Қазақша рефераттар

Чунга - чанга биін үйренуСабақтың мақсаты

Би үйірмесі Практика Ритм және техника

Сабақ тақырыбы: «Чунга-чанга» биін үйрену

Сабақтың мақсаты

  • Би өнері туралы білімді жүйелеу және нақтылау.
  • Қазақ бишілері мен балет өнері өкілдері туралы түсінікті кеңейту.
  • Әуен ырғағына сай би қимылдарын дұрыс орындау дағдысын қалыптастыру.
  • Өнер адамдарына құрметпен қарауға, әсемдікке, сезімге, еңбекке тәрбиелеу.
  • Жауапкершілікке, өз ісіне мұқият қарауға баулу.

Көрнекіліктер мен құралдар

  • 1 Диск (музыкалық сүйемелдеу)
  • 2 Баян
  • 3 Бейнесуреттер (бишілер, қойылымдар)

Сабақ құрылымы теория мен практиканы ұштастырады: қысқа кіріспеден кейін жылыну жаттығулары, негізгі би элементтері және бекіту кезеңі орындалады.

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сабақ басында би үйірмесіндегі іс-әрекеттер туралы қысқаша әңгімелесу жүргізіледі. Мақсат — оқушының алдыңғы тәжірибесін белсендіру және сабаққа психологиялық дайындық жасау.

Сұрақтар

  • Мектептегі би үйірмесінде қандай жұмыстар атқарылады?
  • Би үйірмесінің жетекшісі кім?
  • Қандай қойылымдарға қатысқансың?

II. Жаңа сабақ

Кіріспе: өнер адамдары

Би мәдениетін терең түсіну үшін ұлттық және әлемдік сахнада із қалдырған тұлғаларды тану маңызды. Бұл бөлім оқушылардың өнерге деген құрметін арттырып, кәсіби үлгілерді көрсетеді.

Атаулы тұлғалар

  • Биші Шара Жиенқұлова
  • Биші Шұғыла Сапарбайқызы
  • Балерина Раушан Байсейітова
  • Балет артисі Зәуірбек Райбаев

Сондай-ақ әр саладағы өнер түрлері туралы қысқаша шолу жасалады: би, музыка, театр, сахналық мәдениет.

Жылыну жаттығулары

Биді үйренуді бастамас бұрын дене мүшелерінің қозғалу мүмкіндігін ашуға бағытталған жаттығулар орындалады. Бұл жарақаттың алдын алып, қимыл дәлдігін арттырады.

  • Мойын, иық, қол буындарын жұмсарту
  • Дене, бел, арқа сергіту
  • Тізе, аяқ басы, табан жұмысы
  • Ырғақ сезімін оятатын қысқа қадамдар

III. «Чунга-чанга» биін үйрену

Негізгі бағыт

  • Бидің шығу тарихына қысқаша тоқталу.
  • Оқушылар білетін қимылдарды еске түсіру және жаңа қимылдармен байланыстыру.
  • Орындалу темпін сезіну, бидің мінезін (көңілді, серпінді) сипаттау.

IV. Бидің жеке элементтерін үйрету

Топтың шығу қозғалысы және бастапқы санақ

Әуен басталғанда санақ 1-ден 7-ге дейін қайталанып айтылады. Бұл қимылдардың бірізділігін сақтауға көмектеседі.

Санақ үлгісі

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

Қайталау: 4 рет

Ритм

Тұрақты темп, қимылдың аяқталуы санақтың соңына дәл келуі тиіс.

Үйлесім

Қол, саусақ, шынтақ қозғалыстары аяқ қадамымен қабысады.

Сахна

Бағыт, арақашықтық, топтық форма қатаң сақталады.

Элементтер тізбегі (әрқайсысы 1–5 санағында)

1–5 санағы

1) Жүру бағыты

Алға/жанға қозғалыс бағытын айқындау, қадамды біркелкі ұстау.

1–5 санағы

2) Қол қимылы

Қолдың ашылуы мен жабылуын ырғақпен сәйкестендіру.

1–5 санағы

3) Саусақ қимылы

Саусақтың нәзік пластикасын көрсету, артық қысымды болдырмау.

1–5 санағы

4) Шынтақтың қозғалуы

Шынтақтың жұмсақ иілуі, қол сызығын сақтау.

1–5 санағы

5) Жүру барысындағы қимылдар

Қадам мен қол қозғалысын біріктіру, денені тік ұстау.

1–5 санағы

6) Ұлдардың орындау нұсқасы

Серпін мен нақтылыққа мән беру, қимылды жинақы орындау.

1–5 санағы

7) Қыздардың орындау нұсқасы

Пластика мен жеңілдікке мән беру, қимылды жұмсақ беру.

1–5 санағы

8) Шеңбер жасау

Топтық форма құру: арақашықтық пен бағытты сақтау.

1–5 санағы

9) Орын алмасу

Қауіпсіз қозғалу, соқтығыспау, уақытында орынға келу.

1–5 санағы

10) Биді аяқтау элементі

Қорытынды позаны бір мезетте бекіту, көзқарас бағытын ұстау.

1–5 санағы

11) Алға шығу, артқа жылжу

Қадам ұзындығын біркелкі сақтау, тепе-теңдікті бақылау.

1–5 санағы

12) Орын ауыстыру

Бағытты шатастырмау, белгіленген нүктеге дәл келу.

1–5 санағы

13) Аяқты дұрыс ұстау

Табан мен тізе бағытын түзету, қимылды таза орындау.

1–5 санағы

14) Басты дұрыс бұру

Бас қозғалысын қол-дене қимылымен үйлестіру.

1–5 санағы

15) Дене қозғалысын қадағалау

Денені тік ұстау, иықты түсіріп, тынысты реттеу.

1–5 санағы

16) Топ бағытының бетбұрысы

Бұрылыс уақытын санақпен сәйкестендіру, біркелкі бұрылу.

1–5 санағы

17) Аяқтау қимылы

Соңғы екпінді дәл беру, финалдық қалыпты бекіту.

Жеке орындауды тексеру

Әр оқушының есте сақтау қабілетін және қимыл дәлдігін тексеру үшін үйретілген элементтердің барлығы ретімен қайталанады. Қажет тұстарда мұғалім қысқа түзету береді.

V. Бекіту

Қайталау және өзара үйрету

Қиындық тудырған қимылдар үйде қайталанады. Оқушылар бір-біріне көрсетіп, түсіндіру арқылы биді толық әрі сенімді орындауға дайындалады.

Нәтиже

  • Қимылдардың реттілігі бекітіледі.
  • Топтық үйлесім жақсарады.
  • Сахналық мәдениет қалыптасады.

VI. Үй тапсырмасы

Тапсырма

  • «Чунга-чанга» биінің жеке элементтерін қайталау.
  • Санаққа сай орындалуын бақылап, қимылдарды бірізділікпен бекіту.

Қосымша: мүмкіндік болса, музыканы қосып, айна алдында қысқа қайталау жасау қимыл дәлдігін арттырады.