Желтоқсанның бораны, Желтоқсанның қар мұзы
Тәуелсіздік тұғыры биік болсын!
Армысыздар, әріптестер, қонақтар және оқушылар! «Тәуелсіздік тұғыры биік болсын!» атты тәрбиелік іс-шарамызға қош келдіңіздер. Бүгінгі Тәуелсіздікке халқымыз оңайлықпен жеткен жоқ. Бұл күнге жету жолында талай қандастарымыз жанын қиды. Әсіресе 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының жаңғырығы ұрпақ жадында мәңгі сақталары анық.
Поэзиядан ой түйін
«Шексіз қиырсыз ұлы дала, шуақ болып шомылмай жылына ма? Сүй Отанды, шынымен сүйіп өт те, гүл боп қадал ойына, қырына да…» — Мұқағали Мақатаев
Бүгін 5-сынып оқушылары Тәуелсіздік рухын асқақтатып, елдік дәстүрді ұлықтаған өз бағдарламаларын ұсынады: туымен тұғырлы, елтаңбасымен еңселі, әнұранымен айбатты Қазақстанға арналған жыр-шумақтар, тарихи деректер және сахналық көріністер.
Мемлекеттік рәміздер — елдіктің айғағы
Әнұран
Әнұран — халық жүрегін бір арнаға тоғыстыратын қасиетті үн. Ол елдің тарихын, намысын және үмітін жеткізеді.
Ту
Көк Ту — бейбітшілік пен биік мұраттың белгісі. Ол тәуелсіз елдің айбары мен бірлігін айшықтайды.
Елтаңба
Елтаңба — мемлекеттің болмысын танытатын нышан. Ол ортақ үйіміздің, ортақ жауапкершіліктің белгісі.
Оқушылардың ой-толғауы
«Жыр ғұмыр, жан азығым — әнұраным, мен сені естімесем сағынамын… Бірігіп бір жүрекпен шырқайтын Әнұран — мемлекеттің халық әні».
«Тәуелсіздік! Неге бұл соншалық қастерлі сөз? Себебі әр ұлт өз жерін жаудан жанын сала қорғайды. Бұл — атадан балаға жалғасқан аманат».
«Мен қазақпын, мың өліп, мың тірілген… Айта бергім келеді, айта бергім…»
«Біз қазақпыз ел үшін атқа мінген… Міне жаным, міне қаным, міне антым».
Тәуелсіздік шежіресі: сандар сөйлейді
Тәуелсіздік жылнамасы — елдің қалыптасу кезеңдерін нақты даталармен айқындайтын тарихи сабақ. Төмендегі деректер маңызды белестерді еске салады.
Қазақстан Жоғарғы Кеңесі Қазақстанды Тәуелсіз Республика деп жариялады.
Тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров ғарышқа самғады.
Қазақстан БҰҰ-ға мүше болды. Осы жылы мемлекеттік рәміздер қабылданды: Ту, Әнұран, Елтаңба.
Ұлттық валюта — теңге айналымға енгізілді.
Жаңа ордендер мен медальдар бекітілді. Екінші қазақ ғарышкері Талғат Мұсабаев ғарышқа ұшты.
Референдумда жаңа Конституция қабылданды.
Қазақстан Республикасы Парламентінің бірінші сессиясы өтті.
Қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы жарияланды. Ұрпақтар бірлігі мен сабақтастығы жылы аясында Білім туралы Заң қабылданды. Тіл туралы Заң бекітілді.
Халық бірлігі мен Ұлттық тарих жылы. «Қазақстан–2030» даму стратегиясы жарияланды. Елорда Ақмолаға көшірілді.
Президент сайлауы нәтижесінде Н. Ә. Назарбаев Қазақстан Республикасы Президенті болып қайта сайланды.
Мәдениетті қолдау жылы. Түркістанның 1500 жылдығы аталып өтті.
Тәуелсіздіктің 10 жылдығы атап өтілді. Тәуелсіз Қазақстан мұғалімдерінің II съезі өтті.
Желтоқсан оқиғасының 20 жылдығы аталып өтті. 2006–2011 жылдарға арналған білім беру тұжырымдамасы қабылданды.
Әнұран мәтіні жаңартылды.
Астанада ЕҚЫҰ саммиті өтті.
Кезектен тыс Президенттік сайлау өтті.
Сахналық көрініс: «Әже мен немере»
Көрініс арқылы ұрпақтар сабақтастығы, тарихты танудың маңызы, егемендіктің құны түсіндіріледі.
Немере:
Әже, өткен өмір деген не?
Әже:
Балам, өткен өмір — ата-бабамыздың жүріп өткен жолы, тарихы. Тарихты білу — аманат. Сен де өз тарихыңды тануың керек.
Диктор:
1986 жылы желтоқсанда елдің егемендігін аңсаған жастар алаңға шықты. Желтоқсан желі дауылға айналып, намыс құдіретін әлемге паш етті. Осы көтеріліске қатысқаны үшін Қайрат Рысқұлбеков, Ләззат Асанова, Сәбира Мұхамеджанова және өзге де жастар жауапқа тартылды.
Немере:
Әже, егемендік деген не?
Әже:
Егемендік — «иесі мен» деген сөз. Көк байрағымыз желбіреп, әнұранымыз шырқалып, елтаңбамыз төрімізде тұрғанда, елдің ертеңі сендерге аманат екенін ұмытпаңдар.
Желтоқсан — ерлік пен қасірет түйіскен күн
Қазақ халқы еркіндікке жету үшін талай қиын кезеңді бастан өткерді. 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы — халық жадында мәңгі сақталатын тарихи бет. 16 желтоқсанда қазақ жастары Орталық алаңға шығып, Қазақстанның тәуелсіздігін талап етті. Нәтижесінде 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігі туралы заң қабылданды.
Еске алу
Бұл күн — ерлік пен өрлік, қайғы мен қасірет қатар өрілген күн. Қайрат, Сәбира, Ербол, Ләззат сынды жүздеген, мыңдаған қыршындардың тағдырына таңба түсірген зұлматтың жаңғырығы — бүгінгі азаттықтың бағасын еске салады.
Бір минут үнсіздік — тағзымның белгісі.
Оқушылардың арнауы
«Кетпес мәңгі көңілден қырдың гүлі қырмызы, Ағып түскен көгімнен Желтоқсанның жұлдызы — Ләззат пен Сәбира!»
«Желтоқсанның бораны, Желтоқсанның қар мұзы… Қайсар туған қыздары — Ләззат пен Сәбира!»
«Желтоқсанның ызғары-ай, кірпікке қатқан мұздар-ай! Елім-ай деп егілген қаһарман ұлдар, қыздар-ай!»
«Қан төгілді намысы үшін қазақтың, Ерліктері жайылды кең ғаламға… Тәуелсіздік алып берген алыптар!»
Елорда және елдік рух
Елорда — тәуелсіздіктің жаңарған келбеті, болашаққа бағытталған сенімнің нышаны. Байтақ даламызда көк байрағымыз желбіреп, еліміздің тыныштығы мен тұтастығы қашанда басты құндылық болып қала береді.
Мұғалімнің тілегі
Байтақ дала — жерім менің, арта берсін кенің сенің. Көк байрағың желбіресін, егеменді елім менің!
Ой түйін
Олар тәуелсіздікті көкседі, бірақ сол күнді толық көре алмады. Дегенмен, сол күнді жақындатып кетті — бізге сыйлап кетті. Сондықтан ел үшін жанын берген азаматтарды ұмытпау — парыз.
Қорытынды
Бүгін сіздер Тәуелсіздік тарихына үңіліп, азаттық жолындағы күрестің мәнін, Желтоқсан құрбандарының ерлігін еске алдыңыздар. Ендігі міндет — Тәуелсіз еліміздің туын әрдайым биік ұстау: ел тыныштығын сақтау, бірлікті бекемдеу, білім алып, адал еңбек ету. Болашақ — өздерің. Қазақстан атты бейбіт, тәуелсіз елдің азаматы екендеріңді мақтан тұтыңдар.
Бірлік туралы тәмсіл
Бір ата, бір ананың түлегіміз. Бір болсын қайда жүрсек тілегіміз. «Бірлік барда — тірлік бар», — деген бабам. Бірлік деп бірге соқсын жүрегіміз!
Осы оймен ашық тәрбие сабағымызды қорытындылаймыз.