Жұпар иіс сөзіне мәндес сөздерді табу

Сабақ тақырыбы: Сын есім (4-сынып)

Қазақ тілі Жаңа білім Ойын элементтері

Бұл сабақта оқушылар сын есімнің мағынасын түсініп, заттың әртүрлі белгісін байқау арқылы сындық ерекшеліктерін ажырата білуге үйренеді. Сабақта ауызша және жазбаша жұмыстар, көрнекілік, ән мен ойын арқылы қызығушылық пен белсенділік арттырылады.

Мақсаттар

Білімдік

Сын есім туралы теориялық білім беру, заттың белгісін білдіретін сөздерді таныту.

Дамытушылық

Логикалық ойлауды дамыту, сөздік қорды байыту, тіл мәдениетін жетілдіру.

Тәрбиелік

Адамгершілікке тәрбиелеу, бір-бірін тыңдауға және сыйластыққа баулу.

Сауаттылық

Жазу сауаттылығын, көркем жазу (каллиграфия) дағдысын қалыптастыру.

Көрнекіліктер, түрі және әдістері

Көрнекіліктер

Жемістер, азық-түліктер, ойыншықтар
Кесте, плакат, топтама
Тірек сызбалар, дидактикалық парақшалар

Сабақ түрі

Аукцион элементтері бар жаңа білім сабағы.

Әдістер

Әңгімелесу, түсіндіру, көрсету
Сұрақ-жауап
Ауызша және жазбаша жұмыс

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Өткен тақырыпты қысқаша пысықтау.

II. Негізгі кезең — жаңа сабақ

Бүгін сөз табының бір түрі — сын есім туралы танысамыз. Сын есім заттың әртүрлі белгісін білдіреді.

Тәжірибелік сұрақ-жауап (алма арқылы)

Мынау не?: Алма.
Түрі қандай?: Қызыл.
Көлемі қандай?: Үлкен.
Дәмі қандай?: Тәтті.
Иісі қандай?: Жұпар иісті, жағымды.
Жеміс болғаннан кейін қандай баға бересіңдер?: Жақсы піскен алма.

Осылайша біз алманың сындық ерекшеліктерін атадық. Бұл — заттың сапасын білдіретін сөздер.

Ереже шығару

Оқушылармен бірге мысалдар арқылы қорытынды жасап, сын есімнің сұрақтарын оқып, жауаптарын кесте бойынша жүйелейміз.

2) Кітаппен жұмыс

163-жаттығу: орындау.
«Жұпар иіс» тіркесіне мәндес сөздерді табу.

3) 164-жаттығу

Көп нүктенің орнына тиісті сын есімдерді қойып, көшіріп жазу.
Заттың түсін, дәмін білдіретін басқа сөздерді атау және оларды сөйлем ішінде қолдану.

4) Әнмен жұмыс

«Сұр қоян» әнін әртүрлі қимылмен айтып, мәтін ішінен сын есімдерді тапқызу.

5) 165-жаттығу (мақал-мәтел)

Жақсы сөзге жан семіреді,

Жаман сөзден жан қорқады.

Мақалды оқып, жатқа жазу.
Мағынасын түсіндіру.
Сын есімдерді тауып, қай сөзбен байланысып тұрғанын сызба арқылы көрсету.

6) «Мақал қуу» ойыны

1-топ мақалдың басын бастайды.
2-топ жалғастырады.
3-топ мақалдардың ішінен сын есімдерді тез тауып, дәптерге түртіп алып, оқып береді.

7) 167-жаттығу және «Аукцион» ойыны

Бір зат есімге қатысты бірнеше сын есім тауып жазу үшін аукцион ойынын ұйымдастырамыз.

Сатушының ережесі

Мен бір затты көрсетемін. Сатып алушылардың қайсысы сол заттың сындық сапасын көбірек атаса, зат соған «сатылады».

Аукционға ұсынылатын заттар

Үй
Сиыр
Көйлек
Тамақ

Соңында оқушылар «сатып алған» заттарын көтеріп көрсетеді. Бұл тапсырма білімді өмірмен байланыстырып, белсенділікті арттырады.

III. Сабақты қорыту

Қорытынды сұрақтар қою.
Оқушыларды бағалау.
Үй тапсырмасын беру.

Күтілетін нәтиже

Оқушылардың назарын сабаққа аудару үшін грамматикалық ойындарды жиі қолдану тиімді екенін байқадым. Ойлай отырып ойнау оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттырып, өз еркімен ойлануға, тілін дамытуға және ізденуге жетелейді.

Грамматикалық ойындар арқылы оқушылар антоним табуға үйренеді, жұмбақ шешеді, шашылған сөздер мен буындардан сөз құрастырады. Тыңдалым әрекеті де дамып, дыбысты есту және тану дағдылары қалыптасады.