Тік төртбұрыш
Мақсаттар мен күтілетін нәтижелер
Білімділік
- Тік төртбұрыштың мәнді белгілерін анықтау және ажырату.
- Өрнектерді салыстыру арқылы қосудың ауыстырымдылық және терімділік қасиеттеріне қорытынды жасау.
- Кестелік қосу мен азайту дағдыларын бекіту.
Тәрбиелік
- Ұйымшылдыққа баулу.
- Өз бетімен жұмыс істеуге үйрету.
Дамытушылық
- Танымдық қабілетті дамыту.
- Шығармашылыққа бағыттау.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Ұйымдастыру
- Оқу құралдарын тексеру, сабаққа назар аударту.
- Сыныпты 3 топқа бөлу.
Психологиялық дайындық
Мақсатымыз — білім алу,
Міндетіміз — еңбектену.
Ұғып алып, біліп алып,
«Беске» қолды жеткізу.
II. Үй тапсырмасын тексеру және қайталау
«Қайталау — білім анасы»
Өткенді қайталау мақсатында «Эстафета» ойыны өткізіледі: әр топтан екі оқушы шығып, бір-біріне көмектесе отырып «баспалдақпен көтеріледі». Сол жаққа бірінші қосылғыш, оң жаққа екінші қосылғыш жазылады (12, 13, 14 сандары бойынша).
III. Жаңа сабақ: тік төртбұрыш және қосудың қасиеттері
1) Тік төртбұрышты таныстыру
- Тақтаға: тік төртбұрыш, 1–2 тік бұрышы бар төртбұрыш және тік бұрыштары жоқ төртбұрыш ілінеді.
- Тік бұрышы бар сызғыштың көмегімен төртбұрыштардың тік бұрыштарын табады.
- Төртбұрыштың 1, 2 немесе 4 бұрышы тік болуы мүмкін екені байқатылады.
- Барлық бұрыштары тік болатын төртбұрыш тік төртбұрыш деп аталады.
2) Оқулықпен жұмыс
1-тапсырма (геометриялық мазмұн)
- а) Фигураларды ата. Бұрыштары қандай?
- ә) Тік төртбұрыштарды тап, нөмірлерін жаз.
-
б) Торкөз дәптерге тік төртбұрыш салу:
бір нүкте белгіле. Сол нүктеден оңға 4 торкөз, төмен 6 торкөз, солға 4 торкөз, жоғары 6 торкөз жүргізіп, сызықты үзбей аяқта.
Сұрақ: Бұл қандай фигура?
2-тапсырма: теңдіктерді салыстыру арқылы түсіндіру
Есепті шешу әдістері көрнекілікпен түсіндіріледі. Әр топ өз шешу нұсқаларын салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды.
5 + (3 + 2) = 10
Жауабы дұрыс
(5 + 3) + 2 = 10
Жауабы дұрыс
(5 + 2) + 3 = 10
Жауабы дұрыс
Сергіту сәті
Көбелектер тұрып ертемен,
Күлімсіреп керілді.
Бір — шықпен бетін жуды,
Екі — шыр айналып бұрылды.
Үш — еңкейіп жерге жетті,
Төрт дегенде ұшып кетті,
Бес дегенде қонды.
3-тапсырма: ауызша талқылау және қорытынды шығару
а) Байқағанын салыстыру
4 + 6 және 6 + 4
70 + 30 және 30 + 70
ә) Бағандар бойынша салыстыру
6 + (1 + 3)
(6 + 3) + 1
(6 + 1) + 3
1 + (6 + 3)
Ереже 1
Қосылғыштардың орындары ауысса да, қосындының мәні өзгермейді. Бұл — қосудың ауыстырымдылық қасиеті.
Ереже 2
Көрші қосылғыштарды олардың қосындысымен алмастыру, яғни қосылғыштарды топтастыру қосындының мәнін өзгертпейді. Бұл — қосудың терімділік қасиеті.
4-тапсырма: танымдық жаттығу (деңгейлік)
I деңгей
Жұппен орында: әртүрлі тәсілмен шеш.
△ − 6 = ?
□ − 4 = ?
Боялғаны — 3 фигура. Қалғаны — ?
II деңгей
Қосымша есеп құрастыр және шығар.
III деңгей
Екі есепті салыстыр: ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықта.
6-тапсырма: өз бетімен жұмыс (топтық)
Әр топ берілген өрнектерді орындап, нәтижесін салыстырады.
1-топ
6 + 5 → □ − 5
16 + 5 → □ − 5
26 + 5 → □ − 5
2-топ
36 + 5 → □ − 5
46 + 5 → □ − 5
56 + 5 → □ − 5
3-топ
66 + 5 → □ − 5
76 + 5 → □ − 5
86 + 5 → □ − 5
Логикалық тапсырма
Үстелдің 4 бұрышы бар. Бір бұрышын кесіп тастаса, оның неше бұрышы болады?
IV. Қорытындылау және рефлексия
Математикалық диктант
- 5 пен 2-нің қосындысын тап.
- 3 пен 5-тің қосындысына 2-ні қосып, мәнін тап.
- Қосудың қасиеттерін пайдаланып теңдік құрастыр.
Қайталау сұрақтары
- Бүгін қосудың қандай қасиеттерін үйрендік?
- Қандай геометриялық фигурамен таныстық?
V. Үй тапсырмасы
5-тапсырма, 89-бет.
VI. Бағалау
Оқушылардың топтық жұмысы, белсенділігі, тапсырмаларды орындау сапасы және өз бетімен жұмыс нәтижелері бойынша бағаланады.