Картадан Әмір Темір жорықтарының бағыттарын көрсету

Орта ғасырдағы Қазақстан тарихы 7-сынып Ашық сабақ

Әмір Темірдің басқыншылық жорықтары

Бұл материал 7-сыныпқа арналған ашық сабақтың құрылымы мен тапсырмаларын ұсынады. Негізгі назар — Әмір Темірдің (Ақсақ Темірдің) жорықтары, олардың тарихи салдары, сондай-ақ қатыгездік пен парасаттылық ұғымдарын таразылау.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға Ақсақ Темірдің Азияға жасаған басқыншылық жорықтарын жан-жақты түсіндіру.

Дамытушылық

Әмір Темірдің қанды жорықтарын баяндаумен қатар, Қожа Ахмет Ясауи кесенесін салдыруымен байланысын талдау; қатыгездік пен парасаттылықты салыстыра бағалау.

Тәрбиелік

Әмір Темірдің батырлығы, қайсарлығы және тапқырлығы үлгісінде патриоттық тәрбие беру.

Сабақ форматы

Әдістер

  • Топтық жұмыс, сұрақ-жауап
  • СТО стратегиясы элементтері: Кубизм әдісі, Венн сызбасы, екі бөлімді күнделік
  • Постер дайындау және қорғау

Көрнекіліктер мен байланыстар

Көрнекілік

Қазақстан картасы, плакаттар, Қ.А. Ясауи кесенесінің суреті, Әмір Темір портреті, генеалогиялық схема, слайдтар.

Пәнаралық байланыс

Қазақ әдебиеті, география, қазақ тілі.

Сабақ барысы

  1. 1) Ұйымдастыру

    • Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу
    • Назарын сабаққа аудару
    • Хан есімдері арқылы топқа бөлу
  2. 2) Үй тапсырмасын тексеру

    Кубизм әдісі бойынша: кубтың 6 қыры, әр топ куб лақтыру арқылы тапсырма алады.

  3. 3) Жаңа сабақ

    Презентация және оқулықпен жұмыс арқылы тақырыпты меңгеру, топтық тапсырмалар орындау.

  4. 4) Қорытынды

    Балама тест (ия/жоқ) және ой толғаныс сұрақтары арқылы білімді жинақтау.

  5. 5) Бекіту

    Негізгі ұғымдар мен оқиғаларды қысқаша қайталау, жауаптарды нақтылау.

  6. 6) Бағалау

    Белсенді, ынталы қатысқан оқушыларға — «5», жауаптары толық емес оқушыларға — «4».

  7. 7) Үй тапсырмасы

    • Тақырыпты оқу
    • Картадан Әмір Темір жорықтарының бағыттарын көрсету
    • Жұмыс дәптеріндегі тапсырмаларды орындау
    • Толық нұсқасын жүктеу (мұғалім ұсынған ресурс бойынша)

Топқа бөлу: хан әулеттері бойынша

І топ — Алтын Орда

  • Батый
  • Берке
  • Меңгу-Темір
  • Тоқты
  • Өзбек
  • Жәнібек
  • Мамай

ІІ топ — Ақ Орда

  • Орда-Ежен
  • Мүбарақ
  • Ұрыс
  • Барақ
  • Темір-Мәлік
  • Сасы-Бұқа

ІІІ топ — Моғолстан

  • Тоғылық-Темір
  • Ілияс-Қожа
  • Қызыр-Қожа
  • Уайс
  • Есен-Бұға
  • Абдар-Рашид
  • Жүніс

Үй тапсырмасын тексеру: Кубизм әдісі

Кубтың 6 қырына сәйкес тапсырмалар:

Сипаттау

Дулат тайпасының неге белді тайпа болғанын түсіндір.

Салыстыру

Моғолстанның әлеуметтік құрылымын сипаттап, салыстыр.

Зерттеу

Батпақ шайқасының маңызын анықта.

Талдау

Есен-Бұғаның мақсатын талда.

Қолдану

Моғолстанның аумағын қазіргі картамен сәйкестендір.

Дәлелдеу

Моғолстанның Қазақ хандығының құрылуына негіз болғанын дәлелде.

Білімді тексеру сұрақтары (Моғолстан мемлекеті)

  1. 1.Моғолстан қашан және қандай жағдайда құрылды? Тоғылық-Темір тұсындағы саяси ахуал қандай болды?
  2. 2.Әмір Темірдің Моғолстанға шабуыл жасау себептері қандай?
  3. 3.Моғол мемлекетінің әлсіреуіне қандай факторлар әсер етті?

Жаңа сабақ: жоспар және тапсырмалар

Жоспар

  1. 1.Әмір Темір туралы түсінік
  2. 2.Алтын Орда, Ақ Орда және Моғолстанға жасаған жорықтары
  3. 3.Жорықтардың зардаптары

Оқулықпен және презентациямен жұмыс

Жаңа тақырып презентация арқылы түсіндіріледі (Әмір Темірдің генеалогиясы көрсетіледі). Одан кейін мәтінмен жұмыс жүргізіліп, топтарға тапсырмалар беріледі.

І топ

Әмір Темір жорықтарын сызба арқылы түсіндіру.

ІІ топ

Венн диаграммасы: «Шыңғысхан мен Әмір Темір» (ұқсастықтары).

ІІІ топ

Екі бөлімді күнделік: Әмір Темірдің жағымды және жағымсыз қырларын анықтау, постер қорғау.

Қорытынды бөлім

Балама тест (ия / жоқ)

  1. 1) Әмір Темір хан болды ма? Жоқ
  2. 2) Темір 35 жыл билік етті ме? Иә
  3. 3) Тоқтамыс өзін Ақ Орданың билеушісі деп санады ма? Иә
  4. 4) Ол 1410 жылға дейін билік жүргізді ме? Жоқ
  5. 5) Әмір Темір Ақ Орданы әлсіретуді көздеді ме? Иә
  6. 6) Әмір Темірдің 1391 жылы 300 әскері болды ма? Жоқ
  7. 7) Әмір Темір Отырар қаласында қайтыс болды ма? Иә
  8. 8) Темір Мәлік — Ұрыс ханның інісі ме? Жоқ
  9. 9) Алтын Орданың астанасы Самарқан қаласы болды ма? Жоқ
  10. 10) Әмір Темір — Тарағай бектің баласы ма? Иә

Ой толғаныс

Нақты тарихи себеп-салдарды анықтауға арналған сұрақтар:

  1. Әмір Темір Алтын Ордаға шабуыл жасау үшін кімді пайдаланған?
  2. Тоқтамыс хан мен Әмір Темір арасындағы қайшылық неден туды?
  3. Әмір Темірдің Моғолстанға қарсы шапқыншылық жорықтары туралы не білесіңдер?

Назар аударатын түйін

Тарихи тұлғаны бағалауда біржақты пікірден гөрі, әрекеттің салдары мен заман контекстін қатар қарастыру маңызды.