымдарды конструкциялау, өлшем алу, қосымша өлшемдер және сызба тұрғызу бойынша теориялық білім беру.

Дамытушылық мақсаты

Эстетикалық талғам мен ұйымдастырушылық ойлау қабілетін дамыту, практикалық іс-әрекеттерді қалыптастыру, еңбек пәніне қызығушылықты арттыру.

Тәрбиелік мақсаты

Әдемілікке, сәнділікке, ұқыптылыққа, үнемділікке тәрбиелеу; жүйелі еңбекке баулу және эстетикалық тәрбие беру.

Сабақтың ресурстары мен форматы

Көрнекілігі

  • Сызба суреттер
  • Кестелер, плакаттар
  • Сантиметрлік таспа

Ұйымдастыру

Сабақтың типі
Жаңа сабақты игерту
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Пәнаралық байланыс
Геометрия, сызу
Техникалық құрал
Интерактивті тақта

Сабақтың әдістері (интерактивті)

Түсіндірмелі Сұрақ-жауап Негізгі идеяны суреттеу Венн диаграммасы «Кім жылдам?» ойыны

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу.
  • Сабаққа дайындығын, құрал-жабдықтарын тексеру.

II. Үй тапсырмасын сұрау

Өткен сабақты қайталау сұрақтары:

  1. «Сән» ұғымы және сән түрлері.
  2. Силуэт дегеніміз не? Стиль туралы түсінік.

III. Жаңа сабаққа даярлық

Кіріспе

Тақтаға күнтізбе мен тақырып жазылады. Сабақтың мақсаттары хабарланады.

Техникалық қауіпсіздік: қайшымен жұмыс

  1. Қайшымен жұмыс істегенде жүздері жабық күйде болуы тиіс.
  2. Қайшыны бергенде жабық жүзін өзіңе қаратып ұсыну керек.
  3. Қайшыны белгілі бір орында немесе жұмыс қорабында сақтау қажет.

Негізгі ұғым: конструкциялау

Бұйымды конструкциялау — киімнің сыртқы пішіні мен құрылысын анықтайтын процесс. Конструкциялық сызба өлшем алуға және киімнің денеде еркін қозғалуын қамтамасыз ететін қосымша қонымдылыққа (қосымша) негізделеді. Дұрыс өлшемді табу — өнер мен талғамды қажет етеді.

Процестің логикасы

Формула / сурет
Қосымшалар
Есептеу
Сызба

IV. Жаңа сабақты түсіндіру

Жұмбақ

Жеңі бар, қолы жоқ.
Мойны бар, басы жоқ.

Көйлекке қажетті өлшемдермен жұмысты бастаймыз. Көйлек иық бұйымдарына жатады. Бүгін біз иық бұйымының негізі сызбасын (артқы бой) тұрғызуды қарастырамыз.

Қысқаша мәлімет

Көйлек X ғасырда Римде пайда болған. Латын тілінен аударғанда «кию» деген мағынаны білдіреді.

Үлгі таңдауда ескерілетін жайттар

  • Қолданылу мақсаты: күнделікті, мерекелік, демалыс.
  • Маусымы: көктем, жаз, күз, қыс.
  • Дене мүсіні және жас ерекшелігі.

Негізгі өлшем

Белгілі бір үлгінің сызбасын сызуда кеуде шеңбері негізгі рөл атқарады.

Иық бұйымының негізгі бөлшектері

Артқы бой Алдыңғы бой Жаға Жең

Өлшем алу ережелері

  • Өлшемді адамның оң жағында тұрып алады.
  • Бел сызығын алдын ала жіппен белгілеу керек.
  • Өлшенетін адам табиғи, тік тұруы тиіс.
  • Таспаны тым қатты тартпау және тым бос ұстамау қажет.
  • Ұзындық өлшемдері толық жазылады, ал ен өлшемдері жартылай жазылады.

Орамдары

Мойын, кеуде, бел, мықын.

Ендері

Артқы бой ені, кеуде ені, иық ені.

Ұзындықтары

Белге дейін, қолға дейін және басқа ұзындық өлшемдер.

Артқы бой сызбасын тұрғызу (қадамдар)

  1. Бір-біріне тік бұрыш жасап екі сызық жүргізіледі: тік сызық — артқы бойдың орта сызығы, көлденең сызық — желке сызығы.
  2. Желке сызығы бойымен кеуде шеңберінің өлшемі алынып, оған 4 см қосылады (мысалы: 41 + 4 = 45).
  3. Табылған нүктеден төмен қарай тік сызық түсіріледі — бұл алдыңғы бойдың орта сызығы ретінде белгіленеді.
  4. Желке сызығынан төмен қарай артқы бойдың орта сызығы бойымен кеуде шеңберінің 1/3 бөлігі өлшеніп, оған 3 см қосылады (мысалы: 41/3 + 3 = 16,6). Осы нүктені көлденең сызық арқылы алдыңғы бойдың орта сызығымен қосып, кеуде сызығын анықтаймыз.
  5. Желке сызығынан төмен қарай артқы бойдың белге дейінгі ұзындығы (мысалы: 40 см) өлшенеді. Нүктені көлденең сызықпен алдыңғы орта сызықпен қосып, бел сызығын аламыз.
  6. Бел сызығынан төмен 18–20 см өлшеніп, көлденең сызық жүргізіледі — жамбас сызығы анықталады.
  7. Артқы бойдың орта сызығынан оңға қарай кеуде сызығы бойымен кеуде шеңберінің 1/3 бөлігі алынып, оған 2,5 см қосылады (мысалы: 41/3 + 2,5 = 16,1). Осы нүктеден желке сызығына дейін тік сызық түсіріледі — жауырын сызығы.
  8. Жауырын сызығынан оңға қарай кеуде сызығы бойымен кеуде мөлшерінің 1/4 бөлігі алынып, оған 0,5 см қосылады (мысалы: 41/4 + 0,5 = 10,7 см). Бұл — қолтық ойындысының кеңдігі.
  9. Табылған нүктеден жоғары қарай ұзындығы кеуде мөлшерінің 1/8 бөлігіне тең тік сызық жүргізіледі (мысалы: 41/8 = 5,1). Бұл — қолтық ойындысының шығыңқы бөлігі.
  10. Желке ойындысын салу: мойынның жартылай өлшеміне негізделеді (мысалы: 17,8/3 + 1 ≈ 7 см). Жаға кейін тартып тұрмас үшін 3 см жоғары көтереміз. Иық сызығында 1,5 см төмен түсіреміз.
  11. Барлық белгіленген нүктелерді доғал және қиғаш сызықтар арқылы қосамыз. Осылайша артқы бойдың негізгі сызбасы тұрғызылады.

Ескерту: Мәтіндегі сандық мысалдар үлгі ретінде берілген. Нақты есеп оқушының өз өлшемдеріне сәйкес жүргізіледі.

V. Жаңа сабақты бекіту

Оқушылармен бірге негізгі ұғымдар мен қадамдар қайталанып, қысқа тапсырмалар арқылы бекітіледі.

VI. Меңгеру деңгейін анықтау (сұрақ-жауап)

  1. Киімді конструкциялау дегеніміз не?
  2. Көйлек сызбасын салу үшін дене бітімінен қандай өлшемдер алынады?
  3. Кеуде биіктігін қандай өлшем анықтайды?
  4. Еркін қонымдылық қосымшасының қандай түрлері бар?
  5. Жартылай бел айналымы қалай өлшенеді?
  6. Киімді конструкциялаудағы негізгі өлшемдердің бірін атаңыз.

VII. Үй тапсырмасы

Үйде өлшем алу ережелерін қайталау және артқы бойдың негізгі сызбасын тұрғызу қадамдарын жазбаша жоспар түрінде дайындау.

VIII. Қорытынды

Сабақ барысында бұйымды конструкциялаудың мәні, өлшем алудың негізгі қағидалары және артқы бойдың негізі сызбасын тұрғызудың реттілігі қарастырылды. Дәлдік пен ұқыптылық — сапалы сызбаның басты кепілі.