Қазақша рефераттар

Еңбек ерлікке жеткізер, Ерлік елдікке жеткізер

Еңбек пен кәсіп туралы нақылдар

Қазақ даналығы еңбекті — ырыс, кәсіпті — нәсіп, ал табандылықты — берекенің кілті деп біледі. Төмендегі нақылдар күнделікті тірлікте де, кәсіп пен мақсат жолында да бағыт беретін ойларды жинақтайды.

Еңбектің берекесі

Еңбектің түбі — береке, бейнеттің түбі — зейнет. Ер дәулеті — еңбек: ерінбей еңбек еткен адамның қарны тіленбей тояды. Еңбегі аздың өнбегі аз; еңбегі жоқтың күні кеш. Бейнетсіз рақат жоқ, ал бейнетің қатты болса — татқаның тәтті болады.

Негізгі ой

Еңбек — берекенің бастауы.

Ескерту

Еңбексіз тапқан мал есепсіз кетеді.

Кәсіп пен нәсіп

Кәсіптің түбі — нәсіп. Қайратты ерге бақ тұрады; жүйесін тауып жұмыс қылсаң — өнбегің артады. «Темірді қызған кезде соқ» деген сөз уақытты дәл табуды, ал «қарманған қарап қалмас» деген ой басталған істің нәтижесіз қалмайтынын меңзейді.

  • Күшіңе сенбе — ісіңе сен.

  • Кезі келсе — кетпен шап; майрылмаса — қайрылсын.

  • Аз да болса — саз болсын.

Талап, төзім, нәтижеге жету

Жан қиналмай жұмыс бітпейді; талап қылмай мұратқа жетпейді. Іздеген табады, сұраған алады. «Көз қорқақ, қол батыр» — іске кіріскен адам көп кедергіден өтетінін, ал «шапқан озар, жатқан қалар» — әрекеттің алға бастыратынын еске салады.

Талап

Мұратқа жеткізетін — ізденіс.

Төзім

Бейнеттің түбі — кеңіс.

Нәтиже

Еңбектің наны тәтті.

Ерлік, елдік, абырой

Ердің атын еңбек шығарады: еңбек ерлікке жеткізеді, ерлік елдікке жеткізеді. Қайраты бар кісінің берекеті бар, ал қадірді қадір иесі таниды: «ер қадірін ер біледі, зер қадірін зергер біледі».

Түйін

Еңбек — абыройдың, кәсіп — несібенің, қайрат — бақтың серігі.

Нақылдар жинағы

Төмендегі жолдар мәтіндегі ойларды ықшамдап, түгел қамтиды:

  • Еңбек түбі — береке, көптің түбі — мереке.
  • Бейнет түбі — зейнет.
  • Еңбек етсең — емерсің.
  • Еңбек қылсаң ерінбей, тояды қарның тіленбей.
  • Еңбегі аздың — өнбегі аз.
  • Бейнетсіз рақат жоқ.
  • Қолы қимылдағанның — аузы қимылдайды.
  • Еңбексіз тапқан мал — есепсіз кетеді.
  • Кәсіп түбі — нәсіп.
  • Күшіңе сенбе, ісіңе сен.
  • Көз қорқақ, қол батыр.
  • Шапқан озар, жатқан қалар.
  • Іздеген табады, сұраған алады.
  • Өзен жағалағанның — өзегі талмас.
  • Темірді қызған кезде соқ.
  • Түйменің инесіз күні жоқ.

Күнделікті өмірге қолдану

  • Ерте тұрып, күн жоспарын нақтылау.
  • Бір істі бастағанда, жүйесін тауып орындау.
  • Аз-аздан болса да күн сайын тұрақты еңбек ету.
  • Мүмкіндік туған сәтте батыл қадам жасау.

Бұл нақылдар бір ойға келіп тіреледі: береке — еңбекте, жетістік — талап пен табандылықта, ал нәсіп — адал кәсіпте.