Ақсақ Темір кім

Қазақ әдебиеті 8-сынып Сабақ жоспары

Ғабит Мүсірепов: «Өлімді жеңген ана»

Бұл сабақта оқушылар Ғабит Мүсіреповтің «Өлімді жеңген ана» әңгімесін талдап, кейіпкерлер әрекетіне баға береді, негізгі идеяны анықтап, өз ойын дәлелді түрде ауызша және жазбаша жеткізуді үйренеді.

Сілтемелер

  • «Қазақ тілі мен әдебиеті» журналы
  • Ғаламтор материалдары

Жалпы мақсат

  • Әңгіменің мазмұнын толық меңгергенін тексеру және кейіпкерлер іс-әрекетіне қатысты өзіндік пікір қалыптастыру.
  • Байқағыштық, тапқырлық, сөз астарын түсіну және ойды жүйелі жеткізу дағдыларын дамыту.
  • Шығарма идеясы арқылы мейірімділікке, адамгершілікке, Отанды сүюге, ата-ананы құрметтеуге тәрбиелеу.

Оқу нәтижелері

  • Танымдық ойлау қабілеті дамиды.
  • Әңгіме желісі бойынша ой қорытып, тұжырым жасай алады.
  • Жаңа тәсілдер мен технологиялар негізінде тапсырмалар орындауға машықтанады.

Негізгі идея

  • Оқушылардың шығарманың негізгі идеясын және көтерген мәселесін өз бетінше танып, талдай білуі.
  • Шығарма арқылы ата-ананы құрметтеу сезімін қалыптастыру.

Сабақ құрылымы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. 1 Оқушыларды сабаққа дайындау.
  2. 2 Оқушыларды топқа бөлу.

II. Өтілген тақырыптарды пысықтау

«Жұмбақ терезе» ойыны арқылы өткен тақырыптар бойынша білім тексеріледі: әр топ ұпай саны көрсетілген «терезелердегі» сұрақтарға жауап береді.

I топ (топтық жұмыс)

  • 10 ұпай: Лиро-эпостық жырлар.
  • 20 ұпай: «Оқып жүрген жастарға», «Шәкірттерге» өлеңдерінің авторы кім?
  • 30 ұпай: «Адамдық борышың, Халқыңа еңбек қыл. Ақ жолдан айнымай Ар сақта оны біл.» — үзінді қай өлеңнен, авторы кім?

II топ (топтық жұмыс)

  • 10 ұпай: Қазақтың ұлы ақыны кім?
  • 20 ұпай: «Сен сұлу», «Мен жастарға сенемін» — авторы кім?
  • 30 ұпай: «Барлық адам баласы, Өзіндей көрсе өзгені…» — үзінді қай өлеңнен, авторы кім?

III топ (топтық жұмыс)

  • 10 ұпай: «Ақиқат сыйы» еңбегінің авторы кім?
  • 20 ұпай: 1894 жылы Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданында дүниеге келген ақын кім?
  • 30 ұпай: «Не дүниеге, не ахиретке…» — үзінді қай шығармадан, авторы кім?

III. «Өлімді жеңген ана» бойынша тапсырмалар

Әр топқа шығарманың мазмұны мен кейіпкерлердің болмысын ашуға бағытталған ойын түріндегі тапсырмалар беріледі.

3.1 «Кім? Қайда?» ойыны

Жұмыс түрі: топтық

Ойын шарты: әр топқа кейіпкерлер сөздерінен үзінді оқылады. Топ мүшелері бұл сөздің қай кейіпкерге тиесілі екенін табады.

I топ
«Иә, мен. Мен талайды жеңдім. Жеңгенімнің ішінде ол да бар. Жеңуден әлі шаршағаным да жоқ!...»

Жауабы: Темірдің сөзі.

II топ
«Жоқ, жоқ! Нағыз сұлу, нағыз ақылды бала менікі еді. Сенен туған бала адам баласының өкінішін ақтай алатын ба еді?»

Жауабы: Ананың Темірге айтқан сөзі.

III топ
«Адам деген — бала ғой. Өйткені ананың жанына көз салсаң, жүз есе бала: адам қашан да анасының баласы. Сен, шал, білесің бе, сені де әйел тапты.»

Жауабы: Ананың сөзі.

3.2 «Білімді мыңды жығар» ойыны

Жұмыс түрі: жұптық

Ойын шарты: әр топ үлестірмелі кеспеқағаздағы сұрақтарға жауап береді.

I топқа арналған сұрақтар

  1. 1 Ақсақ Темір кім?
  2. 2 Ақсақ Темір ажалға неліктен кектенді?
  3. 3 Ақсақ Темір ажалдан нені тартып алғысы келді?
  4. 4 Ақсақ Темір қай жерде өліммен ұшырасты?
  5. 5 Ол Самарқанды өртеуге неге әмір бермеді?