Түйінді түсінік Дара сын есімді күрделі сын есімге айналдыру

Қазақ тілі пәні • 4-сынып

Сабақ жоспары дара және күрделі сын есімдерді меңгертуге бағытталған. Мәтін редакцияланып, құрылымы айқындалып берілді.

Сабақтың тақырыбы

Дара және күрделі сын есім

Мақсаты

Оқушыларды сын есімнің дара және күрделі түрлерімен таныстыру, оларды сөйлем ішінде дұрыс анықтап қолдануға үйрету.

Міндеттері

  • Сын есімнің дара және күрделі түрлерін ажырата білу.
  • Сөйлем ішінен сын есімдерді тауып, оларға дұрыс сұрақ қоя білуге үйрету.
  • Тіл байлығын дамыту, сөздік қорын молайту.
  • Шығармашылыққа баулу.

Күтілетін нәтиже

  • Жаттығуларды талдау арқылы еркін ойлау, өз ойын жеткізу, өзгені тыңдау және тұжырым жасау қабілеттері дамиды.
  • Сын есімдерді (дара/күрделі) дұрыс ажырата алады.
  • Сауатты жаза алады.

Түйінді түсінік

Дара сын есімді күрделі сын есімге айналдыру.

Еске салу

Дара сын есім — бір сөзден тұрады.
Күрделі сын есім — екі немесе одан да көп сөзден тұрады.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен сәлемдесу.
  • Түгендеу.
  • Сабаққа даярлықтарын тексеру.
  • Берілген түстер бойынша топқа бөлу.

2) Қызығушылықты ояту

«Кім тапқыр?» ойыны

Сөзжұмбақ шешу.

Топтастыру

Оқушылардан сын есім туралы білетіндерін сұрау.

3) Мағынаны тану

  • Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
  • Сын есімдер жазылған парақтарды тарату.

Көркем жазу

Дәптерді ашып, бүгінгі күнді жазу. Көркем жазу үлгісін орындату.

4) Оқулықпен жұмыс (топтық жұмыс)

1-топ: 17-жаттығу

Берілген дара сын есімдерді күрделі сын есімге айналдыру.

2-топ: 18-жаттығу

Берілген күрделі сын есімдерді қатыстырып, сөйлем құрау.

Сауаттылық минуты

Тақтаға жазылған сын есімдерді топтарға бөліп жазу:

Берілген сөздер

қызыл көк ала жасыл күрең қызыл қоңыр ала қара көк сары ала ақ ақ сары

Тапсырма

  • 1-топ: дара сын есімдерді теріп жазу.
  • 2-топ: күрделі сын есімдерді теріп жазу.

Нәтижені салыстырып, неге солай топтастырғандарын қысқаша дәлелдету.

Шығармашылық тапсырма

1-топ

Сурет бойынша әңгіме құрау. Әңгімеде күрделі сын есімдерді қолдану.

2-топ

«Менің ауылым» тақырыбы бойынша әңгіме жазу. Сөйлемдерде сын есімнің дара және күрделі түрлерін қатыстырып жазу.

Жеке оқушылармен жұмыс

Үлестірмелі карточкалар таратылады.

Тыңдалым (топтық жұмыс)

Үнтаспадан мәтін тыңдатылады.

1-топ

Мақалды тыңдап, ішіндегі сын есімдерді теріп жазу.

2-топ

Өлеңді тыңдап, ішіндегі сын есімдерді тауып жазу.

Ойын: «Иә / Жоқ»

Интерактивті тақтада берілген тұжырымдарға «иә» немесе «жоқ» деп жауап беру.

  1. 1. Сын есім заттың сынын білдіреді.

  2. 2. «Күрең қызыл» — дара сын есім.

  3. 3. Күрделі сын есім екі немесе одан да көп сөзден тұрады.

  4. 4. Күрделі сын есімнің құрамындағы сөздер бірге жазылады.

  5. 5. «Жасыл» сын есімі — дара сын есім.

  6. 6. Дара сын есім бір сөзден тұрады.

  7. 7. «Сары ала» — күрделі сын есім.

  8. 8. «Көк ала» — дара сын есім.

Талқылау

Әр жауаптан кейін қысқа дәлел келтіріп, дара және күрделі сын есімнің белгілерін нақтылау.

Рефлексия

Кері байланыс: оқушылардың сабақтан алған әсері мен түсінгенін қысқаша айтқызу.

Бағалау

Жауаптарына қарай топ жетекшілері әр топ мүшесін бағалайды.

Үй тапсырмасы

  • Ережені жаттау.
  • Дара және күрделі сын есімдерді қатыстырып, 5 сөйлем құрап жазу.

Мұғалім туралы

Бастауыш сынып мұғалімі: Кітапбаева Асель Малькешовна

Тақырып: Дара және күрделі сын есім