Қазақша рефераттар

Еуропалық бөліктегі үлесі

Ресей Федерациясы туралы қысқаша мәлімет

Ресей Федерациясы — жер аумағы жөнінен дүниежүзіндегі ең ірі мемлекет. Ел аумағының шамамен ¼ бөлігі Еуропада, ал ¾ бөлігі Азияда орналасқан.

Жерінің көлемі

17,1 млн км²

Халқы (2008 ж.)

142 млн адам

Астанасы

Мәскеу

Мемлекеттік құрылымы

Федеративті республика

Мемлекет басшысы

Президент

Заң шығарушы орган

Мемлекеттік дума

Үкімет басшысы

Премьер-министр

Мемлекеттік тілі

Орыс тілі

Ұлттық валютасы

Рубль

Географиялық орналасуы және шекаралары

Аумақтың бөлінісі

  • Еуропалық бөлік: шамамен 25%
  • Азиялық бөлік: шамамен 75%

Шекаралары

  • Жалпы шекара ұзындығы: 58,3 мың км
  • Құрлықтық шекара арқылы байланысатын мемлекеттер: 14
  • Теңіздік шекарасы бар мемлекеттер: 12
  • Калининград облысы — анклав.

Жер бедері

Ресей аумағының шамамен 70%-ын жазықтар мен 1000 м-ге дейінгі таулы үстірттер алып жатыр.

Табиғи ресурстар

Ресурстар құрылымы

  • Отын-энергетикалық ресурстар 70%
  • Кенсіз қазба байлықтар 15%
  • Металдар 13%
  • Алмас және бағалы металдар 1%

Жер ресурстары

  • Елдің жалпы жер қоры 1 709,8 млн га
  • Жан басына шаққандағы жер үлесі 11,5 га
  • Пайдалануға жарамды жер қоры — шамамен ⅓ бөлігі.
  • Аса құнарлы қара топырақ — шамамен ⅓ бөлігі.

Су ресурстары

  • Дүниежүзіндегі су-энергетикалық қордың 12%-ы шоғырланған.
  • Еуропалық бөлік үлесі: 20%
  • Азиялық бөлік үлесі: 80%

  • Ресейде 2,5 млн-нан аса өзен және 2 млн-ға жуық көл бар.

Ірі су нысандары

Ең ұзын өзен
Лена — 4 400 км
Ең суы мол өзен
Енисей
Ең үлкен су қоймасы
Братск

Орман ресурстары

  • Дүниежүзілік орман қорының үлесі 22%
  • Жан басына шаққандағы орман 5,3 га
  • Қылқан жапырақты ағаштар үлесі 90%

  • Орманның көп бөлігі Шығыс Сібір, Қиыр Шығыс, Батыс Сібір және Орал аймақтарында шоғырланған.

Биологиялық ресурстар

Кәсіптік балық аулауда маңызы жоғары теңіздер: Баренц, Охот, Беринг. Ірі өзен алаптары ретінде Обь және Енисей атап өтіледі.

Халқы және еңбек ресурстары

Халық санының орны

Халқының саны жөнінен Ресей Қытай, Үндістан, АҚШ, Индонезия, Бразилия, Пәкістан, Бангладеш және Нигериядан кейін 9-орын алады.

Еңбек ресурстары

  • Еңбек ресурстары 87 млн адам
  • Экономикалық белсенді халық (ЭБХ) 71 млн адам
  • Жұмыссыздық деңгейі 9,2%
  • Өндірістік емес сала 57%

Халықтың орналасуы

Орташа тығыздық: 1 км²-ге 8,5 адам (әлемдік көрсеткіштен шамамен 4 есе төмен).

Еуропалық бөлікте халықтың 79%-ы тұрады, тығыздығы 1 км²-ге 30 адам.

Азиялық бөлікке халықтың 21%-ы тиесілі, тығыздығы 1 км²-ге 2,5 адам.

Мәскеуде халық тығыздығы 1 км²-ге 320 адам.

  • Калининград облысында халық салыстырмалы түрде тығыз қоныстанған.
  • Қиыр Шығыс, Шығыс Сібір және Солтүстік аудандарда халық өте сирек қоныстанған.
  • Транссібір теміржолы бойындағы жолақта Ресей халқының 93%-ы шоғырланған.
  • Елде 150 мыңға жуық ауылдық елді мекен бар.
  • Ауыл шаруашылығында халықтың 55%-ы жұмыс істейді.
  • Ұлттық автономиялық округтерде урбандалу деңгейі шамамен 50%.
  • Солтүстік Кавказ бен Краснодар өлкесінде қала халқының үлесі 54%.

Миллионер қалалар

  • Мәскеу
  • Санкт-Петербург
  • Новосибирск
  • Төменгі Новгород
  • Екатеринбург
  • Самара
  • Омбы
  • Қазан
  • Уфа
  • Челябинск

Экономикалық аудандары

Ресей аумағы экономикалық аудандарға бөлінеді. Төменде негізгі аудандар мен олардың құрамына кіретін әкімшілік бірліктер берілген.

  1. 1) Орталық аудан

    Мәскеу қаласы және 12 облыс кіреді.

  2. 2) Волга–Вятка ауданы

    Құрамына 2 облыс (Нижегород, Киров) және 3 республика (Чуваш, Марий Эл, Мордва) кіреді.

  3. 3) Орталық қара топырақты аудан

    Ең шағын аудан: Белгород, Воронеж, Курск, Липецк, Тамбов облыстары.

  4. 4) Солтүстік-Батыс экономикалық ауданы

    Санкт-Петербург қаласы және Ленинград облысы.

  5. 5) Солтүстік экономикалық ауданы

    Құрамына Карелия және Коми республикалары, Архангельск, Мурманск және Волгоград облыстары кіреді.

  6. 6) Солтүстік Кавказ экономикалық ауданы

    Адыгей, Қарашай-Черкес, Кабарда-Балқар, Солтүстік Осетия, Ингуш, Шешен және Дағыстан республикалары; Краснодар және Ставрополь өлкелері; Ростов облысы.

  7. 7) Волга бойы экономикалық ауданы

    Татарстан және Қалмақ республикалары; Ульянов, Пенза, Самара, Саратов, Волгоград, Астрахань облыстары.

  8. 8) Орал экономикалық ауданы

    Удмурт және Башқұрт республикалары; Пермь, Свердлов, Челябі, Орынбор және Қорған облыстары.

  9. 9) Батыс Сібір экономикалық ауданы

    Алтай Республикасы; Кемеров, Новосибирск, Омбы, Томск, Түмен облыстары. Мұнда мұнайдың 70%-ы және газдың 90%-ы шоғырланған.

  10. 10) Шығыс Сібір экономикалық ауданы

    Бурят, Тува, Хакасия республикалары; Красноярск, Иркутск, Чита облыстары.

  11. 11) Қиыр Шығыс экономикалық ауданы

    Саха Республикасы; Еврей автономиялық облысы; Чукот, Приморск, Хабаров, Амур, Камчатка, Магадан, Сахалин облыстары.

Назар аударып тыңдағандарыңызға көп рақмет!