Тіл өнер

«Білімді өрен» зияткерлік сайысы туралы

Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Жалаңтөс батыр ауылы, №103 Қ. Пірімов атындағы орта мектепте бағдарламашы ұйымдастыратын «Білімді өрен» зияткерлік сайысы оқушылардың ХХІ ғасырдағы білім деңгейін ойын форматы арқылы анықтауға және олардың ой-өрісін дамытуға бағытталған.

Мақсаты

  • Ойын арқылы оқушылардың білім дәрежесін анықтау.
  • Ойлау қабілетін, тіл мәдениетін және логикасын дамыту.

Сайыс құрылымы

  1. 1Бәйге
  2. 2Тіл өнері
  3. 3Ғажайып жетеу
  4. 4Жорға

Қатысушыларды шақыру

Ойынға қатысушыларды сахнаға шақырамыз. Әр турдың шарты түсіндіріліп, сұрақтар оқылады. Дұрыс жауаптар ұпаймен бағаланады.

1-тур: Бәйге

Бұл турда әр дұрыс жауапқа 10 ұпай беріледі. Сұрақтар әртүрлі пәндерді қамтиды.

Сұрақтар (1-бөлім)

  1. Синонимдерді тап.
    Жауап: келбет, ажар, дидар
  2. «Әдебиет — сөз өнері, адам санасының үш негізіне тіреледі: ақылға, қиялға, көңілге» — бұл кімнің сөзі?
    Жауап: А. Байтұрсынов
  3. Қазақстанда неше ұлыс пен өкілдері тұрады?
    Жауап: 140
  4. Ертегілердің неше түрі бар?
    Жауап: 4 (шыншыл, қиял-ғажайып, хайуанаттар, тұрмыс-салт)
  5. Түрік қағанатының шаруашылығы қандай болған?
    Жауап: көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығы
  6. Дүниежүзіндегі ең терең көл?
    Жауап: Байкал
  7. Тіктөртбұрыш дегеніміз не?
    Жауап: барлық бұрыштары тік болатын төртбұрыш
  8. Ағылшын тілінде қандай дыбыстар тобы төрт жағдайда айтылады?
    Жауап: дауысты дыбыстар
  9. Түйенің бір төлі атауы екі түрлі мал төлі атауынан құралған. Ол қандай төл?
    Жауап: тайлақ
  10. Геометрияда жаңалық ашқаны үшін Зевске жүз өгіз құрбандыққа шалған кім?
    Жауап: Пифагор

Сұрақтар (2-бөлім)

  1. Мадан ханның қырық уәзіріне «адамның, құстың, шөптің жаманын» тапсыратын эпизод қай ертегіден?
    Жауап: «Аяз би»
  2. «Қызғыш құс» өлеңінің авторы кім?
    Жауап: М. Өтемісұлы
  3. Жер шарында неше планета бар?
    Жауап: 9
  4. Жетіге дейін ғана саналатын сан есім түрі?
    Жауап: жинақтау сан есім
  5. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері қашан қабылданды?
    Жауап: 1991 жылы
  6. Ислам дінінің қасиетті кітабы?
    Жауап: Құран
  7. Қашқарияға жорық жасаған саяхатшы-ғалым кім?
    Жауап: Ш. Уәлиханов
  8. Қазақстанның халық суретшісі?
    Жауап: Әбілхан Қастеев
  9. Шетелде халық әнін орындап, күміс жүлде алған әнші?
    Жауап: Әміре Қашаубаев
  10. Шығыс әйелдері ішінен Кеңес Одағының Батыры атағын алғандар?
    Жауап: Әлия мен Мәншүк

Тур соңында оқушылардың қорытынды ұпайы жарияланады.

2-тур: Тіл өнері

Бұл турда қатысушылар сұраққа жауап беріп қана қоймай, сөздің аудармасын үш тілде (қазақ, орыс, ағылшын) айтады. Әр дұрыс жауапқа 10 ұпай беріледі.

Тапсырмалар (үш тілдегі аударма)

Көк жиекті көмкеріп, шатыр жайдым кең көріп.
Жауап: аспан — небо — sky
Жұбымыз бір жазылмайды, кіл теңбіз. Күні-түні арамызда үлкен «қыз».
Жауап: әже — бабушка — grandmother
Сылдыр сұйық, су емес. Ішсең шөлің қанады. Ақ болса да, қар емес.
Жауап: сүт — молоко — milk
Сирағы ұзын, мүйізі қысқа. Бұл өзі аң ба, құс па?
Жауап: керік — жираф — giraffe
Ақыл сөз — атқан оқтай, жай кетпейді. Жаманға оқ өтсе де, ______ өтпейді.
Жауап: сөз — слово — word
Артық ғылым ________, ерінбей оқып көруге.
Жауап: кітапта — книга — book
______ болам десең, бесігіңді түзе.
Жауап: ел — народ — people
______ бәрінен де қымбат, өйткені ______ — мектептің жүрегі.
Жауап: мұғалім — учитель — teacher
Ақылы қысқаның — ______ ұзын.
Жауап: тілі — язык — language
Әдемі түнде мен жүрсем, бірге жүретін не?
Жауап: ай — луна — moon
Сабыр — түбі сары ______.
Жауап: алтын — золото — gold
Әке — асқар ______.
Жауап: тау — гора — mountain
Еріншектің ______ таусылмайды.
Жауап: ертеңі — завтра — tomorrow
Суда қалқиды, отқа балқиды.
Жауап: мұз — лёд — ice

Қосымша кезеңдер: ұпайы жоғары сұрақтар

30 ұпай
  1. География: Машина жасаудан дүниежүзінде бірінші орынға ие ел?
    а) Италия • б) Жапония • в) Корея
  2. Қазақ тілі: Сөйлем мүшесі бола алмайтын сөз табы?
    а) шылау • б) үстеу • в) еліктеу
  3. Математика: «Математика — ұлы ғылым, адамның ең асыл қасиеттерінің тамаша жемісі» — кімнің сөзі?
    а) Писарев • б) Платон • в) Юнг
40 ұпай
  1. Қазақ әдебиеті: «Қызыл жебе» романының авторы?
    а) Мұхтар Әуезов • б) Шерхан Мұртаза • в) Мұхтар Шаханов
  2. Тарих: Шағатай әулеті мемлекеті қашан құрылды?
    а) 1269 жылы • б) 1267 жылы • в) 1369 жылы
  3. Математика: 50 санын жартыға бөлгенде қанша шығады?
    а) 25 • б) 50 • в) 100
50 ұпай
  1. Химия: Су отты неге сөндіреді?
    а) су құйғанда от сөнбейді • б) оттың жануына кедергі жоқ • в) отқа ауа жетпей қалады
  2. Физика: Ксероксты 1938 жылы ойлап тапқан америкалық өнертапқыштың аты-жөні?
    а) Карлсон • б) Папов • в) Писарев
  3. Қазақстан тарихы: Жоңғар басқыншыларына қарсы күресте үш жүздің бас қолбасшысы болып сайланған хан кім, қай жылы?
    а) Абылай хан (1723) • б) Әбілхайыр хан (1732) • в) Әбілхайыр хан (1723)
    Ескерту: берілген нұсқалар ішінде дұрыс жауап ретінде «Б нұсқасы» көрсетілген.

Жедел сұрақтар топтамасы

Төмендегі сұрақтар қысқа форматта қойылады (жылдам жауап беру дағдысын дамытуға арналған).

  1. Қазақстандағы халық саны? Жауап: 17 млн
  2. Алтын адам қай жерден табылған? Жауап: Есік
  3. Қазақ тілінде неше сөз табы бар? Жауап: 9
  4. «Ғылым таппай мақтанба» өлеңін жазған ақын? Жауап: Абай
  5. М. Өтемісұлының нешежылдығы тойланды? Жауап: 200
  6. 5 × 5 = ? Жауап: 25
  7. Шоқанның шын аты? Жауап: Мұхаммедханафия
  8. Қазақ халқының діні? Жауап: Ислам
  9. «Отырар сазы» поэмасының авторы? Жауап: М. Шаханов
  10. Тең қабырғалы төртбұрыш? Жауап: шаршы
  11. а, о, ы — қандай дыбыстар? Жауап: дауысты
  12. Ағылшын тілінде қанша әріп бар? Жауап: 26
  13. Қазақстанның астанасы? Жауап: Астана
  14. Ірімшік қай малдың өнімі? Жауап: сиыр
  15. Қазақ халқының негізін қалағандар? Жауап: Керей, Жәнібек
  16. Хазірет ауылы қай облысқа кіреді? Жауап: Ақтөбе
  17. 2, 4, 8 — қандай сандар? Жауап: жұп
  18. Қазақстан Республикасының Президенті? Жауап: Н. Ә. Назарбаев
  19. Тас дәуірі неше кезеңге бөлінеді? Жауап: 3
  20. Абайдың шын аты? Жауап: Ибраһим