Құрамында белгілі қоспасы бар басқа заттың массасын реакция теңдеуі бойынша есептеу

1-мысал

Құрамында 8% қоспасы бар 300 кг әктасты өртегенде алынатын сөндірілмеген әктің массасын есептеңдер.

Берілгені

m(әктас, жалпы) = 300 кг

w(қоспа) = 8%

Ізделінді

m(сөндірілмеген әк, CaO) = ?

Негізгі идея

Алдымен әктастағы таза CaCO₃ массасын табамыз, содан кейін реакция теңдеуіне сүйенеміз.

Тірек формуласы

Мұндай есептерді шығарғанда келесі ұғымдар мен байланыс қолданылады:

Белгілеулер

w(таза зат)
минералдың (қоспаның) құрамындағы таза заттың массалық үлесі
m(таза зат)
таза заттың массасы
m(жалпы)
минералдың (қоспаның) жалпы массасы

Негізгі байланыс

m(таза зат) = w(таза зат) · m(жалпы)

Ескерту: w үлесін есептеуде пайызды үлеске айналдырыңыз (мысалы, 92% → 0.92).

Шешуі

  1. 1) Таза заттың массалық үлесін табу

    Табиғи әктастағы таза зат — кальций карбонаты (CaCO₃). Оның массалық үлесі қоспаның үлесін шегеру арқылы табылады:

    w(таза зат) = 100% − w(қоспа) = 100% − 8% = 92%

  2. 2) Таза кальций карбонатының массасын табу

    Тірек формуланы қолданамыз:

    m(CaCO₃, таза) = 0.92 · 300 кг

    Келесі қадамда CaCO₃ → CaO түрленуін реакция теңдеуі бойынша есептеу қажет (теңдеу: CaCO₃ → CaO + CO₂). Мәтіннің бастапқы нұсқасында бұл бөліктің жалғасы толық берілмеген.

Назар аударыңыз

Бастапқы мәтінде есептің соңғы бөлігі (реакция теңдеуі бойынша CaO массасын нақты шығару) толық аяқталмаған. Егер теңдеуге сүйеніп толық шешімді қажет етсеңіз, реакциядағы мольдік қатынасты және молярлық массаларды қолданып нәтижені шығарып беруге болады.

Қысқа қорытынды

  • Қоспасы бар затта алдымен таза компоненттің үлесін табыңыз.
  • m(таза) = w · m(жалпы) формуласын қолданыңыз.
  • Келесі қадам — реакция теңдеуі бойынша өнім массасына өту.

Қажетті толықтыру

Егер сіз толық жауапты (CaO массасын сандық түрде) шығаруды қаласаңыз, реакция теңдеуін пайдаланып: молярлық массалар мен қатынастар арқылы есептеуді жалғастыру керек.