Қосу кестесінің көмегімен жауаптарды тап
Сабақтың тақырыбы
20-ға дейінгі сандарды қосу және азайту. Қосу кестесін құрастырамыз (1-сынып).
- Қатысқандар саны:
- _____
- Қатыспағандар саны:
- _____
Оқу мақсаты
- Бір таңбалы сандарды ондықтан аттамай қосу кестесін құрады, біледі және қолданады.
- “+”, “–”, “=” таңбаларын дұрыс қолданады.
- Қосу мен азайту амалдарының компоненттерін атап, өрнектерді оқу және жазуда қолданады.
Сабақтың мақсаты
Қосу кестесін пайдаланып, қосу амалының нәтижесін анықтау дағдысын қалыптастыру.
Тірек сөздер: қосу кестесі.
Ресурстар
- Маркерлер.
- Топтық жұмысқа әр оқушыға арналған ламинатталған А4 қағаздары.
- Қосу кестесінің көрнекі үлгісі.
Сабаққа байланысты деректі материалдар және ескертпелер
Қосу кестесі қосу амалының нәтижесін жылдам есептеу үшін қажет. Сабақта оқушылар бір таңбалы сандарды қосу үшін қосу кестесін құрастырып, оны қолдануды үйренеді. Кестенің көмегімен 20-ға дейінгі сандарды қосып, нәтижесін табады.
Талқылауға арналған сұрақ
Зат сатып алуға қажет ақшаны санағанда ересек адамдар үнемі сандық сәулені пайдалана ма?
Ересектер бір таңбалы сандарды қосудың нәтижесін көбіне ойша есептейді. Бұл білім қосу мен азайтудың нәтижесін тез табуға көмектеседі. Оқушыларға бір таңбалы сандарды қосудың нәтижесін жатқа білу маңызды екенін ескертіңіз.
Сабақ барысы
Кіріспе тапсырма: қосу кестесін құрастыру
Бір таңбалы сандарды қосудың кестесін құрастыру үшін жобалық жұмыс ұйымдастырыңыз. Кестені кез келген уақытта қолдануға ыңғайлы болуы үшін анықтама кітап түрінде жасауға болады. Бұл анықтамалыққа бір таңбалы сандарды ондықтан аттамай қосудың нәтижелері енгізілуі керек.
Бағыттаушы сұрақтар
-
1) Анықтама кітабында бірінші қай мысал тұруы керек?
Жауап: 1 + 1 = 2.
-
2) Екінші сан 1 болса, бірінші санның орнына қандай бір таңбалы санды қою керек?
Жауап: өсу ретімен 1-ден 9-ға дейін.
-
3) Егер екінші қосылғыш 2 болса, бірінші қосылғыштың орнына қандай бір таңбалы сандарды қоюға болады?
Жауап: өсу ретімен 1-ден 8-ге дейін.
-
4) Анықтама кітапқа ең соңында қандай мысалды жазасыңдар?
Жауап: 1 + 9 = 10.
Топтық жұмыс форматы
- Оқушыларды топтарға бөліңіз және жұмысты жалғастыруды ұсыныңыз.
- Әр топқа қосу кестесінің бір бөлігін құрастыруды тапсырыңыз (барлығы 9 баған).
- Әр оқушыға А4 қағазын таратып, кестенің бір бағанын толтыруды ұсыныңыз.
Дифференциация
Оқушылардың дайындық деңгейіне қарай тапсырманы саралаңыз. Мысалы, сыныпта 3 оқушыдан 9 топ құрып, әр топқа бір бағаннан беруге болады. Егер топ саны 3–4 болса, әр топ 3–4 бағанды құрастырады.
Жоба аяқталған соң барлық беттерді жинап, анықтама кітап жасаңыз да, сыныптағы көрнекі жерге қойыңыз. Оқушыларға алғыс білдіріп, бұл анықтамалықты бір таңбалы сандарды қосу нәтижелерін жатқа білгенге дейін қажет кезде қолданатынын айтыңыз.
Қосу кестесін зертте
Қосу кестесінің қандай бағандардан тұратынын байқатыңыз. Бірінші саннан бастап, қосу амалдарының баған бойынша орналасуындағы ортақ негізгі принципке назар аудартыңыз.
Мысалға арналған дерек
- Жауаптар:
- 2 саны; 10 саны; 8 мысалдың жауабы 9 болады.
Қосындысы 9 болатын жұптар
- 8 + 1
- 7 + 2
- 6 + 3
- 5 + 4
- 4 + 5
- 3 + 6
- 2 + 7
- 1 + 8
Ойлан
Тапсырманы барлық оқушымен бірге орындаңыз: қосындысы 10 болатын жағдайларды қосу кестесін зерттей отырып табуды ұсыныңыз.
Жауап (10 шығатын қосындылар)
Ескерту: бастапқы мәтінде қайталанған мысалдар бар еді. Төменде қайталанбайтын толық тізім берілді.
Шығарып көр (жұптық жұмыс)
Оқушылармен жұптық жұмыс ұйымдастырыңыз. Қосу кестесін қолданып, мысалдарды шығарыңыз. Оқушылар бір-біріне көмектесетіндей болып жұптассын. Жауаптарды параққа жазып, тексеру кезінде бір-біріне көрсетсін.
Назар аудару
Тапсырмада қосудың ауыстырымдылық қасиетіне байланысты мысалдар бар. Бұл заң кейінірек кеңінен қолданылады.
Жауаптар
- 1-қатар: 9, 8, 8, 7
- 2-қатар: 5, 9, 10
Орындап көр (топтық жұмыс)
Жұмысты топпен ұйымдастырыңыз. Оқушылардан қосу компоненттерін (қосылғыш, қосынды) атауын және мысалдарды қосу кестесінің көмегімен шешуін сұраңыз. Шешімдерін талдатыңыз.
0 санымен қосу туралы
Қосу кестесінде 0 санымен қосу жағдайлары әдетте берілмейді: 0 саны үшін жеке баған жасаудың қажеті жоқ. Оқушылар мына ережені байқап, есте сақтауы тиіс: 0 санын кез келген санмен қосқанда, сол санның өзі шығады.
Тілдік құзыреттілік және қосымша тапсырмалар
Тілдік құзыреттілікті қалыптастыру
Сабақ барысында оқушылардың математикалық терминдерді өз сөзінде дұрыс әрі орынды қолдануына жүйелі қолдау көрсетіңіз. Топпен немесе жұппен талқылау кезінде оқушылардың коммуникативтік дағдылары дамиды: бірін-бірі тыңдау, өз көзқарасын дәлелдеу, сұрақтарға негіздеп жауап беру.
Қосымша тапсырма
Жауаптары бірдей болатын мысалдарды қосу кестесінің көмегімен шешіп, сызықтармен қосыңдар.
Жауаптары бірдей мысалдарды сәйкестендір
Жұптар
- 4 + 5 = 9↔3 + 6 = 9
- 6 + 2 = 8↔4 + 4 = 8
- 8 + 2 = 10↔7 + 3 = 10
- 3 + 4 = 7↔2 + 5 = 7
- 4 + 1 = 5↔3 + 2 = 5
- 3 + 3 = 6↔4 + 2 = 6
Қосу кестесімен жауаптарды тап
Мысалдарды мұқият қарап, қосу кестесінің көмегімен тапсырмаға сәйкес келетін нұсқаларды табыңдар. Содан кейін бірінші қосылғышты көк, ал екінші қосылғышты қызыл қарындашпен қоршаңдар.
Бағалау
Күтілетін нәтиже
Сабақ соңында оқушылар қосу кестесін құрастыруды және бір таңбалы сандарды қосу үшін кестені пайдалануды меңгереді.
Тексеру сұрақтары
- Қосу кестесі не үшін қажет?
- Қосу кестесінде неше баған бар?
- Кестедегі ең кіші сан шығу үшін қандай бір таңбалы сандарды қосу керек?
- Кестедегі ең үлкен сан шығу үшін қандай бір таңбалы сандарды қосу керек?
Өзін-өзі бағалау
Жұмыс дәптеріндегі “Жетістік баспалдағы” әдісі арқылы оқушылардың өзін-өзі бағалау жұмысын ұйымдастырыңыз.
Мәлімет
- Білім беру ұйымы
- Павлодар қаласы, М. Әуезов атындағы №42 ЖОББМ
- Мұғалім
- Кудрышева Ш. С.