Аяқтың қолға тиюін ескерту
Сабақ туралы
Пәні
Дене тәрбиесі
Сыныбы
2-сынып
Сабақтың тақырыбы
Ұлттық ойындар
Сабақтың мақсаты
- Теориялық: ұлттық ойын түрлерін, мазмұнын, ережелерін және ерекшеліктерін меңгерту.
- Дамытушылық: өз бетінше шұғылдануға қажеттілік пен қабілеттілікті жетілдіру.
- Тәрбиелік: ойындардың тәрбиелік мәніне назар аударту.
Сабақтың типі
Жаңа білімді қалыптастыру және жетілдіру.
Негізгі акцент: қозғалыс дағдыларын қауіпсіз және дұрыс орындау, әділ ойын мәдениетін қалыптастыру.
Әдіс-тәсілдер
- Жеке және жалпы жұмыс
- Жан-жақты түсіндіру
- Ережені бекіту және бақылау
Құрал-жабдықтар
Ысқырық, доптар, сақина, арқан және т.б.
Сабақтың құрылымы
Төменде кезеңдер, уақыт мөлшері және әдістемелік ескертпелер жүйеленіп берілді.
Дайындық кезеңі I
Ұйымдастыру және жалпы қыздыру.
Ұйымдастыру әрекеттері
- Оқушыларды сапқа тұрғызу (спорттық киімін тексеру).
- Сыныпты түгендеу (себепсіз келмеген оқушыларды анықтау).
- Рапорт қабылдау (дұрыс тапсыруын қадағалау).
- Оңға, солға, кері бұрылу жаттығулары (дұрыс орындалуын бақылау).
Әдістемелік ескерту
- Саптағы тәртіп пен қауіпсіздік арақашықтығын сақтау.
- Бұрылыстарды нақты және бір мезгілде орындауға мән беру.
- Нұсқауды толық тыңдап, белгі бойынша әрекет ету.
Қозғалмалы бой жазу жаттығулары
- Қолды жоғары көтеріп, аяқ ұшымен жүру.
- Екі қол белде, өкшемен жүру.
- Екі қол белде, аяқтың ішкі және сыртқы қырымен жүру.
- Бірқалыпты жеңіл жүгіру.
- Тіркеме адыммен оң және сол бүйірмен жүгіру.
- Арқаны алға қарата, оң иықпен қарап жүру.
- Алға созылған алақанға екі тізені тигізе жүгіру.
- Алақанға аяқтың ішкі/сыртқы қырын тигізе жүгіру.
- Өкшені артқа көтеріп, екі алақанға тигізе жүгіру.
- Екі қол тізеде, толық отырып жүру.
- Отырып секіріп жүру.
- Дем алу, дем шығару.
Назар аударатын тұстар
- Аяқ ұшы, өкше және аяқтың ішкі/сыртқы қырымен жүру техникасын бақылау.
- Оң және сол бүйірмен жүгіруде дене қалпы мен бағытты сақтау.
- Алақанға тию тапсырмаларында тізе, өкше және табан қырларының дәл тиюін қадағалау.
- Отырып жүру мен секіру кезінде тепе-теңдік пен қауіпсіздікті сақтау.
Саптағы бой жазу жаттығулары
- Саппен келіп, бірнеше қатарға тұру.
- Қол белде: басты оңға және солға айналдыру.
- Қол иықта: шынтақты алға және артқа айналдыру.
- Қолды алға түзу созып, кезекпен айқастыру.
- Бір қол белде, бір қол жоғары: оңға/солға кезекпен иілу.
- Екі қол екі жаққа: оң қолды сол аяққа, сол қолды оң аяққа кезекпен тигізу.
- Алға бір қадам жасап, тізені бүгіп, қолды тізе үстіне қойып, төмен басылып қайта тұру.
- Қолды алға созып: екі аяқты кезекпен жоғары көтеру.
- Қол белде: отырып-тұру.
- Екі қол тізеде: тізені ішке және сыртқа айналдыру.
- Дем алу, дем шығару.
Әдістемелік ескерту
- Қатарға дұрыс тұруын және арақашықтықты сақтауын ескерту.
- Қолды дұрыс қоюын (белде, иықта) қадағалау.
- Иілу кезінде арқа мен тізе қалпын дұрыс ұстау.
- Қолдың аяққа тиюін және қозғалыстың толық амплитудасын бақылау.
- Артқы тізені бүкпеуге (өкпелеу кезінде) назар аударту.
- Тізені айналдыруды асықпай, жарақатсыз орындау.
Дайындық кезеңі II
«Көңілді старттар» және ұлттық ойындар арқылы негізгі бөлімге өту.
Жалпы талап
- Ойын ережесін толық түсіндіру және қайталау.
- Ережені қатаң сақтауын бақылау.
- Қауіпсіздік: итермелеу, қауіпті тартыс, дөрекі әрекетке жол бермеу.
Неге бұл маңызды?
Ұлттық ойындар күш, ептілік, төзімділік дағдыларын дамытып қана қоймай, ұжымдық жұмыс пен әділ бәсеке мәдениетін қалыптастырады.
«Тұтқынға алу»
Оқушылар екі топқа бөлініп, сызықтың екі жағында бір-біріне қарама-қарсы тұрады. Қарсы тұрғандар қол ұстасып, әр топ қарсыласын өз жағына қарай тартады. Өз жағына көп ойыншыны тартып алған топ жеңеді.
«Арқан тарту»
Алаң ортасына көлденең сызық сызылады. Екі топ арқанның екі жағынан ұстап, өз жағына қарай тартады. Ортадағы сызықтан қарсыласын алғаш сүйреп өткізген топ жеңіске жетеді.
«Тартыс» (ұлттық ойын)
Ойыншылар тең екі топқа бөлініп, екі-екіден жұптасады. Ортаға екі жұп шығады: бір ойыншы екіншісін арқасына мінгізеді. Белгі бойынша жұптар жақындап, бірін-бірі аударуға тырысады. Егер арқадағы ойыншының денесінің бір бөлігі жерге тисе, ол жұп жеңілген болып саналады. Келесі жұптар алма-кезек шығып ойынды жалғастырады. Көп аударған топ жеңеді, кейін ойыншылар орын ауыстырады.
«Асық ойыны: Тас қала»
Ойыншылар тегіс жерде шеңбер сызып, ортасына асықтарды пирамида етіп тігеді. Тігілген жерден жас ерекшелігіне қарай «көн» белгіленеді (қашықтық кемінде 7–8 м). Бірінші болып бастайтын ойыншы сақа иіру арқылы анықталады: алшы — бірінші, тәйке — екінші, бүге — үшінші, шіге — төртінші. Егер сақа омпа түссе, ол алшыдан жоғары есептеледі. Бірдей түскен жағдайда сақа қайта иіріледі.
Ату тәртібі
- Атушы «Тас қалаға» сақасын дәл тигізіп, бір асықты шеңберден шығарса, ойынды жалғастырып, сақасы түскен жерден қайта атады.
- Шеңберден шығарған асықтарын өзіне алады.
- Бірінші ойыншы тигізе алмаса, кезек келесі ойыншыға өтеді.
- Егер «Тас қаланы» бұзып, бірақ асықты шеңберден шығара алмаса, айыбын қосып, «Тас қаланы» қайта тұрғызады.
- Көндегі асықтар біткен соң, ойын қайта басталады.
«Хан талапай»
Бұл — асықпен ойналатын тағы бір ұлттық ойын. Балалар ойын жүргізушінің айналасына жарты шеңбер құрып отырады. Жүргізуші «Хан талапай!» деп асықтарды ортаға шашады. Ойыншылар мүмкіндігінше тез жинайды. Асықты ең аз жинаған ойыншы жеңілген болып есептеледі.
Қорытынды кезең
Сабақты бекіту, тыныс алуды қалпына келтіру және ұйымдасқан шығу.
Қадамдар
- Сабақты қорытындылау (тыңдау мәдениетін қадағалау).
- Оқушыларды бір сапқа тұрғызып, тыныс жолдарын қалпына келтіру.
- Үй тапсырмасын беру (мұқият тыңдауын бақылау).
- Оқушыларды бағалау (сабаққа қатысу белсенділігіне қарай).
- Қоштасу.
- Бір саппен спорт алаңынан/залдан ұйымдасқан түрде шығару.
Мұғалімге арналған бақылау парағы
- Тәртіп, қауіпсіздік және әділ ойын қағидалары сақталды ма?
- Қозғалыстарды орындау техникасы дұрыс болды ма?
- Белсенділігі төмен оқушылар қолдаумен қамтылды ма?
- Сабақ соңында тыныс алу қалпына келтірілді ме?