Сұлтанмахмұт Торайғыров (1893 - 1920)Сұлтанмахмұт Торайғыровтың қай жылы, қай жерде туғаны жөнінде әр түрлі пікір айтылып жүр
Өмірбаянына қатысты деректер
Сұлтанмахмұт Торайғыровтың қай жылы, қай жерде туғаны туралы әртүрлі пікірлер айтылып келеді. Бұл мәселе арнайы зерттеуді қажет ететіндіктен, төмендегі мәліметтер ұзақ жылдар бойы баспасөз беттерінде жарияланған деректерге сүйеніп беріледі.
Дерек бойынша, ақын 1893 жылғы 23 қазанда қазіргі Павлодар облысының Баянауыл ауданында дүниеге келген.
Балалық шағы және алғашқы білімі
Болашақ ақынның әкесі Шоқпыт (шын аты — Әубәкір) кедей, момын шаруа болғаны айтылады. Сұлтанмахмұт бала кезінде алдымен өз үйінде, кейін ауыл молдаларынан оқып, хат таниды.
Алғашқы оқу ортасы
Үйде білім алу, ауыл молдаларының тәлімі арқылы сауат ашу.
Мінезі мен бейімі
Зейінді, талапты жас ретінде оқу іздеп, алға ұмтылады.
Оқу іздеу, сырқат және еңбек
1912 жылдары білімге құштар жас жігіт оқу іздеп Тройцкі қаласына барып, бір қыс оқиды. Алайда сол кезеңде сырқатқа шалдығып, кейін маңайдағы ауылдардың бірінде бала оқытады.
Маңызды кезең
Күзде қалаға қайта оралып, «Айқап» журналының редакциясына хатшы болып орналасады да, 1914 жылға дейін қызмет атқарады.
«Айқап» кезеңі және шығармашылық өріс
«Айқапта» жүрген жылдары ақын көптеген өлеңдер мен мақалалар жазып, сонымен қатар «Қамар сұлу» романын да дүниеге әкеледі. 1914 жылдың көктемінде редакциядан шығады.
Өлең
Замана тынысын, қоғамдық ойды лирика арқылы жеткізді.
Мақала
Келелі мәселелерді көтеріп, пікір қалыптастыруға ықпал етті.
Роман
«Қамар сұлу» арқылы әлеуметтік теңсіздік пен тағдыр тақырыбын кеңейтті.
Көтерген мәселелері және көзқарасы
Сұлтанмахмұт Торайғыров өлеңдерінде, поэмаларында және романдарында өз дәуірінің көптеген өзекті мәселелерін көтерді. Бір жағынан, қожа-молдаларды, бай-билерді жер-жебіріне жеткізе шенеп сынаса, екінші жағынан, еңбекші бұқараның тілек-арманын қорғап, оқу-білім алудың қажеттігін ерекше баса айтты.
Ескертпе
Ақын қысқа ғұмырында мол мұра қалдырып, сол кезеңнің көкейкесті мәселелеріне белсенді араласты. Сонымен бірге, қоғамдық тартыстардың қызу ортасында жүріп, кей тұста жаза басқан, қателескен сәттері де болғаны айтылады.