Қазақша рефераттар

Мемлекеттің экономикаға қатысуының неден көрінетінін түсіндіру

Сабақтың тақырыбы: Мемлекеттік бюджет

Бұл сабақ «Экономика негіздері және қаржылық сауаттылық» пәні аясында мемлекеттік бюджет ұғымын түсіндіруге, мемлекеттің экономикадағы рөлін нақты мысалдармен ашуға бағытталады.

Экономика негіздері Қаржылық сауаттылық Мемлекеттік бюджет

Сабақтың мақсаты

  • Мемлекеттік бюджет, салық, бюджеттің табысы мен шығыны ұғымдарын түсінікті тілмен ашып, сипаттама беру.
  • Мемлекеттің экономикаға қатысуы қалай және неден көрінетінін түсіндіру.
  • Қоғамдық игіліктерді үнемді, ұқыпты пайдалануға тәрбиелеу.

Сабақтың міндеті

Диалогтық әңгімелесу мен практикалық жұмыс кезінде ситуациялық тапсырмаларды шешу арқылы оқушыларды мына ойға әкелу: аралас экономикада кейбір маңызды экономикалық мәселелерді мемлекет шешеді.

Көрнекілігі

Интерактивті тақта, таратпалар

Пәнаралық байланыс

Математика, тарих

Сабақ барысы

  1. 1. Оқушыларды түгелдеу.
  2. 2. Сыныптың сабаққа дайындығын қадағалау.
  3. 3. Үй жұмысын тексеру.

Мұғалім сөзі: бағыт беретін ой

Сабақтың кіріспесінде Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 17 қаңтардағы халыққа Жолдауындағы бесінші бағытқа назар аударамыз: шағын және орта бизнесті дамыту — ХХІ ғасырдағы Қазақстанды индустриялық әрі әлеуметтік жаңғыртудың негізгі құралы.

Негізгі түйін

Шағын және орта бизнестің үлесі артқан сайын экономиканың орнықтылығы күшейеді; бизнесті дамытуға кедергі келтіретін енжар құқықтық нормаларды алып тастау маңызды; шағын кәсіп ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын отбасы дәстүріне айналуы тиіс.

Осы ойларды сабақ тапсырмаларымен байланыстырып, оқушыларға «Астана–Қызылорда пойызымен келген тапсырмалар» түріндегі ойын элементі арқылы сұрақтарды орындауды ұсынамыз. Бұл тапсырмалар үй жұмысына берілген тақырыптарды қайталауға бағытталған.

Үй жұмысы: білімді жан-жақты тексеру (сұрақ-жауап)

  1. 1) Тауарлар мен қызметтерді сататын адам кім?

  2. 2) Сауда дегеніміз не?

  3. 3) Сауданың неше түрі бар?

  4. 4) Ішкі сауда дегеніміз не?

  5. 5) Сыртқы сауда дегеніміз не?

  6. 6) Экспорт дегеніміз не?

  7. 7) Импорт дегеніміз не?

  8. 8) Квота дегеніміз не?

  9. 9) Баж салығы дегеніміз не?

  10. 10) Қазақстан қандай тауарлар мен қызметтерді экспорттайды?

  11. 11) Қазақстан қандай тауарлар мен қызметтерді импорттайды?

  12. 12) Экономиканың түрлерін ата.

Жаңа тақырыпты түсіндіру: INSERT әдісі

Алдарыңа берілген мәтінді сөйлем-сөйлемімен оқып, INSERT әдісін қолданамыз. Әр сөйлемнің соңына төмендегі белгілердің бірін қойып отырыңдар:

V

Білемін

—

Мен үшін түсініксіз

+

Мен үшін жаңа ақпарат

?

Мені таң қалдырады

Негізгі ой: мемлекет ақшаны қайдан алады және қайда жұмсайды?

Мемлекет қоғамдық игіліктерді жасауға, ғылыми зерттеулер жүргізуге, әлеуметтік бағдарламаларды іске асыруға және басқа да қажеттіліктерге қомақты қаражат жұмсайды. Ендеше бұл қаражат қайдан пайда болады?

Негізгі көз

Мемлекеттің ақша ресурстарының басты көзі — азаматтар мен фирмалардың табысы мен мүлкіне салынатын салықтар.

Маңызды түсінік

Мемлекеттің «өз ақшасы» болмайды: нарықтық экономикада ол салық төлеушілерден жиналған қаражатты пайдаланады.

Анықтама

Мемлекет иелігіндегі барлық ақша қаражаттарының жиынтығы қаржы деп аталады.

Күнделікті өмірмен байланысты мысал

Егер ата-аналарың күн сайын 100 теңгеден беріп отырса, ол — сендердің жеке қаржыларың. Сендер апта сайын қанша ақша жұмсайтыныңды және оны неге жұмсау керектігін жоспарлайсыңдар. Дәл осы сияқты мемлекет те өз кірісі мен шығынын жоспарлап, қоғамдық қажеттіліктерге жұмсайды.

Ойлануға арналған сұрақ

Егер жоспарсыз жұмсасаң, ақша тез таусылады. Ал мемлекет үшін жоспарсыз шығынның салдары қандай болуы мүмкін?