Ауыл шаруашылығы

Күнделікті сабақ жоспары (География, 9-сынып)

Бұл жоспар 26–30-сабақтарды қамтиды және агроөнеркәсіптік кешен (АӨК), өсімдік және мал шаруашылығы, өңдеуші салалар, сондай-ақ көлік пен әлеуметтік инфрақұрылым кешендері бойынша оқу үдерісін жүйелейді.

Сабақтар тақырыптары (26–30)

26-сабақ

Агроөнеркәсіптік кешен

АӨК-тің құрамы мен маңызы. Өсімдік шаруашылығы.

27-сабақ

Мал шаруашылығы

Тамақ және жеңіл өнеркәсіп салаларымен байланысы.

28-сабақ

Павлодар облысының АӨК-і

Аймақтық мысал арқылы құрылымын талдау.

29-сабақ

№6 сарамандық жұмыс

Агроөнеркәсіптік кешен бойынша практикалық тапсырмалар.

30-сабақ

Көлік кешені және әлеуметтік инфрақұрылым

Экономиканың байланысқан кешендері: қызметтер, логистика, қамтамасыз ету.

Сабақ тақырыбы

Агроөнеркәсіптік кешен. АӨК-тің құрамы мен маңызы. Өсімдік шаруашылығы.

Сабақта Қазақстандағы АӨК-тің буындары, ауыл шаруашылығының табиғи-географиялық алғышарттары және өсімдік шаруашылығының негізгі бағыттары талданады.

Сабақ мақсаттары

Білімділік

  • Қазақстандағы агроөнеркәсіптік кешеннің құрамы мен маңызын түсіндіру.
  • Кешеннің буындарын, ерекшеліктерін және салалардың даму факторларын анықтау.
  • Өсімдік шаруашылығының салаларын қарастырып, өзіндік сипаттарын айқындау.

Дамытушылық

  • Физикалық карта арқылы АӨК-ті сипаттау дағдыларын дамыту.
  • Кескін картаға түсіру арқылы картамен жұмыс істеу икемділіктерін жетілдіру.

Тәрбиелік

  • Отан туралы білімді тереңдетіп, отансүйгіштік қасиеттерді нығайту.
  • Қоршаған ортаны қорғау мәдениетін қалыптастыру.
  • Географиялық мәдениетке баулу.

Сабақтың ұйымдастырылуы

Сабақ түрі
Аралас сабақ
Ұйымдастыру формасы
Фронтальді
Әдіс-тәсілдер
Репродуктивті, проблемалық
Құрал-жабдықтар
Қазақстанның физикалық картасы, тақырыптық карталар

Негізгі ұғымдар

Ауыл шаруашылығы Тыңайған жерлер Жайылымдар Кешенді мелиорация Өсімдік шаруашылығы Агроклиматтық карталар Дәнді дақылдар Техникалық дақылдар Бақша дақылдары

Сабақтың құрылымы

  1. I. Ұйымдастыру кезеңі

    Сәлемдесу, түгендеу, сабаққа дайындығын тексеру.

  2. II. Жаңа тақырыпты меңгеру кезеңі

    Кіріспе сұрақтар, жоспар бойынша түсіндіру, оқулық пен карталармен жұмыс.

  3. III. Жаңа тақырыпты бекіту кезеңі

    Оқулық тапсырмалары және тест жұмысы арқылы бекіту.

  4. IV. Сабақты қорытындылау

    Негізгі ұғымдар мен қорытындыларды оқушылармен бірлесе жүйелеу.

  5. V. Бағалау

    Белсенділігі мен тапсырмаларды орындауына қарай бағалау.

  6. VI. Үй тапсырмасы

    181–182-беттердегі ақпаратты оқу, тақырыпты қайталау; аяқталмаған тапсырмаларды орындап бітіру.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру

  • Оқушылармен амандасу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Сабаққа дайындығын тексеру.

II. Кіріспе сұрақтар

  1. Адамдар жерді не үшін пайдаланады?
  2. Қазақстанның ауыл шаруашылығында қандай мәдени өсімдік түрлері өсіріледі?

III. Жаңа тақырыпты меңгеру жоспары

1) АӨК-тің құрамы мен құрылымы

Ауыл шаруашылығы өнімдері бұзылып кетпеуі үшін оларды уақытында өңдеп, халыққа жеткізу қажет. Осы қажеттіліктен агроөнеркәсіптік кешен қалыптасады. АӨК — ірі салааралық кешен: жұмыскерлер саны шамамен 2,4 млн адам, жалпы ішкі өнімнің шамамен 1/10 бөлігін құрайды.

2) АӨК-тің I буыны

Бұл буын ауыл шаруашылығын машиналармен, құрал-жабдықпен қамтамасыз етіп, өндірістің жалпы интенсификация деңгейін айқындайды. Тәжірибеде ескі техниканы қолдану жиі кездеседі, ал өндірілген өнімнің тек аз бөлігі ғана өңдеуден өтеді.

3) Ауыл шаруашылығы

Ауыл шаруашылығы — АӨК-тің орталық тізбегі әрі ел экономикасының дәстүрлі саласы. Қазақстан аумағы шамамен 272 млн га, оның ішінде ең үлкен үлесті жайылымдық жерлер алады.

Қолайсыз факторлар

  • құрғақшылық;
  • жел және су эрозиясы;
  • топырақтың тұздануы;
  • батпақтану.

4) Өсімдік шаруашылығы

Өсімдік шаруашылығы егін шаруашылығы, бақша шаруашылығы және жүзім өсіру бағыттарын қамтиды. Егіншілікке табиғи факторлар — жылу, жарық, ылғал — айқын әсер етеді.

Дәнді дақылдардың негізгі түрлері

Бидай, арпа, жүгері, күріш, сұлы, қарақұмық, тары, қарабидай.

Тақырыпты меңгеру барысында оқулық мәтіні және тақырыптық карталар пайдаланылады.

IV. Тақырыпты бекіту

  • 183-бет: 1-тапсырма.
  • 184-бет: 2–5-тапсырмалар.
  • 185-бет: тест тапсырмалары.

V. Қорытындылау және бағалау

Сабақ оқушылармен бірлесе қорытындыланады. Бағалау оқушылардың сабақтағы белсенділігіне және тапсырмаларды орындау сапасына қарай жүргізіледі.

VI. Үй тапсырмасы

  • 181–182-беттердегі ақпаратты оқу.
  • Тақырыпты қайталау.
  • Орындап үлгермеген тапсырмаларды аяқтау.