Коллинеар векторлар
Сабақ негізделген оқу мақсаттары
Білу
Вектор ұғымымен, векторлардың теңдігімен және олардың негізгі қасиеттерімен танысу.
Түсіну
Векторлардың ұзындығын табуды және теңдігін анықтауды меңгеру.
Қолдану
Ой қорыту және өзіндік түсініктеме беру дағдыларын дамыту.
Табыс критерийлері
-
1
Вектор ұғымын, векторлардың теңдігін және олардың қасиеттерін түсіндіреді.
-
2
Векторлардың ұзындығын есептейді және векторлардың теңдігін анықтайды.
-
3
Ой қорыту арқылы қорытынды жасап, өз ойын дәлелді түрде жеткізеді.
Тілдік мақсат
Терминдер
- Вектор
- Коллинеар векторлар
Сөздер мен тіркестер
- Ұзындық
- Аудан
- Көлем
- Масса
Талқылауға арналған сұрақтар
- Вектор деген не? Оны қалай белгілейді?
- Векторлық шама мен скалярлық шаманың айырмашылығы қандай?
Алдыңғы оқу
Оқушылар геометриялық фигуралар туралы білімдерін қолданады: тік төртбұрыш, үшбұрыш, трапеция, параллелограмм, ромб және квадрат.
Сабақтың басталуы
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылар қиындыларды таңдау арқылы 3 топқа бөлінеді. Әр топқа әртүрлі қиындылар беріледі және сол қиындылардан фигура құрастыру тапсырмасы ұсынылады (тік төртбұрыш, үшбұрыш, трапеция).
«Миға шабуыл»
Оқушылар құрастырған фигураның қандай екенін айтып, оның анықтамасын түсіндіреді.
«Ыстық орындық» стратегиясы: жылдам сұрақтар
- Тік төртбұрыш, ромб, квадрат деген не? Олардың қандай қасиеттерін білесіңдер?
- Үшбұрыштың орта сызығы деген не?
- Тік төртбұрыш, үшбұрыш, параллелограмм, трапеция аудандары қандай формулалармен анықталады?
Сабақтың ортасы
Ой қозғау
Тақырыпты ашу: «Бүгінгі сабақтың тақырыбы не болады?» сұрағы арқылы оқушылардың болжамын тыңдау.
Жаңа сабаққа мақсат қою
Оқушылармен бірге сабақтың мақсатын нақтылау: вектор ұғымын терең түсіну және векторлардың негізгі сипаттамаларын қолдану.
Жаңа сабақты түсіндіру кезеңі
Теориялық бөлім
Бүгінгі сабақтың ерекшелігі — физикадағы вектормен қатар геометриялық вектор ұғымын да қарастыру. Осылайша, вектор туралы білімімізді толықтырып, ұғымды тереңірек меңгереміз.
Бізге әртүрлі шамалар белгілі: ұзындық, аудан, көлем, масса және т.б. Мұндай шамалар тек өзінің сан мәнімен толық анықталады. Олар скалярлық шамалар (немесе жай ғана скаляр) деп аталады.
Ал көптеген физикалық шамалар, мысалы, күш, дененің қозғалысы, жылдамдық сияқты шамалар тек сан мәнімен ғана емес, кеңістіктегі бағытпен де сипатталады. Мұндай шамалар векторлық шамалар (немесе вектор) деп аталады.
Мысалы, денеге белгілі бір күш әсер етсе, физика курсында ол бағытталған кесінді арқылы белгіленеді: кесіндінің ұзындығы күштің сан мәнін көрсетеді, ал жебе (стрелка) күштің әсер ету бағытын білдіреді.
Дәл осы идеяға сүйене отырып, геометриялық вектор ұғымын енгізуге болады.
Қорытынды ой
Бұл сабақта оқушылар скаляр мен вектордың айырмашылығын ажыратып, векторды бағытталған кесінді ретінде түсіндірудің маңызын ұғынады. Келесі қадам — векторлардың теңдігі, ұзындығы және қасиеттерін есептеулерде қолдану.
Жүктеу
Қажет болса, осы материалды сабақ жоспары ретінде рәсімдеп, құжат түрінде дайындауға болады.