Сандардың қанатты сөздерді қолдануы
Қазақстан – 2050 стратегиясы және математиканы оқыту: жаңару дәуіріндегі негізгі міндеттер
Қазақстан жаңғырту кезеңін еңсеріп, жаңа белеске қадам басты. Бұл кезең жаңа замандағы жаңа Қазақстанның орнын айқындайды. Елдің ұзақмерзімді дамуына бағыт беретін негізгі бағдарлардың бірі — Қазақстан – 2050 стратегиясы.
Негізгі ой
ХХІ ғасырда білімін үздіксіз дамытпаған елдің тығырыққа тірелері анық. Бәсекеге қабілетті мемлекет болудың өзегі — сауаттылығы жоғары қоғам қалыптастыру.
Білім беру мазмұны: қоғам өзгерісімен бірге жаңару
Қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық өзгерістер білім берудің мақсаты мен мазмұнына тікелей әсер етеді. Сондықтан мектеп оқушысы тек ақпаратты меңгеруші емес, әлеуметтік талаптарға жауап беретін, ойлай алатын, әрекет ете алатын тұлға болып қалыптасуы тиіс.
-
Оқу мақсаты — білім көлемін ғана арттыру емес, оқушы тұлғасын білім арқылы дамыту.
-
Нәтиже — оқушының өзіндік ойлауы, жауапкершілігі, дербестігі және өмірлік құзыреттері.
-
Жаңару жолы — шығармашылық пен тұрақты ізденіс.
Ұстаз — мектептің жүрегі
Жас ұрпақты жан-жақты жетілген, ақыл-парасаты биік, отансүйгіш азамат етіп тәрбиелеудегі басты тұлға — ұстаз. Ы. Алтынсариннің «Маған жақсы мұғалім керек, өйткені ол — мектептің жүрегі» деген сөзі бүгінгі мектеп үшін де өзекті.
Кәсіби талап
Өз пәнін терең меңгерген, оқушыны қызықтыра алатын, үнемі ізденісте жүретін жаңашыл мұғалім қажет.
Әлеуметтік жауапкершілік
Мұғалім беделін арттыру — тек мемлекеттік деңгейдегі саясат емес, педагог қауымының да күнделікті еңбегімен бекитін құндылық.
Әр сабақ шығармашылық сипатта ұйымдастырылса, оқушы дербестігі мен танымдық белсенділігі едәуір артады. Ал ерекше қабілетті, дарынды оқушыларды ізденіске баулу, байқаулар мен олимпиадаларға дайындау — кәсіби деңгейі жоғары мұғалімнің еңбегі арқылы жүзеге асады.
Математиканы оқыту: кезең-кезеңімен қалыптасатын нәтижелер
Математиканы оқытудың әр кезеңіндегі табыс оқушының бұрыннан қалыптасқан біліміне, іскерлігіне, дағдысына және пәнге деген қызығушылығына байланысты. Сондықтан оқытуда «жеңілден ауырға қарай» сатылай түсіндіру, жүйелілік, дәлдік пен қисындылық негізгі әдістемелік тірек болуы тиіс.
Практикалық бағдар
Сабақта және сабақтан тыс жұмыстарда (үйірмелер, танымдық кештер, өнеге сағаттары, шығармашылық жобалар) математика арқылы ойлау мәдениетін қалыптастыру — отаншыл, білімді ұрпақ тәрбиелеудің нақты жолы.
Ұлттық таным мен математика: мазмұнды байланыстыру
Оқушының ұлттық санасына қозғау салу үшін кей тақырыптарды, әсіресе геометриялық ұғымдарды, киіз үй құрылымымен, оның жабдықтарымен, қазақтың ұлттық қолөнер бұйымдарымен сабақтастыра оқыту тиімді. Бұл тәсіл математика мазмұнын өмірмен байланыстырып қана қоймай, ұлттық салт-дәстүрді дәріптеуге де мүмкіндік береді.
Сабақ мазмұнын байытатын мысалдар
Шеңбер
Киіз үйдің шаңырағы арқылы түсіндіру.
Бұрыштар, параллель түзулер
Кереге, кереге көздері арасындағы бұрыштармен байланыстыру.
Төртбұрыштар, аудан
Керегедегі геометриялық өрнектердің ауданын есептеу.
Натурал сандар
Киелі сандар, мүшел жас, халықтық ұғымдармен ұштастыру.
Халық даналығында сандарға қатысты көптеген тіркестер кездеседі: «Жетіге келгенше жерден таяқ жейсің», «Отыз күн ойын, қырық күн тойын», «Жігітке жеті өнер де аз» және т.б. Сондай-ақ қазақша жыл атаулары, ой-жұмбақтар, киелі сандар ұғымы — бәрі де ұлттық дүниетаныммен сабақтас.
Қанатты сөз — зейінді арттыру құралы
Сабақ жоспарының әр кезеңінде қанатты сөздерді орнымен қолдану оқушының тілдік талғамын өсіріп, танымын тереңдетеді. Сонымен бірге математикада ойды қысқа, дәл, нақты жеткізу мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді.
Мотивация
- «Білім іздеген өсер, бүлік іздеген өшер»
- «Білімді мыңды жығады»
- «Есепсіз дана болмайды»
Ойлау мәдениеті
- «Көп ойлаған табар, көп үрлеген жағар»
- «Ақыл азбайды, білім тозбайды»
- «Көп сөз — күміс, аз сөз — алтын»
Техникалық білім және жаңа оқыту технологиялары
Қазақстан – 2050 стратегиясын іске асыру бағытында мектепте нақты ғылымдарды сапалы оқыту — техникалық білімді дамытудың маңызды тетігі. Бұл үдерісте жаңа буын оқулықтары, заманауи оқыту технологиялары және оқушыларды шығармашылыққа баулу арқылы ғылыми жұмысқа бағыттау мәселелері ерекше мәнге ие.
Түйін
Оқу мен тәрбие — егіз. Отансүйгіштік сезімді қалыптастыруды негізгі назарда ұстай отырып, пәнді терең ұғындырудың жолы — жаңа технологияларды тиімді әрі орынды қолдану. Дәл осы ұстаным сапалы білімнің берік негізін қалайды.