Ұлы Отан соғысының ардагері Саулебаев Болысбай атаны еске алу
Қарттарды, майдангерлерді қадірлеу — ұлттың рухани өзегі. Бұл жазба Ұлы Отан соғысының ардагері, ауылымыздың абыройлы азаматы Саулебаев Болысбай атаның өмір жолын еске алып, ерлік пен еңбекті қастерлеуге арналған.
Кіріспе: тарих ұмытылмайды
Тарих — үздіксіз жаңарып отыратын шежіре. Дегенмен, уақыт өтсе де көмескіленбейтін, ұрпақ жадында мәңгі сақталатын оқиғалар бар. Солардың бірі — әлемді дүр сілкіндірген Екінші дүниежүзілік соғыс.
1941 жылдың 22 маусымы таңғы сағат 4-те фашистік Германия бейбіт жатқан елге тұтқиылдан соғыс ашты. Суық хабар сол күні-ақ кең байтақ өлкені шарлап, ауыл-селоға дейін жетті. Ер-азаматтар майданға асықты, кейбірі өз еркімен сұранып аттанды.
Қасиетті жеріміз бұрын-соңды болмаған апатқа ұшырады. Майдан шебінде шайқасқан жауынгерлер қасық қаны қалғанша күресіп, батырлық пен табандылықтың үлгісін көрсетті. Бұл күреске Қазақстан да өзге республикалармен қатар аянбай атсалысты. Жеңіс — жеңіл келген жоқ: соғыс миллиондаған адамның өмірін жалмады.
Саулебаев Болысбай: ерлік пен ұстаздықтың үлгісі
Осы Ұлы Отан соғысына жерлесіміз Саулебаев Болысбай ата да аттанды. Соғысқа дейін және соғыстан кейін ол Лақалы мен Итқырылған ауылдарында, Сталин атындағы колхозда шамамен 17 жыл мектеп директоры қызметін атқарып, сондай-ақ балалар үйін басқарды. Педрабфак бітірген, мамандығы — географ.
Майдан жолы
- 1941 — 28 жасында әскер қатарына шақырылып, майданға аттанды.
- 1942 — 1-Украина майданында №147 запастағы 1-категориялы аттылы әскер полкінде кавалерист болды.
- Химиялық қорғау взводында қатардағы химик қызметін атқарды.
- 1943–1945 — 8-гвардиялық аттылы әскер полкінде бөлімше командирі, гвардия аға сержанты.
- 1945, 28 желтоқсан — жасының ұлғаюына байланысты елге оралды.
Марапаттары
- 1942 — «Отан соғысы» ордені.
- 1943 — «Гвардия» белгісі.
- 1944 — «Ерлігі үшін» медалі (екі рет), сондай-ақ «Қызыл Жұлдыз» ордені.
- 1945 — Верхний-Силезия өңіріндегі (Верхный селезный) Катовице, Беутен қалаларын азат еткені үшін марапатталды.
- Соғыстан кейінгі жылдары да бірнеше мерейтойлық медальдар мен ордендермен марапатталды (1946, 1969, 1980, 1985, 1995, 1997, 1999).
Ауыл ардагерлері — ортақ мақтаныш
Ауылымызда Ұлы Отан соғысына қатысқан өзге де ардагерлер бар. Олардың әрқайсысы — елдік пен ерліктің айғағы:
Бекбанов Жұбаныш
Дарбозов Қаби
Қиятбаев Жәрмедет
Әбекеев Қайролла
Тәжимов Балмахан
Тәжбенов Бекбосын
Әбдіреев Бертілеу
Әбдиров Әбдіуәли
Жарманов Қалмырза
Әбдіраманов Әбдәли
Маханов Дүйсенбай
Түлкібаев Мәнтібай
Әбішов Әбдірей
Әбішов Әбдіроман
Есіркеев Еленбай
Дүйсенбаев Шүкірәлі
Өмірзақов Айтжан
Аманбаев Есенбай
Дәрменқұлов Бақдәулет
Еске алу сәті: үнсіздік — құрметтің тілі
Соғыс өрті халық жадынан өшпейді. Қан майданда мерт болған ерлердің рухына, бүгін арамызда асқар таудай болып жүрген ардагерлерге бас иіп, тағзым етейік.
1 минут үнсіздік
Дәл осы шуақты күнде Ұлы Отаным бір сәтке тына қалып, сол бір зұлматтың қасіретін еске алады.
Көркем бөлім: жыр, ән және би
Естелік кештің мазмұны ән мен жырға, көркем сөз бен биге ұласып, Жеңіс рухын ұрпақ санасына тереңірек сіңіреді.
Хорға арналған өлең шумақтары
1) Сәнім
«Соғыс!» деген суық сөз,
Сіресіп қатқан мұз-қардай.
Тыныштық сүйген қауымды,
Тітіркендірді ызғардай.
2) Дамир
Екі дүние айқасты,
Майдандасқан аулада.
Фашистерді шайқаста,
Езгіледі табанда.
Бейбітшілік орнаттық,
Күн ортақ барлық адамға.
3) Перизат
Талай құс содан бері қайта оралды,
Талай бақ әлемінде қайта оранды.
Соғыста өлгендер тек оралмайды,
Тек ұрпаққа олар жайлы айтады әнді.
4) Жайнагүл
Жерден, көлден, аспаннан
Соқты жауды ел күнде.
Берлинде алғаш басталған,
Бітті соғыс Берлинде.
Бағдарлама (іріктеме)
- 1 Ән: «Соғыстан қайтқан солдаттар» (орындайтындар: Ғарифолла, Аян)
- 2 Ән: «Батыр бала» (орындайтындар: Ислам, Ғарифолла)
- 3 Көркем сөз: «Жеңіс туралы жыр» (Назерке)
- 4 Би: «Катюша» (бір топ қыздар)
- 5 Ән: «Ақ көгершін» (Назерке, Жайнагүл)
- 6 Ән: «Солдат болам мен ертең» (Аян, Амантай, Айдос)
Мұғалімнің сөзі
Сұрапыл соғыс ешкімді аямады: ана жарынан айырылды, бала әкесінен айырылды. Бірақ үміт оты өшкен жоқ. Бала әкесін күте берді, күте берді…
Жеңіс күні қалай келді?
1945 жылдың 30 сәуірі — рейхстаг үстінде Р. Қошқарбаев тіккен Жеңіс туы желбіреді.
8 мамыр — Берлинде фашистік Германия жеңілгенін мойындап, тізе бүгу актісіне қол қойды.
9 мамыр — мың зеңбіректен 30 дүркін салют атылып, тарихи қуаныш бүкіл елге тарады.
Жеңіс жыры: оқушылар оқылымы
Назерке
Жеңіс келді далама,
Жеңіс келді қалама.
Жеңіс келді әке боп —
Ендігі бар балаға.
Жеңіс келді ән болып,
Келді ауылға сән көрік.
Жеңіс келді, алақай —
Тойып жейтін нан болып.
Аян
Арылтып жерден жауыңды,
Табанға жаншып өлімді,
Жеңіске желпіп өмірді,
Десеңдер бұл қай күні?
— 9 мамыр күні.
Альбина
Кептерлер қалқып көкте ойнап,
Қызыл ту шалқып, көк байлап.
Мәре-сәре, мәз-мәйрам,
Отанымыз той тойлап.
Десеңдер бұл қай күні?
— 9 мамыр күні.
Ислам және Ғарифолла
Ислам:
65 жыл — бейбіт көктем таң атқан,
65 жыл — шуақты күн таратты әнін.
Есімде содан бері 65 рет,
Ашылды Жеңіс күнінің парақтары.
Ғарифолла:
65 жыл — үзілмейді құстар әні,
Кетті енді сұм соғыстың қыспағы әрі.
65 жыл — жауымыздың ажал оғы
Біздің ел үстінен ұшпағаны.
Хор
«Әрқашан күн сөнбесін!»
Қорытынды: ешкім ұмытылмайды
Ешкім де, ешнәрсе де ұмытылмайды. Отан үшін ерлікпен қаза тапқандарды ел әрдайым есінде сақтайды — өйткені олар біздің бақытымызды қорғады.
Отанымыздың даңқы — ерлік пен қаһармандықтың даңқы. Біз азаттық үшін күрескен ерлер мен батырларды, олардың жүріп өткен өнегелі жолын ешқашан ұмытпаймыз.
Қарттарды, майдангерлерді қадірлейік.
Олардың есімі ел жадында мәңгі сақталады. Ұмытылмас тұлғалардың бейнесі жүрегімізде орнығып, ұрпаққа аманат болып қала береді.