Қазақ халқы салт - дәстүрге өте бай халық
Ана туралы ой
Әлемдегі ең кешірімді, ең мейірімді жан — Ана. Ана махаббатын сөзбен айтып жеткізу мүмкін емес. Ананың мейірімі жан-жағына шуағын төгіп, сол шуаққа жылынған әрбір жүрек өмірге үмітпен қарайды. Асыл ананың құшағында мейірім көріп өскен адамзат ананы мәңгі ардақтап, аялай білсе — бұдан асқан бақыт жоқ шығар.
Ана — тіршіліктің қайнар көзі, махаббаттың шуақ күні, мейірімнің кәусар бұлағы. Ана есіміне қатыссыз дүниеде қасиетті ештеңе жоқтай көрінеді: түн ұйқысын төрт бөліп, баласын көзінің қарашығындай қорғап, аялап, өмірге баулитын да — ана.
«Құдіретті төрт Ана» туралы толғаныс
Халықтың халықтығының басты нышаны — туған елінің тілін үйретіп, сазына қандыратын, рухын қалыптастыратын құдірет. Сондықтан әрбір ұлттың рухани өзегі мен қан тамыры саналатын тіл «Ана тілі» деп аталады. Бұл атаудың өзі тілдің адамның табиғи болмысымен, тәрбиемен, жылылықпен етене екенін аңғартады.
«Жер-Ана», «Ана тілі» секілді тіркестердің мағынасына үңіле отырып, Мұхтар Шахановтың «Құдіретті төрт Ана» өлеңіндегі төрт Ана ұғымы жайлы ойландым: адамға қаншалықты қажет құндылықтар екені айқындала түседі. Әр адамның өз тағдыры бар, бірақ сол тағдырды берік ететін ортақ тіректер болады. Ақын «құдіретті төрт Ана» деп туған жерді, ана тілін, дәстүр мен салт-сананы, тарихты атайды.
Құндылықтардың мәні
Туған жер
Кіндік қанымыз тамған мекен — адамның рухани тұғыры. Туған жерді қорғау мен қастерлеу — атадан балаға қалған аманат әрі азаматтық парыз.
Ана тілі
Тіл — халықтың жаны, сәні, кескін-келбеті, ұлттың болмысы. Мұратқа жеткізетін де — ана тілі мен ата дәстүрі.
Салт-дәстүр
Салт-дәстүр — қоғамның тірегі. Өкінішке қарай, бүгінгі күні кейбір құндылықтар көмескіленіп барады; оларды жаңғырту — ұрпақ алдындағы жауапкершілік.
Тарих
Тарихты білу — өзіңді тану, Отанды тану. Өткенді ұмытпау ұлттық жадты сақтап, ертеңге бағыт береді.
Ақынның туған жерді — айбынға, ана тілін — сатылмайтын байлыққа, салт-дәстүрді — тірекке теңеуі әр адамға терең ой тастайды. Шын мәнінде, баласын мәпелеген Анадай, адам баласы да осы төрт құндылықты қастерлеуге тиіс.
Туған жер адам өмірінде киелі орын алады. Рухани байлық табиғатқа деген сыйластықтан бастау алады. Көшпелі өмір салты ата-бабамызды табиғатпен етене байланыстырды, сондықтан жерге жанашырлық — ұлттық мінездің бір бөлігі.
Біздің қасиетті мұрамыз, ана тіліміз — қазақ тілі. Қазақ халқы салт-дәстүрге бай. «Ел боламын десең, бесігіңді түзе» деген нақылдың мәні де осында: Отанға деген сүйіспеншілік алдымен салт-дәстүрді қадірлеуден, тілге құрметтен, тарихты танудан басталады.
Автор
Искакова Гауһар Нәдірханқызы