Қарқынды дамып жатқан әлем өзгерістерге толы
Неліктен мен және менің мектебім өзгеруі керек?
Бір сәт жан-жағыңа көз жүгіртсең, жаңа заманның жаңа талабы мен жаңа әлемін көресің. Қарқынды дамып жатқан дүние өзгерістерге толы: ХХІ ғасыр тың идеялар мен инновациялық технологиялардың ғасырына айналды. Әлем көз ілестірмей алға басып жатқанда, еліміздің де дамыған мемлекеттер қатарынан көрінуі үшін білім беру жүйесіне, экономикалық және әлеуметтік-мәдени кеңістігімізге батыл жаңғыру қажет.
Бүгінгі әлем «білім қоғамын» және «білім экономикасын» құру бағытына бет алды. Сондықтан бұл идея бүкіл білім беру жүйесіне реформа жүргізіп, оны модернизациялауды талап етеді.
(А. Әлімов, 2013)
Әлемдік тәжірибе нені көрсетеді?
Әлемдік тәжірибеге сүйенсек, білімге жүйелі инвестиция салып, ұрпақтың зияткерлік әлеуетін көтеру арқылы мемлекеттің жалпы қуатын арттырған елдер аз емес. Германия, Финляндия, Жапония, Қытай, Малайзия сияқты мемлекеттердің табиғи ресурстары қазақ жерінің байлығымен салыстырғанда шектеулі болуы мүмкін. Алайда олар ғылым мен мәдениеттің құнын терең түсініп, ең алдымен адамның санасын тәрбиелеуге мән берді: ар-ұжданы биік, тәрбиесі мен білімі қатар дамыған жастардың ұлттың бағы мен бәсін көтеретінін ерте ұғынды.
Негізгі ой
Білім — тек пәндер жиынтығы емес, ол қоғамның дамуын алға сүйрейтін стратегиялық ресурс.
Маңызды акцент
Тәрбие мен құндылық бекімей тұрып, терең білімнің өзі толық нәтиже бермейді.
Жапония үлгісі: дәстүр мен жаңашылдықтың үйлесімі
Осы тұрғыда дамыған мемлекеттердің ішінде ескі дәстүр мен жаңа идеяларды ұштастыра білетін Жапониядан алар үлгі көп. Бір жағынан, олар ұлттық болмысты сақтап, дәстүрлі құндылықтарға берік; екінші жағынан, жоғары технологиялар саласында әлемге тың жаңалық ұсына алады. Бұл — жаңғырудың өзегінде мәдени тамыр мен зияткерлік серпін қатар тұруы керек екенін көрсететін айқын мысал.
Жапон халқының жас ұрпақты тәрбиелеуге айрықша көңіл бөлгенін тарихы дәлелдейді. 1879 жылы елді аралап, білім жағдайын тексерген император Мэйдзи оқушылардың адамгершілік тәрбиесінің әлсірегенін көріп, көп ұзамай «Білім берудің ұлы ұстанымдары» атты жарлық шығарды. Осыдан кейін конфуцийлік моральдық-этикалық тәрбиелеу және білім беру қағидаларына қайта оралу үдерісі басталды.
Құжаттағы басты қағида
«Адамдар алдымен өзінде руханилықты тәрбиелеп, адамгершілік қағидаларын ұстануы керек; содан кейін ғана өз қабілетіне сәйкес әртүрлі пәндерді игере алады».
Бүгінгі күнге дейін осы ұстанымдарды басшылыққа алып келе жатқан елдің жетістіктері — соның айқын дәлелі. Демек, шынайы өзгеріс мектептен басталады: құндылыққа сүйенген тәрбие, заманға сай білім және жаңашыл ойлау бір арнаға тоғысқанда ғана қоғам да, мемлекет те тұрақты ілгерілей алады.