Жиілікті өлшеуіш аспап

Пән: Электротехника Сабақ түрі: Кіріктірілген Әдістер: сұрақ-жауап, жеке жұмыс, «Білгім келеді», «Ой қозғау»

Сабақ тақырыбы: Электромагниттік жүйелі өлшеуіш аспаптар

Бұл сабақта электромагниттік жүйелі өлшеуіш аспаптардың қызметі, құрылысы, жұмыс принципі және практикалық қолданылуы қарастырылады. Материал физика және арнаулы технология пәндерімен байланыста, біріккен форматта меңгертіледі.

Білімділік

Электромагниттік жүйелі аспаптар туралы білім, білік және дағдыларды қалыптастыру; олардың практикалық маңызын ұғындыру.

Дамытушылық

Ой-өрісті дамыту; сөйлеу мәдениеті мен ой ұшқырлығын жетілдіру.

Тәрбиелік

Еңбекке баулу, адамгершілікке тәрбиелеу; ғылымға қызығушылықты және мамандыққа сүйіспеншілікті арттыру.

Пәнаралық байланыс және дереккөздер

  • Физика (10-сынып): §63 «Электр өлшеуіш приборлар»
  • Физика (8-сынып): §11 «Электромагниттік аспаптар»
  • Арнайы технология: «Электр өлшеуіш аспаптар», авт. Ю. Д. Сибикин, 116-бет

Көрнекіліктер

  • 1 «Электр өлшеуіш аспаптар» плакаты
  • 2 «Электромагниттік жүйелі аспаптар» плакаты
  • 3 Сөзжұмбақ (қайталау және бекітуге)
  • 4 Өлшеуіш аспаптың қозғалмалы бөлігі (үлгі/макет)
  • 5 Амперметр, вольтметр, электромагнит

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу. Сабаққа қатысуды белгілеу. Сынып бөлмесінің және оқушылардың дайындығын тексеру.

Назар аудару:

Қауіпсіздік талаптары мен құрал-жабдықты дұрыс пайдалану ережелері қысқаша еске салынады.

II. Үй жұмысын тексеру

Алдыңғы тақырыпты қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық жасалады.

  1. 1 Электр өлшеуіш аспаптар механизмнің әрекетіне қарай қалай жіктеледі?
  2. 2 Электр өлшеуіш аспаптардың дәлдік класы неше түрге бөлінеді?
  3. 3 Аспап бетіндегі шартты белгілерді түсіндіріңіз: амперметр және вольтметр.

Қорытындылау

Жауаптар талданып, негізгі ұғымдар (аспап түрлері, дәлдік класы, шартты белгілер) жүйеленеді.

III. Жаңа материалды меңгерту (кіріктірілген түсіндіру)

Сабақ электротехника, физика және арнаулы пән мұғалімдерінің бірлескен түсіндіруімен өткізіледі.

Электротехника пәні мұғалімі

Электромагниттік жүйелі аспаптарға өлшеуіш механизмінде электромагниттік әсер пайдаланылатын, тұрақты және айнымалы ток тізбектерінде өлшеуге арналған аспаптар жатады. Олардың қатарына амперметр, вольтметр, фазометр және айнымалы ток тізбектерінде кең қолданылатын өзге де құралдар кіреді.

Физика пәні мұғалімі

Электромагнит темір (немесе болат) өзекше мен катушкадан тұрады. Ол әртүрлі формада жасалып, электротехникада кең қолданылады. Негізгі қасиеті — токтан ажыратылғанда тез магнитсізденуі. Жұмыс кезінде катушкадағы ток күшін өзгерту арқылы магнит әсерін реттеуге болады. Өзекшенің болуы магнит өрісін күшейтіп, токтың әсерін арттырады.

Түсіндіру және демонстрация

Өлшеуіш аспаптың қозғалмалы бөлігі көрсетілген плакат және үлгі арқылы құрылымы мен жұмыс принципі түсіндіріледі.

Негізгі идея

Катушкадағы ток электромагниттік өріс тудырып, қозғалмалы бөліктің ауытқуына әсер етеді — шкала бойынша мән оқылады.

Неге маңызды?

Қалқандық (щиттік) өлшеуіш аспаптарда ток пен кернеуді жедел бақылауға мүмкіндік береді.

Арнаулы пән мұғалімі

Электромагниттік жүйелі аспаптары бар құрылғылардың қолданылуы түсіндіріледі: жоғары кернеулі желідегі тарату құрылғылары, тарату шкафтары, өлшеуіш аспаптардың токтық жүктемесі, сондай-ақ монтаждау ерекшеліктері жөнінде мәлімет беріледі.

Артықшылықтары мен кемшіліктері

Артықшылықтары

  • Құрылысы қарапайым
  • Асқын жүктемеге төзімді

Кемшіліктері

  • Дәлдігі салыстырмалы түрде төмен
  • Өзіндік қуат шығыны жоғары (шамамен 10 кВ)
  • Сыртқы магнит өрісінің әсеріне сезімтал

Шығарылатын аспаптар (мысал)

Қалқандық амперметрлер

Дәлдік класы: 1,0; 1,5; 2,5. Өлшеу диапазоны: 300 А-ден 15 кА-ге дейін.

Қалқандық вольтметрлер

Дәлдік класы: 1,0; 1,5; 2,5. Кернеу диапазоны: 600 В-тан 750 кВ-қа дейін.

Дәптермен жұмыс

  • Қысқаша лекция жазу
  • Тақтадағы негізгі жазбаларды көшіріп алу

IV. Бекіту кезеңі

Теорияны нақтылау және терминдерді бекіту үшін сұрақтар мен тапсырмалар орындалады.

Бекіту сұрақтары

  1. 1 Электромагниттік жүйелі аспаптарға қандай аспаптар жатады?
  2. 2 Электромагниттік жүйелі аспаптың жұмысын амперметр арқылы түсіндіріңіз.
  3. 3 Үлестірме суреттер бойынша жұмыс: шартты белгілерді нақтылау.

«Білгім келеді» бөлімі

Сұрақтарға жауап

Оқушылардың қойған сұрақтары тыңдалып, түсінбеген тұстар қысқа әрі нақты түрде түсіндіріледі.

«Ой қозғау» стратегиясы: Сөзжұмбақ

Тақырып: Электр өлшеуіш аспап

Сөзжұмбақты дұрыс шешкен жағдайда, боялған торкөзден электромагниттік жүйелі аспаптың атауы шығады.

Сұрақтар

  1. 1 Дәлдік ...
  2. 2 Кедергіні өлшейтін аспап
  3. 3 «Прибор» сөзінің қазақша баламасы
  4. 4 Физик-ғалым
  5. 5 Мына белгі қандай мағына береді?
  6. 6 Жиілікті өлшейтін аспап
  7. 7 Мына белгі қандай мағына береді?
  8. 8 Ток түрі
  9. 9 Зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы ... тогы деп аталады.

Ескерту

Сөзжұмбаққа арналған бастапқы сөздер (мысалы: «класс», «омметр», «Ленц», «горизонталь», «фазометр», «вертикаль», «тұрақты», «электр») тапсырмада қосымша тірек ретінде қолданылуы мүмкін.

V. Қорытынды, бағалау және үй тапсырмасы

Қорытынды

Электромагниттік жүйелі аспаптардың қолданылуы, құрылымы және негізгі сипаттамалары жүйеленеді.

Бағалау

Сұрақтарға жауап беруі, тапсырмаларды орындауы және белсенділігі ескеріледі.

Үй тапсырмасы

Өндірістік оқуда электромагниттік жүйелі аспаптардың жұмысымен танысу.