Мейірімді ана, қабыл алдым тілегіңді
Ана мен Ажалдың әңгімесі
Ана туралы әңгіме — қасиетті қара жер аман тұрса, ешқашан таусылмайтын тақырып. Бұл шағын хикаяны қытай қазақтарының «Ел-Арыс» сайтынан кездестірдік. Ұрпаққа берер тәрбиелік мәні терең болғандықтан, сіздермен де бөліскенді жөн көрдік.
Қара көлеңкенің келуі
Бір әйел ана атанады. Егіз ұл мен қыз дүниеге әкеледі. Екі перзентіне сүйсіне қарап, көңілі толып отырған сәтте, кенет үйге күн сәулесі өтпестей қара көлеңке кіріп келеді. Жүрегі дір еткен ана қарсы алдында Ажалдың тұрғанын көреді.
Ажал: «Иә, мейірбан ана, бұл үйге сен үшін келдім. Әйелдік борышыңды өтедің, бұл дүниеге екі жан әкелдің».
Ана бұл сөзге көне қоймайды.
Ана: «Ажал, маған әлі ерте. Күте тұр. Ұлымның ержеткенін, қызымның бойжеткенін көрейін. Өзім секілді бала сүйгенін өз көзіммен көрейін. Соның бәрін көріп, немеремді құшағыма басқан соң, ала бер мені».
Ажал: «Жоқ, мейірімді ана. Жаның дәл қазір керек маған. Адам жанын неғұрлым тез алсаң, соғұрлым тәтті болады».
Уәде мен шарт
Ана әлі де көндіруге тырысып, ойындағысын айтады:
Ана: «Онда келісейік, Ажал. Менің көремін деп отырған қуаныштарымнан айнытып көр. Тек солар үшін өмір сүрудің еш қажеті жоқ екенін дәлелдеп бер. Содан кейін ғана, бұл өмірден шынымен қажыған кезімде, өзім сенен өлімді сұрағанда — мені алып кет».
Ажал ұзақ ойланып, ақыры тәуекелге бел буып, келісімін береді:
Ажал: «Болсын! Мейірімді ана, тілегіңді қабыл алдым».
Тірі қалғанына, тіпті Ажалды да көндіргеніне қуанып, ана балаларын мейірлене құшақтап, маңдайынан сүйеді. Ал Ажал алда болатын уәдесін ойлап, көңілі көтеріліп, өз ауылына қайтады.
Қайғыға толы жол және ананың беріктігі
Сөйтіп, байғұс ананың қайғы мен қасіретке толы өмірі басталады. Баласының жасаған алғашқы опасыздығы, жарының арақ ішіп мас болуы, айналасындағы адамдардың надандығы, көршінің қызғанышы — бәріне де шыдайды.
- Мұқалмады, майыспады.
- Бұл өмірден шаршаса да, жығылмады.
- Балалары жетім қалмасын деп, өзіне түскен ауыртпалықтың бәрін ішіне жұтты.
«Балаларым жұрт алдында асқақ жүрсін. Қайда жүрсе де, қандай азапқа жолықса да: “Артымда мені күткен анам бар” деп, еңсесі түспесін», — деді ол.