Кесте құру жолдары

Сабақтың тақырыбы

Microsoft Word бағдарламасында кесте құру және кестелерді пішімдеу.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Кесте құруға үйрету.
  • Ұяшықтарды қосу, алып тастау және біріктіру тәсілдерін меңгерту.
  • Кестелерге қоршау (жиектеу) орнатуды үйрету.

Тәрбиелілік

  • Жеке жұмыс істеуге дағдыландыру.
  • Жауапкершілік сезімін қалыптастыру және нәтижеге ұмтылуға ынталандыру.
  • Ізденімпаздыққа, еңбекқорлыққа баулу.
  • Жергілікті және ұлттық ерекшеліктерді, сондай-ақ информатикадағы әлемдік жетістіктерді күнделікті өмірде қолдануға бағытталған тапсырмалар арқылы тәрбиелеу.

Дамытушылық

  • Есте сақтау және зейін қабілеттерін дамыту.
  • Пәнге қызығушылықты арттыру.
  • Үш деңгейлік тапсырмаларды біртіндеп орындату арқылы жеке құзыреттілікті дамыту.

Сабақтың түрі және ресурстар

Сабақтың түрі

Практикум элементтерімен демонстрациялау және баяндау арқылы түсіндіру.

Қолданылатын құралдар

  • Компьютер
  • Оқулық
  • Электрондық оқулық
  • Практикум
  • Тақта

Сабақтың барысы

  1. 1. Ұйымдастыру кезеңі
  2. 2. Үй тапсырмасын тексеру
  3. 3. Жаңа сабақ
  4. 4. Білімділік сатысы
  5. 5. Түсіну сатысы
  6. 6. Қолдану сатысы
  7. 7. Жинақтау сатысы
  8. 8. Бағалау
  9. 9. Үйге тапсырма

Үй тапсырмасын тексеру

Өткен сабақ бойынша қайталау сұрақтары:

  1. 1. Мәтіндік құжатты пішімдеу дегеніміз не?
  2. 2. Мәтінді белгілеудің қандай тәсілдерін білесіңдер?
  3. 3. Мәтінді пішімдеу режимдерін атаңдар.
  4. 4. Көшіру мен орын ауыстыру операцияларының айырмашылығын түсіндіріңдер.
  5. 5. Алмасу буфері (Clipboard) дегеніміз не?
  6. 6. Қаріпті пішімдеу үшін қай мәзірді таңдаймыз?
  7. 7. Қай перне (немесе тіркесім) белгіленген мәтінді курсивке айналдырады?
  8. 8. Microsoft Office Word-та абзацты пішімдеу үшін қай мәзірді таңдаймыз?

Жаңа сабақ: назар аударатын бөлімдер

  • Кесте құру.
  • Жол мен бағанның биіктігі/ені параметрлерін өзгерту.
  • Кесте ұяшығындағы абзац параметрлерін орнату.
  • Жол/баған кірістіру (қосу).
  • Жол/баған жою.
  • Ұяшықтарды біріктіру және бөлу.
  • Ұяшықтарды форматтау (жиектеу, құю және т.б.).

Білімділік сатысы: топтық жұмыс

Оқушылар 3 топқа бөлінеді. Тапсырмалармен танысып, 8-сыныпқа арналған электрондық оқулықтан «Кесте құру» тақырыбын оқиды.

  • Тапсырмаларды өз бетімен орындау.
  • Жолбастаушы парағына жауаптарды жазу.
  • Әр топтан 1 оқушы шығып, тақырыпты талдау.

1-топ: кесте құру және абзац параметрлері

  • Кесте құру жолдары.
  • Кесте ұяшығындағы абзац параметрлерін орнату.
  • Тапсырмаларды орындау.

Word-та кестені екі әдіспен құруға болады: Таблица мәзірі арқылы немесе аспаптар панеліндегі «Вставить таблицу» батырмасы арқылы.

  • Таблица → Вставить → Таблица командасын таңдағанда «Вставка таблицы» диалогтік терезесі ашылады.
  • Число столбцов — баған саны, Число строк — жол саны.
  • Кейін жол санын көбейту үшін: Таблица → Вставить → Строки.
  • Ширина столбца өрісінде әдепкі авто-параметрді қалдыруға немесе баған енін бірдей етіп орнатуға болады.

2-топ: жол/баған/ұяшық қосу және жою

  • Кестеге жол мен баған қосу.
  • Кестеден жол мен баған жою.
  • Ұяшықтарды қосу және өшіру.
  • Тапсырмаларды орындау.

Дайын кестеге баған, жол немесе жеке ұяшықтарды қосу қажет болатын жағдайлар кездеседі.

  • Ұяшық (немесе ұяшықтар тобын) қосу үшін алдымен жаңа элемент орналасатын жердегі ұяшықты белгілеңдер.
  • Содан соң: Таблица → Вставить → Ячейки. «Добавление ячеек» терезесінде жол/баған қосу немесе ұяшықтарды жылжыту параметрлері таңдалады.
  • Жою үшін ұяшықтарды белгілеп: Таблица → Удалить → Ячейки. «Удаление ячеек» терезесінде жылжу бағыты немесе жол/бағанды жою параметрі көрсетіледі.

3-топ: біріктіру/бөлу және форматтау

  • Ұяшықтарды біріктіру және бөлу.
  • Ұяшықтарды форматтау.
  • Тапсырмаларды орындау.

Ұяшықтарды біріктіру

  • Біріктірілетін ұяшықтарды белгілеңдер.
  • Таблица → Объединить ячейки командасын орындаңдар.

Ұяшықтарды бөлу

  • Таблица → Разбить ячейки командасын таңдаңдар.
  • «Разбиение ячеек» терезесінде баған (және қажет болса жол) санын енгізіп, ОК басыңдар.

Кестені жиектеу (шекара орнату)

Word кестеге толықтай немесе оның жеке элементтеріне жақтау (шекара) орнатуға мүмкіндік береді.

  • Шекара қойылатын ұяшықтарды/аймақты таңдаңдар.
  • Формат → Границы и заливка командасын орындап, «Граница» бетіне өтіңдер.
  • Стиль, қалыңдық және түс параметрлерін таңдаңдар.
  • ОК басыңдар.

Түсіну сатысы: ақпараттық диктант

Жаңа сабақты бекіту үшін оқушылар интерактивті тақтада тиісті командаларды орналастырып жазады.

Сұрақ Жауап (команда/ұғым)
1 Кестені даярлау үшін… Кесте → Кесте қосу
2 Ұяшықтарды біріктіру үшін… Кесте → Біріктіру
3 Кесте құру батырмасы қай қатарда орналасқан? Стандартты
4 Ұяшық дегеніміз не? Баған мен жолдың қиылысуы
5 Кестеге жақтау орнату үшін… Формат → Шекара және Құю → Шекара
6 Жаңа жол қосу үшін қолданатын перне… Tab
7 Ұяшықтарды бөлу командасы… Бөлу
8 Жолдарды кірістіру… Кесте → Кірістіру → Жол қосу

Сергіту минуты (жұмбақ)

Тұрады ол жолдармен бағандардан,
Және тұрар ұяшықтар ағымынан.
Қане ойланып көрейік, ол не екен —
Баған менен жолдарды қиылыстырған.
Жауабы: кесте

Кестенің бір негізгі элементі,
Көлденең ұяшық құру қызметі.
Ұяшық емес, баған емес — ол не екен?
Жауабы: жол

Тіктөртбұрышқа ұқсайды,
Елемей кетуге болмайды.
Баған мен жолдың қиылысы —
Кестеде қай элементті құрайды?
Жауабы: ұяшық

Қолдану сатысы: деңгейлік тапсырмалар

I. Міндетті деңгей (5 ұпай)

  1. Мәзір арқылы Кесте → Кесте қосу (Таблица → Вставить → Таблица) командасымен кесте құрыңыз.
  2. «Менің сабақ кестем» тақырыбын туралаңыз.
  3. 6 бағаннан және 7 жолдан тұратын кесте құрыңыз.
  4. Кестенің басына тағы 1 баған қосып, оған «Р/с» деп жазыңыз.
  5. Автоформат үлгісін пайдаланып, кестені безендіріңіз.
Менің сабақ кестем Дүйсенбі Сейсенбі Сәрсенбі Бейсенбі Жұма Сенбі
Ескерту Егер сабақ кестесін жатқа білмесеңіз, күнделігіңізден қарап толтырыңыз.

II. Лайықты деңгей (10 ұпай)

  1. Стандартты саймандар қатарындағы «Кесте қосу» (Вставить таблицу) батырмасы арқылы кесте құрыңыз.
  2. 3 оқушы туралы мәлімет енгізіп, кестені толтырыңыз.
  3. Формат → Шекаралар және құю (Формат → Границы и заливка) командасы арқылы кестеге жиектеу орнатыңыз.
Оқушы туралы мәлімет
Р/с Оқушының аты-жөні Туған жылы Мекенжайы Телефоны
1
2
3

III. Жоғары деңгей (15 ұпай)

  1. Кестені қолмен сызып құрыңыз: Түр → Аспаптар тақтасы → Кестелер мен шекаралар (Вид → Панели инструментов → Таблицы и границы). Сызықтың типі мен түсін таңдаңыз.
  2. Кестені мәтінмен толтырыңыз.
  3. Формат → Направление текста (Мәтін бағыты) командасы арқылы 1-бағанды толтырыңыз.
  4. 1-жолдағы мәліметтерді ортаға туралап, қалың (Ж), курсив (К) түрінде жазыңыз.
  5. Кестенің оң жағына тағы 1 баған қосып, «Қолы» бағанын енгізіңіз.
  6. Tab пернесі арқылы 1 жол қосып, 4-ұяшықты біріктіріңіз.
  7. Дайын жұмысты мұғалімге көрсетіңіз.

Кестемен жұмыс кезіндегі тәртіп

  • Сұрақ туындаса, қол көтеріп белгі беріңіз — мұғалім көмектеседі.
  • Жұмысты аяқтаған соң компьютерді дұрыс өшіріп, жұмыс орныңызды ретке келтіріңіз.
  • Практикалық жұмыс нәтижелері бағаланады.

Жинақтау сатысы: тестілеу

Әр оқушының партасында Activote тестілеу құрылғысы болады. Тақтадағы сұрақтарды оқып, дұрыс жауапты таңдап, бағалау парағына енгізеді. Әр сұрақта 3 жауап беріліп, тек біреуі дұрыс.

Тест сұрақтары

1) MS Word-та кесте құру үшін:

  1. Таблица → Вставить → Таблица
  2. Таблица → Вставить → Ячейки
  3. Таблица → Вставить → Столбцы

2) MS Word-та кестеге жол қосу үшін:

  1. Таблица → Вставить → Таблица
  2. Таблица → Вставить → Ячейки
  3. Таблица → Вставить → Строки

3) MS Word-та кестелерді жиектеу үшін:

  1. Таблица → Вставить → Таблица
  2. Формат → Граница и заливка
  3. Формат → Абзац

4) MS Word-та кестеде ұяшықтарды жою үшін:

  1. Таблица → Удалить → Таблица
  2. Таблица → Удалить → Ячейки
  3. Таблица → Удалить → Столбцы

5) MS Word-та кестеде бағандарды жою үшін:

  1. Таблица → Удалить → Таблица
  2. Таблица → Удалить → Ячейки
  3. Таблица → Удалить → Столбцы

Сабақтың қорытындысы және бағалау

Сабақ барысында әр оқушының орындаған тапсырмалары бойынша жинаған ұпайлары бағалау парағына белгіленеді. Сабақ соңында ұпайлар есептеліп, оқушылардың тақырыпты қаншалықты меңгергені анықталады және қорытынды баға қойылады.

Үйге тапсырма

«Табиғатқа шыққанда алатын тағамдар» тақырыбында кесте құрыңыз. Бағандар: тағамның аты, мөлшері, бағасы, барлығы, шығын. Әрқайсысын жеке бағанға орналастырыңыз.

Кестені әр түрлі әдістермен құрып көріңіз (электрондық түрде де орындауға болады).

Осымен сабағымыз аяқталды. Сабаққа қатысқандарыңызға рақмет! Келесі аптада кездескенше.