Көмекші сызықтар арқылы адам басының қаңқасын бейнелеу
Жаңа сабақ: адам басы және бет пропорциясы
Адам басының негізі — бас сүйегі. Бет пішінін, кескін-келбетін дәл әрі нанымды бейнелеу үшін ең алдымен бас сүйегінің құрылымын түсіну қажет. Бас сүйегі көптеген бөліктерден тұрады; жалпы алғанда адам басының сүйектері 23 сүйекке бірігеді.
Негізгі сүйектер
- Маңдай сүйек
- Самай сүйек
- Төбе сүйек
- Шүйде сүйек
- Мұрын сүйек
Маңызды ескертпе
Бастың сыртқы құрылысы терімен қапталғандықтан, құлақ, мұрын, көз, ерін сияқты мүшелер айқын пластикалық пішін құрайды. Дәл осы мүшелер адамның мінезін, көңіл күйін және бет-әлпет ерекшелігін беруде шешуші рөл атқарады.
Адам басын бейнелеудің екі сатысы
- 1-саты: қағаз бетіндегі орналастыруды (қисынын) табу және бас құрылысының негізгі осьтік, бағыттаушы сызықтарын белгілеу.
- 2-саты: кескіннің құрылымын құрастыру, көлемін сезіндіру және көріністегі пропорцияларды нақтылау.
Бас қалпы пропорцияға қалай әсер етеді?
Бас еңкейгенде
- Иық пен мұрынның өлшемі қысқарып көрінеді.
- Мұрын ұшы ерінге жақындайды, кейде ерінді жартылай жауып тұратындай әсер береді.
Бас шалқайғанда
- Маңдай тарылып көрінуі мүмкін.
- Тамақ созылып, жақ сүйек сызықтары айқынырақ білінеді.
- Төбе бөлімі көріністен жоғалып кетуі ықтимал.
Осы өзгерістерге байланысты адам басының пропорциясы әр қырынан әртүрлі қабылданады. Бас пропорциясын меңгерген соң адамның тұлғасын (дене бітімін) бейнелеу де жеңілдей түседі.
Практикалық жұмыс: көмекші сызықтар арқылы бас сүйегін салу
Адам басының суретін сенімді салу үшін түрлі адамдардың бет бейнесін қағазға жылдам нобайлап (скетч) жаттығу пайдалы. Бұл бет құрылысын дәл әрі дұрыс беруге үйретеді.
- 1 Жұмыртқаға ұқсас жалпы бас пішінін сызу.
- 2 Тік бағытта ортаңғы көмекші сызықты белгілеу (бет симметриясы үшін).
- 3 Көлденең көмекші сызықтарды түсіру: көз деңгейі, мұрын ұшы деңгейі, еріннің орта тұсы.
- 4 Белгіленген сызықтарға сүйеніп негізгі мүшелерді орналастыру (көз, мұрын, құлақ, ерін).
Сабақ барысы
Бекіту сұрақтары
- 1. Адам бас сүйегінің негізгі сүйектерін атаңдар.
- 2. Адам басының құрылысы туралы қандай мәлімет алдыңдар?
- 3. Адам басын бейнелеудегі екі сатыны түсіндіріңдер.
- 4. Бастың негізгі мүшелерін атаңдар.
- 5. Адам басының негізгі мүшелері қандай ретпен орналасады?
Үй тапсырмасы
«Мен ұнатқан кейіпкер» тақырыбына сурет салып келу.
Қосымша: келесі сабақта адам денесінің пропорциясы тақырыбымен байланыстырамыз.