Жай бөлшектер және ондық бөлшектер
Сабақ туралы
Тақырыбы
Ондық бөлшектерге амалдар қолдану (слайд).
Түрі
Саяхат сабақ.
Өткізу формалары
Жеке, жұптық, ұжымдық.
Мақсаты
Ондық бөлшектердің қасиеттерін есептер шығаруда қолдана білу дағдысын жетілдіру.
Әдістері
Сөздік әдіс, ойын, тест, деңгейлік тапсырмалар, жеке оқушымен жұмыс.
Міндеттері
- Ондық бөлшектер тарауын қайталау, пысықтау, шыңдау және қорытындылау.
- Логикалық ойлауды, өз бетімен және жұптасып жұмыс істеуді, топпен есеп шығаруды, шығармашылықты, жылдам әрі дәл ауызша есептеуді дамыту.
- Шапшаңдыққа, адамгершілікке, ұлтжандылыққа тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Кестелер, үлестірме материалдар, тест тапсырмалары, суреттер, бағалау парағы.
Сабақтың өту барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу, назарын сабаққа аудару.
- Сабақтың мақсатын айту, сабақ түрі мен жоспарымен таныстыру (1-слайд).
Жұмбақ арқылы бүгінгі сабақтың тақырыбын табамыз (2-слайд):
Бүтін менен бөлшекті,
Үтірменен айырған.
Әп-әдемі жазылар,
Айтыңдаршы, қандай сан? (Жауабы: ондық бөлшек)
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Бүгін біз ондық бөлшектерге амалдар қолдану тақырыбын қайталап, пысықтаймыз. Мақсат — ондық бөлшектер бойынша алған білімді тапсырмаларда сауатты қолдану. Жұмыс нәтижесі бағалау парағы арқылы бағаланады (3-слайд).
Саяхаттың идеясы
Сабақ барысында «Адамгершілік әлеміне» саяхат жасап, әр аялдамада Наурыз мерекесі кейіпкерлерінің тапсырмаларын орындау арқылы білімімізді саралап, қорытындылаймыз. Қайталау — оқу анасы.
Ой тастау
Табиғат берген ерекше сыйды қастерлеп, дамыта біліңдер. Кемері толған кемелді ой мен білікті білімдеріңді, өнерлеріңді туған елдің керегіне жаратыңдар. Келешектің кілті — өздеріңде. Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаев
1-аялдама: «Сәлемдесу»
Сәлемдесу — достық пейіл мен құрмет білдірудің белгісі. «Сәлем түзелмей, әлем түзелмейді» дейді дана қазақ. Ендеше, әлемді түзегіңіз келсе, асыл сөздің атасы — сәлеміңіз қашанда түзу болсын.
Тапсырма 1: Анықтамалар
- Бір үлестің немесе бірнеше үлестің қосындысы бөлшек деп аталады.
- Бөлшектердің түрлері: жай бөлшек және ондық бөлшек.
- Жай бөлшек «бөлшек сызығы» арқылы, ал ондық бөлшек үтір арқылы жазылады.
- «Бөлшек» сөзін математикаға алғаш XIII ғасырда италиялық Леонардо Пизанский енгізген. Ондық бөлшекті алғаш пайдаланған ортаазиялық ғалым ретінде Әл-Каши белгілі.
Тапсырма 2: Бөлшектерді оқы
Берілген бөлшектерді дауыстап, дұрыс оқып шығыңдар.
Тапсырма 3: Салыстыр
| 3,8 | □ | 3,08 |
| 6,2797 | □ | 6,29 |
| 5,404 | □ | 5,40400 |
Ереже: ондық бөлшектің соңына жазылған нөлдер оның мәнін өзгертпейді.
2-аялдама: «Имандылық»
Имандылық — иманды бала дөрекілікке бармайды, ата-анасын ардақтайды, кісіге қиянат жасамайды. Имандылық бар жерде рухани тазалық та, сенім де бар.
Амалды орында
- а) 17,5 + 0,063 =
- ә) 27 − 1,6 =
- б) 1,107 × 4,6 =
- в) 77,66 ÷ 0,11 =
Дұрыс жауаптар
- а) 17,5 + 0,063 17,563
- ә) 27 − 1,6 25,4
- б) 1,107 × 4,6 5,0922
- в) 77,66 ÷ 0,11 706
Ескерту: бастапқы мәтінде көбейту жауабында қате берілген. Дұрысы: 1,107 × 4,6 = 5,0922.
Бұл туралы не білеміз?
10-ға, 0,1-ге, 100-ге және 0,01-ге көбейту/бөлу кезінде үтірдің орны қалай өзгеретінін еске түсірейік:
| 34,12 × 10 | = | 341,2 |
| 174,7 × 0,1 | = | 17,47 |
| 241,7 ÷ 100 | = | 2,417 |
| 5,21 ÷ 0,01 | = | 521 |
Ескерту: бастапқы мәтіндегі осы бөлімде нәтижелер көрсетілмеген немесе қате берілген, жоғарыда дұрыс мәндер жазылды.
3-аялдама: «Сабырлылық»
Сабырлылық — адамның өз мінез-құлқына ие бола алатынын көрсететін қасиет. Бұл аялдамада жұптық жұмыс орындалады (екі нұсқа).
1-нұсқа
- 5,8 + 22,1 =
- 6,25 − 5,6 =
- 1,1 × 0,4 =
- 9,18 ÷ 3 =
- 28 × 10 = 28 Логикалық тапсырма: қателікті тап.
2-нұсқа
- 24,12 + 21,13 =
- 3,25 − 2,5 =
- 0,5 × 2,4 =
- 14,8 ÷ 4 =
- 34 + 26 = 6 Логикалық тапсырма: қателікті тап.
Жұмыс ережесі
- Әр есепті алдымен ауызша бағалап көріңдер (шамалау).
- Үтірдің орнын және нөлдердің әсерін тексеріңдер.
- Жауапты жұппен салыстырып, қате табылса, себебін түсіндіріңдер.