Тапқыр тобы

Сыныптан тыс сабақ: «Тапқыр достар» (сыныптар арасында)

Маңғыстау облысы, Жаңаөзен қаласы, №6 орта мектептің математика пәні мұғалімі — Бальмагамбетова Аймикен.

Бұл сыныптан тыс сайыс оқушылардың ой-өрісін кеңейтуге, тапқырлық пен ізденімпаздық қасиеттерін дамытуға бағытталған. Сонымен қатар дәлдік пен ұқыптылыққа тәрбиелеп, пәнге деген қызығушылықты арттыру көзделеді.

Ойын барысы

Топтар

  • Алғыр тобы
  • Тапқыр тобы

Кезеңдер

  1. «Бәйге»
  2. «Бұл не? Бұл кім?»
  3. Логикалық есептер
  4. Суреттер сайысы
  5. «Ойлан, тап!»

Бағалау

«Бәйге» кезеңінде әр дұрыс жауапқа 1 ұпай беріледі. Жауап жылдам әрі нақты болуы керек.

I бөлім: «Бәйге»

«Алғыр» тобы — сұрақтар

  1. Бұрышты тең екі бөлікке бөлетін сәуле — биссектриса.
  2. Синустың косинусқа қатысы — тангенс.
  3. Шеңбермен бір ғана ортақ нүктесі бар түзу — жанама.
  4. Жазықтықтағы параллель түзулер ешқашан қиылыспайды.
  5. Негізгі тригонометриялық тепе-теңдік — sin²x + cos²x = 1.
  6. 9-дың квадратынан 9-ды азайт: 81 − 9 = 72.
  7. Квадрат теңдеудің жалпы түрі — ax² + bx + c = 0.
  8. Вектор дегеніміз — бағытталған кесінді.
  9. Тригонометриялық функциялардың қайсысы жұп? cos(x).
  10. Кез келген үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы — 180°.
  11. Түзуге қатысты симметрия — осьтік симметрия.
  12. Арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесі: an = a1 + d(n − 1).
  13. Қандай векторлар тең болады? бағыттас және ұзындықтары тең.
  14. Тәуліктің төрттен бір бөлігі — 6 сағат.
  15. 225 — қай санның квадраты? 15.

«Тапқыр» тобы — сұрақтар

  1. Дәптерге із қалдыратын зат — қалам.
  2. Косинустың синусқа қатысы — котангенс.
  3. Үш кесіндіден құралған фигура — үшбұрыш.
  4. Екі қатынастың теңдігі — пропорция.
  5. Үш өлшем: ұзындығы, ені, биіктігі.
  6. 3/4 санына кері сан — 4/3.
  7. 121 — қай санның квадраты? 11.
  8. Қарама-қарсы векторлар — ұзындықтары тең, бағыттары қарама-қарсы.
  9. Виет теоремасы қай теңдеуде қолданылады? келтірілген квадрат теңдеуде.
  10. Кез келген төртбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы — 360°.
  11. Нүктеге қатысты симметрия — центрлік симметрия.
  12. Геометриялық прогрессияның n-ші мүшесі: bn = b1·qn−1.
  13. Ең кіші натурал сан — 1.
  14. 7 — жай сан ба, құрама сан ба? жай сан.
  15. 6-ның квадратынан 6-ны азайт: 6² − 6 = 36 − 6 = 30.

II бөлім: «Бұл не? Бұл кім?»

Төмендегі сипаттамаларды оқып, нені (немесе кімді) меңзеп тұрғанын табыңыз.

Жұмбақ 1

Бұл — бастапқыда түсініксіз болуы мүмкін, бірақ ізденсең, жауабын табуға болады. Кейбір есептер тек сандардың көмегімен шығарылады. Жапырағы мен сабағы бар-жоғын білмеймін, бірақ түбірі бар. Кейде түбірі болмай да қалады. 2-сыныпта — жай, 5-сыныпта — күрделі, 10-сыныпта — тригонометриялық деп аталады.

Жауабы: Теңдеу

Жұмбақ 2

Бұл зат барлық оқушыға бірдей қажет бола бермейді. Кіші сынып оқушылары қызығып, аналарына айтып алғызады. Ал жоғары сынып оқушыларына өте қажет: уақыт үнемдеу үшін, кейде білмейтін нәрсені жылдам табу үшін қолданады.

Жауабы: Калькулятор

Жұмбақ 3

Бұл зат әр үйде кездеседі: біреулер қабырғаға іледі, біреулер үстел үстіне шыны астына қояды. Тіпті кітап-дәптеріңнің арасында да жатуы мүмкін. Ондағы мәлімет бір жолға, бір бағанға тізбек түрінде жазылады. Ол әсіресе жылдың басында немесе соңында қажет.

Жауабы: Күнтізбе

Жұмбақ 4

Бұл — басы да, ұшы да жоқ әдемі әрі қызық фигура. Ол барлық жерде қолданылады: тұрмыста, техникада, жолда. Қанша жүрсең де, бәрібір шыққан жеріңе қайта ораласың. Катерлер мен үлкен кемелерде де кездеседі, онда оны «құтқарушы» деп атайды.

Жауабы: Дөңгелек

III бөлім: Логикалық есептер (10 ұпай)

Есеп 1

Екі бөлмеде барлығы 76 адам болды. Бір бөлмеден 30 адам, екінші бөлмеден 40 адам шыққаннан кейін, бөлмелердегі адамдар саны тең болды. Бастапқыда әр бөлмеде неше адам болған?

Жауабы: 33 және 43.

Есеп 2

Тырналар топпен ұшқанда үшбұрыш жасап ұшады: бірінші қатарда 1 тырна, екінші қатарда 2, үшінші қатарда 3 және т.с.с. Егер соңғы қатарда 15 тырна болса, топта барлығы неше тырна бар?

Жауабы: 120.

Есеп 3

Жанұяда 4 ұл бар, және әр ұлдың бір анасы бар. Жанұяда неше бала бар?

Жауабы: 5.

Есеп 4

2 оқушы «Тығыз құмалақ» ойынын 4 сағат ойнады. Әрқайсысы неше сағат ойнады?

Жауабы: 4.

Есеп 5

5 жұмыртқа 4 минутта піссе, 10 жұмыртқа неше минутта піседі?

Жауабы: 4.

Есеп 6

Қосарланып жегілген ат-арбамен Сымбат 8 шақырым жол жүрді. Оның әр аты неше шақырым жүрді?

Жауабы: 8.

Есеп 7

Клиенттің көгілдір түсті 3 тоты құсы 3 кг жемді 3 күнде жейді. Жасыл түсті 5 тоты құсы 5 кг жемді 5 күнде, ал сарғыш түсті 7 тоты құсы 7 кг жемді 7 күнде жеп тауысады. Тотылардың ең қомағайы қайсысы?

Жауабы: көгілдір түстісі.

Есеп 8

Жасы 100-ге келген қария өмір бойы туған күнін небәрі 25 рет ғана атап өтіпті. Неліктен?

Жауабы: 29 ақпанда туған.

Есеп 9

Үстелдің 4 бұрышы бар. Егер бір бұрышын кесіп тастаса, неше бұрышы қалады?

Жауабы: 5.

Есеп 10

Тәрелкеде 4 алма қалатындай етіп, 4 алманы төрт адамға бөліңіз.

Жауабы: төртіншісіне алмасы бар тәрелкені беру керек.