Әрбір дұрыс жауапқа бір ұпай, сосын ұпайлардың қосындысын санайсыздар
1-сабақ — тренинг
Мақсаты
Оқушыларға мықты тұлға ұғымын түсіндіру және сенімді мінез-құлық дағдыларын дамыту.
Құралдар
- Доп
- Парақ қағаздары
- «Әр түрлі жағдайларда менің бағдарым» тест бланкілері
- Көзге байлағыш
Сабақ құрылымы
- 1 Үй тапсырмасын талқылау
- 2 Тақырып бойынша жұмыс («Ет пен тіс» ойыны)
- 3 Тест
- 4 Ойындар (сұрақ-жауап, жетекші ойыны)
- 5 Қорытынды талдау және үй тапсырмасы
Сабақ барысы
1) Үй тапсырмасын талқылау
Психолог: «Үйде өзіңізге қандай адамдармен қарым-қатынас ұнайтынын ойлап келу ұсынылған еді. Енді сол адамдардың сипаттамаларын тақтаға жазайық».
Талқылау сұрағы: Қандай сипаттамалар жиі кездесті?
2) Тақырып бойынша жұмыс: «Ет пен тіс» ойыны
Тақтадағы қасиеттер
Тапсырма
- Өзіңізде жетіспейтін қасиеттерді таңдап, кестедегі «Өзіме деген» бағанына жазыңыз.
- Өз пікіріңіз бойынша, басқаларға жетіспейтін қасиеттерді «Басқаларға деген» бағанына жазыңыз.
Талқылаудан кейін психолог мына ойды бекітеді:
«Тіс» — мықты мінез белгілері
табанды, жігерлі, мақсатқа талпынған — адамның ішкі тірегін, берік ұстанымын көрсетеді.
«Ет» — жұмсақ мінез белгілері
қайырымды, мейірімді, нәзік — адамның жұмсақтығын, биязылығын білдіреді.
Бақылау: талқылау кезінде қатысушылардың көбі өздеріне «тіс» қасиеттерін жетіспейді деп белгілеп, ал «ет» қасиеттерін басқаларға көбірек қажет деп көрсетеді.
Психологтың сұрағы: Неліктен адамдар өздеріне «мықты» қасиеттер жетіспейді деп ойлайды, ал басқаларға мейірімділік керек деп санайды?
Негізгі ұғымдарды нақтылау
Мықты тұлға
Сенімді, байсалды, әділетті, қажет кезде талап қоя алатын адам.
Сенімді мінез-құлық
Басқалардың пікірін ескере отырып, өз көзқарасын байсалды түрде дәлелдей білу.
Сенімсіз мінез-құлық
Тынышсыздық, жасықтық, өз пікірін айтуда тартыну.
Агрессивті мінез-құлық — балағаттау, кемсіту, өзгенің құқығын бұзу. Ол сенімділік емес: мұнда адам өзін өзгелерді төмендету арқылы ғана «сенімді» сезінуі мүмкін.
3) Тест: «Әр түрлі жағдайларда жөн табу»
Нұсқаулық: әр сұраққа «иә» немесе «жоқ» деп жауап беріңіз.
- Егер тоғайда адасып қалсаңыз, бірнеше күн шыдап, жол табуға жігеріңіз бен біліміңіз жеткілікті ме?
- Елсіз аралға тап болсаңыз, оны толық шолып шығасыз ба?
- Көлік қағып кетуі мүмкін жағдай туындаса, қасыңыздағы адам солға бұрылса, сіз де сол жаққа жүгіресіз бе?
- Үйден шығарда кілтті таба алмасаңыз, сабыр сақтап, қайда болуы мүмкін екенін ой елегінен өткізе аласыз ба?
- Қараңғы жерде бағытыңызды жақсы бағдарлай аласыз ба?
- Танымайтын жерді зерттегенді ұнатасыз ба?
- Табиғатқа шыққанда жалғыз болғанды қалайсыз ба?
- Логикалық, зеректікті қажет ететін есептерді шығару сізге оңай ма?
- Қиын жағдайда шешімді тез қабылдайсыз ба?
Бағалау: әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Соңында ұпайларды қосыңыз.
1–3 ұпай
Сіз өз бетіңізше шешім қабылдауда қиналасыз, дербестік пен жауапкершілікті дамыту қажет.
4–7 ұпай
Сіз тапқырсыз. Кейде зейіннің аздығы немесе білімнің жеткіліксіздігі қателікке әкелуі мүмкін, бірақ қиын жағдайда жол таба аласыз.
8–9 ұпай
Сіз белсенді, ізденімпаз адамсыз. Тыныш өмір сізге тарлық етуі мүмкін; зерттеуші, каскадер, геолог сияқты мамандықтар сізге сай келеді.
4) Тәжірибелік бөлім: ойындар
Сұрақ-жауап ойыны (доппен)
Ойыншылар бір-біріне доп лақтырып, әртүрлі сұрақ қояды. Жауаптан кейін топ жауаптың сенімді немесе сенімсіз екенін талдайды.
Назар аударатын өлшемдер
- Сөйлеу мәнері: байсалды ма?
- Өз пікірін нақты айта алды ма?
- Өзгені кемсітпей ме?
«Жетекші» ойыны (жұппен)
Қатысушылар жұпқа бөлінеді: біреуі — жетекші, екіншісі — еруші. Ерушінің көзі байланады. Жетекші оны бөлмедегі орындықтардың арасымен қауіпсіз жүргізеді. Кейін рөлдер ауысады.
Талқылау сұрақтары
- Не сездіңіз?
- Сенімділік болды ма? Неге?
- Жетекшіге қандай мінез-құлық көмектесті?
5) Қорытынды талдау және бағалау
Психолог: «Сабақтан кейін өзім туралы ойым өзгерді деп айта аласыз ба? Қандай ой түйдіңіз?»
Жедел бағалау
Бүгінгі сабақты бағалаңыз: 1, 2 немесе 3 санын саусақпен көрсетіңіз.
Үй тапсырмасы
Келесі кездесуге дейін мына екі нәрсені бақылап көріңіз:
- Басқалар сізді қалай тыңдайды?
- Сіз өзіңіз басқаларды қалай тыңдайсыз?