Менің эмоциям
Психологиялық жаттығулар топтамасы
Өкпе мен реніш: оларды білдіру және эмоцияны тану
Бұл сабақ жасөспірімдердің эмоцияларын түсініп, оларды қауіпсіз әрі мәдениетті түрде білдіруіне көмектесетін практикалық жаттығуларға арналған. Негізгі тақырып — «Менің эмоциям» мінез-құлық жаттығуы.
Мақсаты
- Жасөспірімдердің коммуникативтік мәдениетін дамыту және қарым-қатынас тәсілдерін үйрету.
- Жанжал жағдайында конструктивті әрекет ету дағдыларын қалыптастыру.
Күтілетін нәтиже
- Коммуникативтік мәдениет күшейеді, қарым-қатынас жасау тәсілдері меңгеріледі.
- Жанжал жағдайында өзін ұстай білу және конструктивті диалог жүргізу қабілеті дамиды.
Ұйымдастыру
- Көрнекілігі
- Жаттығуларға қажетті материалдар
- Түрі
- Слайд-презентация
1) «Менің эмоциям» жаттығуы
Уақыты: 10 минут
Мақсаты
Артистік қабілетті белсендіру, өзін еркін ұстауға көмектесу және эмоцияны ситуацияға сай дәл көрсете білу дағдысын қалыптастыру.
Материалдар
Адам дене мүшелері мен эмоциялар белгіленген карточкалар/топтамалар.
Эмоция мысалдары
- Қайғы — бет
- Қуаныш — ерін
- Ренжу — оң қол
- Көкіректік — арқа
- Қорқыныш — аяқтар
- Таңқалу — қастар
Нұсқау
- 1 Жүргізуші дене мүшесі мен эмоциясы көрсетілген карточкаларды таратады.
- 2 Әр қатысушы карточканы мұқият қарап, көрсетілген эмоцияны сол дене мүшесін басым қолдана отырып бейнелейді.
- 3 Топтың міндеті — бейнеленген эмоцияны танып, атау.
Талдау сұрақтары
- Эмоция сіз үшін қандай маңызға ие?
- Адам өмірінде эмоция қандай рөл атқарады?
- Бұл эмоциялар қандай өмірлік жағдайларда туындауы мүмкін?
2) «Өз эмоцияңды қалай басқаруға болады?» мини-лекция
Уақыты: 10 минут
Мақсаты
Эмоцияны реттеу мен басқарудың қарапайым, қауіпсіз тәсілдерін меңгерту.
Жағымсыз эмоцияны төмендетудің жолдары
- Қолдау ортасы: сізді түсінетін достармен сөйлесу эмоциялық қысымды азайтады.
- Денелік разряд: жастықты ұру немесе құрғақ болса да бет орамалды сығу — ашу энергиясын қауіпсіз шығаруға көмектеседі.
- Дыбыс арқылы босату: кез келген қауіпсіз дыбыс шығару кернеудің «тамаққа тығылып» қалуын азайтады.
- Спорт: толыққанды арылуға қозғалыс пен спорт ықпал етеді; тұрақты жаттығу дене және жан саулығын күшейтеді.
- Табиғат әсері: қиын сәтте серуендеу, су ағысын бақылау, таза ауамен тыныстау жүйкені қалпына келтіреді.
- Тыныс алу: 3–4 қысқа дем алып-шығару миға баратын импульстерді белсендіріп, стрессті төмендетеді; кейін терең дем алу ұсынылады.
- Күлкі мен жылау: жүйке жүйесін қорғайтын табиғи механизмдер; күлкі қауіп тудыратын импульстерден «тазартуға» көмектеседі.
Эмоцияны реттейтін шағын жаттығулар
-
Жұдырық пен тыныс
Бас бармақты ішке қаратып, жұдырық түйіңіз. Тынысыңызды жаймен ішке тартып, жұдырығыңызды қысыңыз. Содан кейін жұдырықты біртіндеп босатып, тынысты шығарыңыз. 5 рет қайталаңыз. Тиімділігін арттыру үшін көзді жұмып орындаңыз.
-
Екі жаңғақты алақанда айналдыру
Екі грек жаңғағын алақаныңызда айналдырыңыз. Оны екі алақанға кезекпен орындаңыз.
-
Шынашақ ұшын уқалау
Кішкентай бөбек (шынашақ) саусағыңыздың ұшын жеңіл массаж жасаңыз.
-
Жаңғақпен айналдыру (3 минут)
Жаңғақты шынашақ саусағыңызға жақын орналастырып, екінші алақанмен шамамен 3 минут айналдыра қимыл жасаңыз.
3) «Бұзық телефон» жаттығуы
Уақыты: 10 минут
Мақсаты
Зейінді дамыту, эмоциялық «қатаюды» азайту, көңіл күйді көтеру.
Нұсқау
- 1 Қатысушылар «аспан» және «жер» қағидасы бойынша екі топқа бөлінеді.
- 2 Саптың соңындағы адам алдыңғы адамның иығынан түртіп, оны қаратып алып, қысқа би қимылын көрсетеді.
- 3 Қараған адам қимылды есте сақтап, келесі адамға дәл солай жеткізеді. Жаттығу осылай жалғасады.
- 4 Топ аяқталған соң, бидің бастапқы нұсқасы мен соңғы нұсқасы салыстырылады. Алғашқы қимылды көрсеткен адам топтың басына өтеді.
Талдау сұрақтары
- Қазіргі көңіл күйіңіз қандай? Қысқаша бөлісіңіз.
- Қимылды ойлап табу және оны қайталау қиын болды ма?
- Ойынның негізгі мағынасы неде деп ойлайсыз?