СТО стратегиялары
Сабақ тақырыбы: Этнолингвистика (10-сынып)
Бұл сабақта оқушыларға этнолингвистика ұғымы, оның мақсат-міндеті мен маңызы түсіндіріледі. Сондай-ақ этномәдени атаулардың әдеби шығармаларда көрініс табуы, этнолингвистика саласының зерттелуі туралы бастапқы түсінік қалыптастырылады. Сабақ оқушылардың грамматикалық талдау жасау дағдыларын дамытуға және пәнге қызығушылығын арттыруға бағытталған.
Оқу мақсаты
- Этнолингвистика атауын, мақсат-маңызын түсіндіру.
- Этномәдени атаулар және олардың әдеби мәтіндерде қолданылуы туралы түсінік беру.
- Этнолингвистика саласының зерттелу бағыттары туралы жалпы шолу жасау.
- Грамматикалық талдау дағдысын жетілдіру, белсенді қатысуды ынталандыру.
Ресурстар
Оқулық: 10-сынып «Қазақ тілі» оқулығы (Б. Хасанұлы, А. Қасымбек).
Қосымша материалдар: дидактикалық материалдар, кеспе қағаздар, мұғалімдерге арналған нұсқаулық (І деңгей және т.б.).
Әдіс-тәсілдер мен көрнекіліктер
Әдістер:
- СТО стратегиялары: «Миға шабуыл», «Жұмбақтау».
- Ұжымдық және топтық жұмыс, «Интерактивті ойлау».
- «Көзбен көретін айғақтар» стратегиясы, «Ыстық орындық» рөлдік ойыны.
- АКТ және оқу бағдарламасындағы драма элементтері.
Көрнекіліктер:
Интербелсенді тақта, слайд, маркер, постер, плакат, стикер, кеспе қағаздар және т.б.
Сабақтың құрылымы
Басталуы: ұйымдастыру кезеңі
5 минут
Мұғалімнің әрекеті
Оқушылардың әлеуметтік-тұрмыстық қатынас және сөз әдебі туралы түсінігін тексеру үшін сұрақтар қойылады:
- Әлеуметтік-тұрмыстық қатынастағы сөз әдебі деген не?
- Әлеуметтік-тұрмыстық қатынастағы тілдесім түрлерін сипаттаңдар.
Психологиялық дайындық
«Әзіл әлемі» тренингі арқылы оқушылардың көңіл күйін көтеріп, бірлескен жұмысқа бағыттайды.
Тапсырма сөздер (1)
күн, дала, мектеп, дос, Алматы, концерт, цирк, бастық, ақша, алтын, түс көру және т.б.
Тапсырма сөздер (2)
бала, қолғап, қалам, шырын, тәрелке, дәптер, қыздар, ойыншық, теледидар, көрермен, көрпе.
Қызығушылықты ояту кезеңі
«Жұмбақтау» + «Миға шабуыл»
Мұғалім тақтаға «этнос» және «лингвистика» сөздерін жазып, олардың мағынасын ашуды ұсынады. Оқушылар:
- Этнос — халық, ұлт, тайпа екенін айтады.
- Лингвистика — тіл білімін зерттейтін сала екенін болжайды.
Одан кейін мұғалім: «Екеуінің қосындысы не болады?» деген сұрақ арқылы оқушыларды жаңа тақырыпқа әкеледі. Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылайды.
Сынып қатарда отырғандары бойынша үш топқа бөлінеді.
Ортасы: мағынаны тану
8 минут
Оқушылар ДЖИГСО әдісі арқылы мәтінді оқып, топ ішінде талқылайды. Әр топ өз бөлігін түсіндіріп, ортақ қорытынды жасайды.
Жаттығу жұмыстары
Этнолингвистика тақырыбы бойынша тапсырмалар орындалады (мәтінмен жұмыс, талдау, қорытындылау).
Ескерту: Бастапқы мәтіндегі «Этнолингвистика жүктеу» тіркесі мазмұндық тұрғыдан толық берілмегендіктен, жаттығулар бөлімі жалпы түрде редакцияланды.