Қазақша рефераттар

Тұтас жіңішке сызық

Сабақ туралы мәлімет

Мұғалім
Есіркеев Қайрат Еленбайұлы
Бейнелеу және сызу пәні мұғалімі
Мектеп
№100 орта мектеп
Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы
Сынып
9-сынып
Сабақтың тақырыбы
Сызба сызықтарының түрлері

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға сызу құралдарын қолданудың тәсілдерін үйрету, жаңа мәлімет беру және дағды қалыптастыру.

Дамытушылық

Оқыту үдерісінің негізгі қағидаларын есте сақтауға көмектесу, материалды оқушы санасына терең сіңіру.

Тәрбиелілік

Сызу жұмысы арқылы тазалыққа, ұқыптылыққа және дәлдікке тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі

  • А4 пішіміндегі қағаз
  • Қарындаштар
  • Сызғыш
  • Өшіргіш
  • Шеңберсызар
  • Қосымша сызу құралдары

Сабақтың өту барысы

  1. 1. Ұйымдастыру кезеңі
  2. 2. Үй тапсырмасын тексеру
  3. 3. Жаңа тақырыпты түсіндіру
  4. 4. Тапсырмаларды орындау
  5. 5. Сабақты бекіту
  6. 6. Үйге тапсырма

Сабақ барысында оқушыларға сызба сызықтарының түрлері туралы тереңірек мағлұмат беріледі. Әр сызықтың қолданылу мақсаты тақтада көрсетіліп, түсіндіріледі. Сызба сызуда жалпы 9 түрлі сызық қолданылады: олардың төртеуі тұтас, ал бесеуі тұтас емес сызықтар.

Сызба сызықтарының түрлері

1) Тұтас жуан негізгі сызық

Бұл сызық сызбадағы көрінетін қырлар мен контурларды бастыра жүргізу үшін қолданылады. Егер сызық жуандығын s (латын әрпі) деп белгілесек, онда ол кескіннің өлшеміне, күрделілігіне және сызба пішіміне байланысты 0,5 мм–1,4 мм аралығында алынады. Бір сызбадағы жуандықтар біркелкі болуы тиіс.

2) Тұтас жіңішке сызық

Жуандығы негізгі сызықтан 2–3 есе жіңішке болады. Қолданылуы өте кең: шығару және өлшем сызықтары, проекция және координата осьтері, көмекші тұрғызу сызықтары, сондай-ақ қима мен тілікті сызықтау (штрихтау) осы сызықпен орындалады.

3) Тұтас жіңішке кесінді сызық

Жуандығы тұтас жіңішке сызықпен бірдей. Ұзын үзу сызықтарын (ұзартылған үзіктерді) көрсету үшін қолданылады.

4) Тұтас ирек сызық

Жуандығы тұтас жіңішке сызықпен бірдей. Үзу сызықтарын көрсету және тілікті көріністен бөлу үшін қолданылады. Бұл сызық әдетте аспапсыз, қолдан сызылады.

5) Үзілме сызық (штрихты)

Сызық бөліктерінің ұзындығы 2–8 мм, арақашықтығы 1–2 мм болады. Сызбадағы көрінбейтін қырларды кескіндеу үшін қолданылады.

6) Жіңішке нүктелі үзілме сызық (штрихпунктир)

Бөліктері 5–30 мм, аралықтары 3–5 мм шамасында алынады. Нүкте (сызықша) аралықтың дәл ортасына қойылады. Бұл сызық бөліктерімен басталып, бөліктерімен аяқталады және бөліктерімен қиылысады. Сызбадағы осьтік және центрлік сызықтар осы түрмен көрсетіледі.

7) Жуандатылған нүктелі үзілме сызық

Жуандығы тұтас негізгі сызықтан 1,5–2 есе жіңішке болады. Бөліктері 3–8 мм, аралықтары 3–4 мм. Шынықтырылатын және қапталатын беттерді белгілеуде, сондай-ақ қиюшы жазықтықтың алдындағы бөлік элементтерін көрсету үшін қолданылады.

8) Нүктелі үзілме сызық (түрі нақтыланатын)

Жуандығы тұтас жіңішке сызықпен бірдей. Бөліктерінің ұзындығы 5–30 мм, аралығы 4–6 мм болады.

Ескерту: бастапқы мәтінде бұл сызықтың атауы мен қолданылуы толық берілмеген.

9) Қима сызығы (қиюшы жазықтықты көрсету)

Сызбада қиюшы жазықтықтардың орнын көрсету үшін пайдаланылады, сондықтан оны қима сызығы деп те атайды. Жуандығы (1–1,5)s-ке тең.

Құрылымы

Сызық екі бөліктен тұрады; бөліктердің аралығы қимасы немесе тілігі берілетін бұйымның сәйкес өлшеміне байланысты алынады.

Бір бөлігінің ұзындығы

8–20 мм.

Үйге тапсырма

Сызба сызықтарының түрлерін А4 пішіміндегі қағазға талапқа сай етіп сызып келу.