Қазақша рефераттар

Сабақ өсімдіктің қандай мүшесі

Сабақ туралы жалпы мәлімет

Тақырып

Өсімдіктер

Сабақтың типі

Жаңа білім беру

Сабақтың түрі

Кіріктірілген сабақ

Күтілетін нәтиже

Өсімдіктерді танып, мүшелерін ажырата білу

Көрнекіліктер мен әдіс-тәсілдер

  • Өсімдік сабағы мен тамырының суреттері
  • Мазмұнды суреттер, СТО стратегиялары
  • Сұрақ-жауап, топтық жұмыс, «миға шабуыл», Венн диаграммасы

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Оқушылардың өсімдік тіршілігі туралы білімін кеңейту, өсімдік мүшелері туралы ұғымын қалыптастыру.

Дамытушылық

Өлкемізде кездесетін өсімдіктер туралы ой-өрісін кеңейту, танымдық белсенділігін арттыру.

Тәрбиелік

Табиғатты танып білуге және оны қорғауға тәрбиелеу.

Сабақ барысы

Құрылым: ұйымдастыру → қайталау → жаңа тақырып → бекіту → қорытынды

I. Ұйымдастыру кезеңі (ой шақыру)

  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
  • Сыныптың жұмысқа дайындығын тексеру.

II. Үй тапсырмасын тексеру (сұрақ-жауап)

1) Өсімдік мүшелерін ата.

Тамыр — өсімдіктің жер астындағы негізгі мүшесі. Ол өсімдікті топыраққа бекітеді және топырақтағы ылғалмен бірге еріген минералдық тұздарды сіңіріп, қоректенуін қамтамасыз етеді.

2) Тамырдың өсімдік тіршілігіндегі маңызы қандай?

Тұқым өнгенде ең алдымен қабығын жарып тамыр шығады. Тұқымнан шығатын бұл тамыр негізгі тамыр деп аталады.

3) Тамыр түрлерін ата.

Күнбағыс, қымыздық, сәбіз, бақбақ сияқты өсімдіктерде негізгі тамыр айқын байқалады — бұл кіндік тамыр. Ал картоп, бидай, пияз сияқты өсімдіктердің тамыры шоқтанып, шашақталып өседі — бұл шашақ тамыр.

4) Тамырдың басқа қандай түрлерін білесіңдер?

Сүйеме тамыр, ілме тамыр.

5) Шөлді өсімдіктердің тамыры неге ұзын болады?

Шөлді аймақтарда өсетін тікен, құрай, жантақ сияқты өсімдіктердің тамыры 15–25 метрге дейін тереңдей алады. Себебі мұндай жерлерде су топырақтың терең қабатында ғана сақталады; өсімдік сол суға жету үшін тамырын ұзын етіп дамытады.

Қайталау қорытындысы: «Кім зейінді?» ойыны

Тақтаға тамырдың суреттері ілінеді. Оқушылар сурет бойынша тамыр түрлерін ажыратып, атауларын сәйкес орынға кезекпен орналастырады. Белсенді қатысқан оқушылар мадақталады.

III. Жаңа сабақ: Сабақ (миға шабуыл, қызығушылықты ояту)

Оқулықпен жұмыс және топқа бөлу

  • Сынып 3 топқа бөлініп, тақырыпты бөліктерге бөліп оқиды.
  • Сыныптағы өсімдіктердің сабағы бойынша сұрақ-жауап жүргізіледі: «Бұл қандай мүше?»

I топ: Сабақ туралы негізгі ұғым

1) Сабақ дегеніміз не? Ол не үшін керек?
Сабақ — өсімдіктің маңызды мүшелерінің бірі. Ол барлық мүшелерді өзара байланыстырып, өсімдіктің тірі организм ретінде тіршілік етуін қамтамасыз етеді.

2) Сабақтың түрлері қандай?
Тік сабақ, жатаған сабақ, ілінгіш сабақ, шырмалғыш сабақ.

3) Сабақтың қызметін түсіндір.
Сабақ тамырдан сіңген қоректік заттар ерітіндісін жапыраққа, бүршікке, гүлге және жеміске жеткізеді. Яғни ол өткізгіштік қызмет атқарады.

II топ: Сабақтағы мүшелер және салыстыру

1) Сабақта қандай мүшелер болады?
Сабақта бүршіктер мен гүлдер орналасады, қоректік заттар қоры жиналуы мүмкін. Жемістер пайда болып, пісіп-жетіледі. Сабақ биіктігі мен жуандығы әртүрлі болады.

2) Таңқурай мен жүзім сабағын салыстыр.
Таңқурайдың сабағы тік әрі қатты — бұл тік сабақ. Жүзім сабағы мұртшалары арқылы тірекке ілініп, өрмелеп өседі; жұмсақ, иілгіш — бұл өрмелегіш (ілінгіш) сабақ.

III топ: Мысалдар және маңызы

1) Төселмелі сабақты өсімдіктерді ата.
Қауын, қарбыз, қияр.

2) Сабақ өсімдік үшін неге қажет?
Егер сабақ болмаса, тамырдан келген қорек өсімдіктің басқа мүшелеріне жетпес еді. Сондықтан сабақ — өсімдіктің аса қажет мүшесі.

Жаңа тақырыпты қорытындылау

Тақтаға ілінген сабақ суреттері бойынша оқушылар сабақ түрлерін ажыратып, қай түрге жататынын дәлелдеп айтады.

IV. Бекіту (ой қозғау)

Топтастыру стратегиясы

«Өсімдікке не қажет?»

  • Су
  • Жылу
  • Қорек
  • Жарық
  • Ауа

Оқушылар осы ұғымдарды топтастырып, қысқаша түсіндіріп жазады.

II топ: Суретпен жұмыс

Ақ параққа сабақ түрлерінің суретін салып, атауын жазады: тік, жатаған, ілінгіш, шырмалғыш.

III топ: Венн диаграммасы

Тамыр мен сабақтың айырмашылықтары мен ортақ қасиеттерін салыстырып, Венн диаграммасы арқылы көрсетеді.

V. Қорытындылау және бағалау

  • Оқушылардың жауаптары мен топтық жұмыс нәтижелері бойынша кері байланыс беріледі.
  • Сабаққа белсенді қатысқан оқушылар бағаланып, мадақталады.

VI. Үй тапсырмасы

  1. Оқулықтан «Сабақ» тақырыбын оқып келу.
  2. Өсімдіктер туралы бір жұмбақ жаттау.
  3. Өзіңе ұнаған өсімдіктің сабағын салып келу.
  4. Өсімдік туралы қысқаша эссе жазу.