Қазақша рефераттар

Психологтың сұрақтары

Агрессия керек пе?

Бұл сабақтың мақсаты — оқушыларға агрессивті мінез-құлық туралы түсінік беру, ашу мен агрессиядан арылудың қолайлы тәсілдерін меңгерту және агрессияға теріс көзқарас қалыптастыру.

Қажетті құралдар

  • «Жылан туралы аңыз» мәтіні
  • Релаксациялық музыка
  • Дәптер және қалам

Сабақ барысы

1) Үй тапсырмасын талқылау

Психолог қатысушыларға сұрақ қояды: «Басқалардың сіздерді қалай тыңдайтынын және өздеріңіз басқаларды қалай тыңдайтындарыңызды бақыладыңыздар ма?»

Одан кейін агрессияның не екенін және оның қай кезде байқалатынын еске түсіру ұсынылады.

2) Тақырып бойынша жұмыс

Психолог: «Ойланыңыздар, адамға өмірде агрессия керек пе?»

Талқылау барысында эмоцияның адам өміріндегі маңызын атап өткен дұрыс: эмоция — белгі, энергия және әрекетке итермелейтін ішкі қозғаушы күш болуы мүмкін.

Назарда ұстайтын ой

Агрессия әрдайым зиян емес: ол өзін-өзі қорғау және шекара қою қызметін де атқара алады. Бірақ бақылаусыз агрессия қарым-қатынасты бұзып, зиян келтіреді.

3) «Жылан туралы аңыз»

Ертеде өте улы жылан өмір сүріпті. Оның уынан қорқып, ешкім жақындамағандықтан, ол жападан-жалғыз қалыпты. Бір күні жалғыздықтан жалығып, жылан уын терең орға лақтырып жіберген. Мұны көрген бүркіт басқа аңдарға айтыпты. Аңдар енді қорықпайтын болған соң, жыланды таспен ұрып өлтірген.

Талқылауға арналған сұрақтар:

  • Осы аңыздан қандай қорытынды жасауға болады?
  • Қандай жағдайларда адамға агрессия қажет болуы мүмкін?

4) Қорытынды: конструктивті және деструктивті агрессия

Талқылаудың негізгі түйіні: агрессия кейде өзін-өзі қорғау үшін қажет. Кей жағдайларда ол адамның өз намысын, сондай-ақ өзге біреудің намысын қорғауға көмектеседі.

Конструктивті агрессия

Өзін-өзі және басқаларды қорғауға, бостандық пен тәуелсіздікті сақтауға, өз шекарасын анық қоюға бағытталған.

Деструктивті агрессия

Басқыншылық, қаталдық, қастық, жеккөрушілік. Басқаларды кемсіту арқылы өзін жоғары қоюға ұмтылу.

Психологтың сұрағы: «Сіздердің агрессияларыңыз көбінесе қай түрінде көрінеді? Оны қалай бақылауда ұстайсыздар?»

5) Жаттығу: «Көрме» визуализациясы

Жайлы отырып, көзіңізді жұмыңыз. 3–4 рет терең дем алып, баяу шығарыңыз.

  1. 1 Өзіңізді үлкен көрмеде жүрмін деп елестетіңіз.
  2. 2 Көрмеде сізді ренжіткен, ашуландырған немесе әділетсіздік жасаған адамдардың фотосуреттерін көресіз.
  3. 3 Солардың ішінен бір адамның фотосын таңдап, ренжіткен жағдайды еске түсіріңіз.
  4. 4 Сол сәттегі сезімдеріңізді байқаңыз да, іштегі ойыңызды сол адамға ашық айтып тұрғаныңызды елестетіңіз.

Жаттығудан кейін пікір алмасу

  • Қандай жағдайды елестете алдыңыз?
  • Өз түйсіктеріңізді елестету қиын болды ма?
  • Жаттығу барысында сезіміңіз өзгерді ме?

6) Сабақты талдау

Психологтың талқылау сұрақтары:

  • Ашуды басу әдістерінің қайсысы сіздерге қолайлы?
  • Агрессияны азайту үшін арнайы дағдыларды үйрену қажет пе?
  • Агрессивті күйді төмендету әдістерін қолдану мүмкіндігіңізді бағалай аласыз ба?

7) Үй тапсырмасы

Қатты ашуланған кезде күлкілі, зиянсыз сөздермен «ұрысып» көріңіз. Мысалы: «Тих-тиби дух». Осылайша ашудың бәсеңдегенін байқауға болады.

Ескерту: бұл әдіс эмоцияны жұмсартуға көмектесуі мүмкін, бірақ ол мәселені шешудің орнына — алдымен сабырлануға арналған қысқа қадам ретінде тиімді.