Желіден жұбын іздегендерге 7 кеңесҒылыми жетістіктер өмірімізге етене енді
Ғылыми жетістіктер өмірімізге етене енді. Қазір қалаған дүниені алу үшін дүкен аралаудың қажеті жоқ: интернет-дүкендер арқылы киім-кешек, азық-түлік аламыз. Сапарға шығу үшін де вокзалға бару міндет емес. Тіпті туған күн иесін құттықтауға кейде бір пост пен бір сурет жеткілікті сияқты көрінеді.
Төмендегі кеңестер махаббатын ғаламтордан іздейтіндерге арналған. Мақсат — өзіңізді алдамшы сценарийлерден қорғап, танысу мәдениетін жеңіл әрі қауіпсіз ету.
1) Бір мезгілде бірнеше адаммен қатар сөйлеспеңіз
Танысу сайттары «базамызда мыңдаған адам бар, міндетті түрде жұбыңызды табасыз» деп сендіріп жатады. Бір қарағанда бұл артықшылық сияқты. Алайда Швартмор колледжінің профессоры Барри Шварц тым көп таңдау әр үміткерді тереңірек тануға кедергі келтіретінін айтады.
Таңдау көп болған сайын адам «ең дұрысын» іріктеуге күш жұмсап, жақсы адам кездессе де «бұдан да тәуірі бар шығар» деген ойға жиі беріледі. Шварц мұны «таңдау парадоксы» деп атайды.
Қысқа мысал
Бір тәжірибеде дүкенде 24 түрлі тосаптың үлгісі ұсынылған кезде адамдар таңдауға қиналған. Ал 6 түрін ғана бергенде шешім қабылдау оңайлаған.
«Махаббат анатомиясы» кітабының авторы, антрополог Хелен Фишер де алдымен 9 адаммен танысып, әрқайсысымен шынайырақ сөйлесіп көруге кеңес береді. Нәтиже болмаса, келесі «тоғыздыққа» асықпай өтіңіз.
2) Алаяқтар мұнда да бар
Жеке өмірін реттегісі келетін көптеген қыздар танысуға тез келіседі, ашық сөйлеседі. Мұны байқаған алаяқтар өзін «жар іздеп жүрген салмақты адам» ретінде таныстырып, әдемі сөзбен сенімге кіреді де, кейін ғайып болады.
Бірнеше күннен соң «қиын жағдайға тап болдым: туысым ауырып қалды, серіктесім алдап кетті» деген секілді сылтаумен қомақты қарыз сұрауы мүмкін. Мұндайда сценарийдің қалай аяқталатыны белгілі.
Маңызды қағида
Егер желідегі танысыңыз ақша сұраса — ешбір жағдайда ақшалай көмек бермеңіз. Нағыз жауапкершілігі бар адам өз мәселесін өзі шешеді.
3) Онлайн образ бен шынайы адам әртүрлі болуы мүмкін
Танысу сайтына тіркелу оңай, ал пайдаланушыларды тексеру әрдайым жүргізілмейді. Көп адам өзін жақсырақ көрсету үшін деректерін «сәл түзеп», ең сәтті шыққан, өңделген суреттерін жүктейді.
Бой мен салмақтағы ұсақ ауытқуларды кешіруге болар, бірақ ең маңыздысы — сіз сөйлесіп жүрген адам мүлде басқа тұлға болып шығуы да ықтимал.
Кейбір кәсіби сервистер мұндай тәуекелді азайту үшін ақылы аккаунттар ұсынады: бұл кемінде уақыт өткізгісі келетіндерді сүзгіден өткізуге көмектеседі.
4) «Алпамыс» дегеніңіз альфонс болып шықпасын
Заман өзгерді: кейбір ер адамдар да қарым-қатынаста жауапкершілікті өз мойнына алғысы келмей, «жеңіл өмірге» ұмтылады. Қазақ ұғымындағы «күшік күйеу» секілді типаждар — жұмыс істегісі келмейтін, дайынға үйір адамдар.
Мұндайлар әлеуметтік желіде немесе танысу платформаларында бай өмірдің атрибуттарына толы суреттерді жиі салады, өзін табысты, интеллигент етіп көрсетеді. Комплиментті орынды айтып, әлсіз тұсыңызды дәл табуы мүмкін. Кейде «маған мансапқор, тәуелсіз қыздар ұнайды» деп өзіне назар аудартуға тырысады.
Тексеру тәсілі
Егер ішіңізде күдік болса, шекараңызды бірден айтыңыз: «мен ата-анамның байлығына сүйенбеймін» немесе «отбасында табыс табу жауапкершілігі ер мен әйелге ортақ» деген секілді ұстанымды байыппен жеткізіңіз. Реакциясы көп нәрсені аңғартады.
5) Жеңіл форматта сөйлесіңіз
Желідегі комплимент пен қызу әңгіме — міндетті түрде шынайы қадамға ұласатын белгі емес. Кейбірі ұзақ сөйлескеннен кейін бір-ақ күнде «тым-тырыс» болып кетеді. Бұл — интернеттегі жеңіл сұхбат, мұнда ешкім ештеңеге міндетті емес.
«Неге жоғалып кеттің? Неге үндемейсің?» деп қайта-қайта сұрау көбіне жауап әкелмейді. Келесіде өзіңіз туралы бәрін бірден жайып салмай, әңгімені дозалап құрып, қызықты сақтаңыз.
Сондай-ақ біреумен тіл табыса қалсаңыз, бірден қиялға берілмеңіз. Ол кездесуге өзі ұсыныс білдірмейінше және сіз оның шынайы адам екеніне көз жеткізбейінше, салқынқанды болған дұрыс.
6) Дөрекілік пен «бір түндік» ұсыныстарға бола өз құныңызды түсірмеңіз
Желіде адамдар кейде тым еркін, тым ашық сөйлейді. Арасында дөрекі жазатындар немесе бірден интимді байланыс ұсынатындар кездесуі мүмкін. Мұндайға бола жігіт атаулыдан түңілмеңіз.
Артықшылығы — мұндай адамдар көп уақытыңызды алмайды: ұзақ танысып-білмей-ақ, ойын бірден айтады. Қалай жауап беру — өз еркіңіз.
7) Толық таныспайынша, бөтен адамға сенбеңіз
Өкінішке қарай, желіде танысқан адамның деректерін толық тексеру әрдайым мүмкін емес. Ол үйлі-баранды болуы немесе өмірінің маңызды қырларын жасыруы ықтимал (тіпті қауіпті адам болуы да жоққа шығарылмайды).
Қауіпсіздік чек-парағы
- Кездесуге бірден келіспей, алдымен 1–2 апта онлайн сөйлесіп көріңіз.
- Кездесуді тек күндіз және адам көп жүретін жерде белгілеңіз.
- Жақындарыңызға қайда, кіммен кездесетініңізді алдын ала айтыңыз.
- Кездесуде «досым да қосылсын» деп басқа орынға шақырса, сыпайы бас тартыңыз.
- Үйге қайтқанда жаңа танысыңыздың көлігіне отырмай, такси таңдаңыз.
Дереккөз: arular.kz