Қазақша рефераттар

Білімді жинақтау

Сабақ жоспары

Капарова Зульфия Буребаевна

Атырау облысы, Исатай ауданы, Хамидолла Наубетов атындағы орта мектептің математика пәні мұғалімі

Сабақтың тақырыбы

Көпмүше және оларға амалдар қолдану тақырыбына есептер шығару

Мақсаттары мен міндеттері

1) Білімділік

Тақырып бойынша оқушылардың білімін, дағдысын және біліктілігін тексеру.

2) Тәрбиелілік

Қызықты есептер шығару және түрлі жұмыс түрлерін қолдану арқылы алгебра пәніне қызығушылықты арттыру; өз ойын нақты әрі анық жеткізе білуге тәрбиелеу.

3) Дамытушылық

Топпен, жұппен және жеке жұмыс жасау біліктілігін дамыту; танымдық қызығушылықты күшейту.

Сабақтың жүрісі

1) Ұйымдастыру

Сыныптың дайындығын тексеру, сабаққа назар аударту.

2) Мақсат қою және ынталандыру

Ой қозғау

Ағылшын философы Герберт Спенсердің ойы: «Мида май сияқты жиналған білімнен гөрі, ақыл бұлшық етіне айналған білім қымбат». Бүгін білімімізді жинақтап қана қоймай, оны қолдануға да үйренеміз.

Жылыну тапсырмасы

Мұғалім зат есімдерді атайды, оқушылар оған сәйкес етістікті айтады:

  • Қол — соғады
  • Аяқ — …
  • Бас — …
  • Құлақ — …
  • Саусақ — …
  • Көз — …
  • Тіл — …
  • Іш — …

«Міне, миымыз жұмысқа кірісті — енді сабаққа көшеміз».

Сабақтың идеясы

Бүгін біз «сиқырлы автобуспен» саяхатқа шығамыз. Маршрут картада көрсетілген: есептерді дұрыс шығару арқылы біліммен қаруланып, мектепке аман-сау ораламыз.

Маршруттың атауы: «Көпмүшелерге амалдар қолдану».

3) Дағдылар мен іскерліктерді қалыптастыру: «Шын — жалған»

Автобуста келе жатып «Шын — жалған» ойынын ойнаймыз. Егер тұжырым дұрыс болса Λ (иә), қате болса — (жоқ) белгісін қойыңыз. Дұрыс жауаптар арқылы сабақтың эпиграфын анықтаймыз.

  1. Бірмүше дегеніміз сан және әріпті көбейткіштердің қосындысы.
  2. Стандарт түрде жазылған бірмүшенің әріп көбейткішін бірмүшенің коэффициенті деп атайды.
  3. Санды және әріпті көбейткіштер мен олардың дәрежелерінің көбейтіндісі бірмүше деп аталады.
  4. Бірмүшенің құрамындағы әріптердің дәрежелерінің қосындысы бірмүшенің дәрежесі деп аталады.
  5. Бір-бірінен айырмашылығы тек коэффициентінде болатын бірмүшелер ұқсас мүшелер деп аталады.
  6. Бірнеше бірмүшелердің алгебралық қосындысы бірмүше деп аталады.
  7. Бірмүшені көпмүшеге көбейткенде бірмүше шығады.
  8. Бірмүшені көпмүшеге көбейткенде көпмүше шығады.
  9. Ұқсас мүшелері жоқ, әрбір мүшесі стандарт түрдегі бірмүше болатын көпмүше стандарт түрдегі көпмүше деп аталады.
  10. Жақшаның алдында «+» таңбасы тұрса, жақшаны ашқанда ішіндегі таңбалар өзгермейді.
  11. Жақшаның алдында «−» таңбасы тұрса, жақшаны ашқанда ішіндегі таңбалар қарама-қарсыға өзгереді.

Тексеру коды

–– —ΛΛΛ— —ΛΛΛΛ

Егер құпия сөздер дәл болса, жол картасына «+», қате болса «−» белгісін қойыңыз.

Эпиграф

«Математика әлемді басқармайды, бірақ әлемнің қалай басқарылатынын көрсетеді» — Гёте (неміс философы, ақын).

4) Білімді жинақтау: «Ғылым орманы»

Аялдамаға келдік: біз «ғылым орманына» кірдік. Осы жерде көпмүшені көпмүшеге көбейту ережесін еске түсіреміз.

Жалпы схема

(a + b)(c + d) = ac + ad + bc + bd

Символдық жазылым

(□ + ○)(▲ + ◊) = □▲ + □◊ + ○▲ + ○◊

Мысал

Келесі көбейтіндіні табайық: (a − 4)(a + 1).

Жауабы: a² − 3a − 4

Мұғалім әрбір оқушының жұмысын бағалайды. «Ағаштар екіге айырылып, жол береді — әрі қарай жүреміз».

5) «Білім өзені»: көпір салу тапсырмалары

Біз «білім өзеніне» жақындадық. Арғы бетке өту үшін көпір саламыз: төмендегі көбейтінділерді есептейміз.

Тапсырма Өрнек Нәтиже
a) (b + 10)(b − 4) b² + 6b − 40
ә) (y + 6)(y − 10) y² − 4y − 60
б) (a − 3)(a + 8) a² + 5a − 24

Жылдамдық және шығармашылық

Кім тапсырманы бәрінен бұрын аяқтаса, зертханаға кіреді және шығармашылық тапсырмаларды орындайды. Жауаптарды жол картасына белгілеңіз.

Зертхананың шығармашылық тапсырмалары

  • 1) Өрнекті ықшамда

    A, Б, В, Г (нұсқаларымен).

  • 2) Өрнекті ықшамда

    A, Б, В, Г (нұсқаларымен).

  • 3) Өрнекті ықшамда

    3x(x − 5) − 5x(x + 3)

    A. −2x² − 3
    Б. 2x² + 30
    В. 8x²
    Г. −2x² + 30

  • 4) Өрнекті ықшамда

    (3a − 2)(5 − 2a) + 4a²

    A. 2a² + 19a
    Б. 11a − 2a² − 10
    В. −2a² + 19a − 10
    Г. −2a² + 11a

6) Өзіндік жұмыс: жол айырығы

Саяхатымызды жалғастырамыз. Өзеннен өтіп, жол айырығына келдік: оңға жүрсек — «шөлге», солға жүрсек — «лабиринтке», ал тікелей жүрсек — «қателіктер аралына» тап боламыз. Әркім өз бағытын таңдайды.

Бағыт 1

Көбейту шөлі

Археологтар тапқан папирус жазбаларын ретке келтіріңіз:

(4a − 3)(2a + 5)

8a² − … + 20a … 15 = 8a² … 14a − …

8a² − 6a + 20a − 15 = 8a² + 14a − 15

(3x − 5)(5x + 4)

15x² − … + 12x … 20 = 15x² … 13x − …

15x² − 25x + 12x − 20 = 15x² − 13x − 20

(2a − 4)(3a + 8)

6a² − … + 16a … 32 = 6a² … 4a − …

6a² − 12a + 16a − 32 = 6a² + 4a − 32

Бағыт 2

Шытырман көбейту (лабиринт)

Лабиринттен шығу үшін теңдеулерді шешіңіз:

1-теңдеу

(2x + 4)(3x − 3) − 6x² = 0

2-теңдеу

Бірінші теңдеудің түбірі екінші теңдеудің қандай саннан басталатынын көрсетеді:

(◊x + 4)(4x − 12) − 8x² = 0

Ұсынылған нұсқалар: −6, 4.

Бағыт 3

Қателіктер аралы

Қатені тауып, дұрыс түрлендіруді көрсетіңіз:

(2a − 1)(3a + 2)

6a² − 3a + 4a + 2 = 6a² + a + 2

Белгі: −2

(3x − 2)(3x − 1)

9x² − 6x − 3x − 2 = 9x² − 9x − 2

Белгі: +2

(−5x + 1)(2x − 3)

−10x² + 2x + 15x − 3 = −10x² + 17x − 3

(2a − 5)(3 − 4a)

6a − 15 − 8a + 20a = 18a − 15

Ескерту: мұнда квадрат мүше (−8a²) ескерілмей қалған.

Дұрыс бағыт: (2a)(−4a) → −8a², әрі қарай ықшамдау.

7) Сабақты қорытындылау және рефлексия

«Міне, автобусқа қайта ораламыз. Орындалған тапсырмаларыңызды маған тапсырасыздар. Барлық кедергілерден өтіп, мақсатымызға жеттік».

Бір ауыз сөзбен

Бүгінгі сабақ туралы ойыңызды төмендегі сөйлемдердің бірін жалғастырып айтыңыз:

  • Менің білгенім…
  • Менің сезгенім…
  • Менің көргенім…
  • Мен басында қорықтым, сосын…
  • Менің байқағаным…
  • Мені ойландырған…

8) Үй тапсырмасы

№124.

Ескерту: Сабақтағы ойын элементтері (маршрут, аялдамалар, «сиқырлы автобус») оқушылардың белсенділігін арттыру және қайталауды жүйелеу үшін қолданылды.