Қазақша рефераттар

Тірі табиғатты ата

Мақсаты

Оқушыларға топырақ туралы түсінік қалыптастыру: оның қасиеттерін, маңызын, құрамын және құнарлылығын таныту. Топырақты қорғаудың қажеттігін түсіндіру және оқушылардың дүниетанымын кеңейту.

Қамтылатын ұғымдар

  • Топырақтың қасиеттері
  • Құрамы және құнарлылығы
  • Топырақты қорғау

Көрнекіліктер

Жұмбақ, сұрақ-жауап, сөзжұмбақ, сурет, сызба, ойын түрлері және карта материалдары.

I. Ұйымдастыру кезеңі

Топқа бөлу

Оқушылар топтарға бөлініп, әр топтан топ басшысы сайланады.

Күн — ана

Жарық пен жылудың бастауы

Ауа — ана

Тыныс пен өмір нәрі

Су — ана

Тіршіліктің өзегі

Жер — ана

Өсім мен ырыстың мекені

«Шаттық шеңбері»

Оқушылар қол ұстасып, табиғаттың төрт тірегін өлең жолдарымен айтады.

Күн — ана

Шуақ сәуле әлемге, күн нұрымен тарайды.

Ауа — ана

Ауа — өмір нәріміз, тыныстайтын бәріміз.

Су — ана

Су — тірліктің өзегі, ақса болар өзені.

Жер — ана

Аспанда — жұлдыздар, жерде — біздің ұл-қыздар.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы: «Су — еріткіш. Суда еритін және ерімейтін заттар». Сұрақтарға жауап алу үшін «Сөйлейтін қалам» ойыны ойналады: қалам кімнің қолында болса, сол жауап береді.

Сұрақ-жауап

  1. 1. Тарау қалай аталады? Табиғат.
  2. 2. Табиғат нешеге бөлінеді? Тірі және өлі.
  3. 3. Тірі табиғатты ата. Адам, өсімдік, жануар.
  4. 4. Өлі табиғатты ата. Тау, тас, өзен, су.
  5. 5. Тірі табиғатқа не қажет? Ауа, су, жарық, жылу, тамақ.
  6. 6. Судың қандай қасиеттері бар? Түссіз, иіссіз, мөлдір, пішіні жоқ, сұйық, жұққыш.
  7. 7. Судың табиғаттағы үш күйін ата. Сұйық, бу, қатты.
  8. 8. Суда еритін заттар қандай? Қант, тұз.
  9. 9. Суда ерімейтін заттар қандай? Құм, саз, балшық (еріменейді, бірақ араласады).
  10. 10. Су көздерін ата. Өзен, көл, теңіз, бұлақ.

Суға қатысты нақыл сөздер

  • «Бұлақ көрсең, көзін аш.»
  • «Сулы жер — нулы жер.»
  • «Су — тіршілік көзі.»
  • «Судың да сұрауы бар.»

Тыйым сөздер

  • Түнде суға барма.
  • Су ішкен құдығыңа түкірме.
  • Суды үнемдеп пайдалан.
  • Судың бетін ашық қалдырма.

Сергіту сәті: «Дұрыс — бұрыс»

Ереже: дұрыс болса — отыру, бұрыс болса — қол соғу.

  • Су — сұйық. Дұрыс (отырамыз).
  • Су қатпайды. Бұрыс (қол соғамыз).
  • Сумен жуынамыз. Дұрыс (отырамыз).
  • Суды жейміз. Бұрыс (қол соғамыз).
  • Суды ішеміз. Дұрыс (отырамыз).
  • Ауаны жұтамыз. Дұрыс (отырамыз).
  • Ауаны жейміз. Бұрыс (қол соғамыз).
  • Ауаны көреміз. Бұрыс (қол соғамыз).

III. Жаңа сабақ: Топырақ және оның маңызы

Жаңа тақырып сөзжұмбақ арқылы ашылады. Одан кейін «Тазартылған тақта» ойыны ойналып, негізгі ұғымдар бекітіледі.

Сөзжұмбаққа бағыттайтын сұрақтар

  1. 1) Кез келген заттың бейнеленген көрінісі қалай аталады?
  2. 2) Көкжиек тұсы.
  3. 3) Адамдардың өзара жақсы қарым-қатынасы және жүріс-тұрысының ережесі.
  4. 4) Су табиғатта көбінесе қандай күйде кездеседі?
  5. 5) Бес қажеттіліктің бірі.
  6. 6) Белгілі бір заттың көлемін кішірейтетін сан.
  7. 7) «Тау-тау ақ қар, ерімейді ыстықта.»

Оқу материалы

Сабақта «Топырақ. Топырақтың маңызы» тақырыбы бойынша слайд/көрсетілім материалы қолданылады.