Қарттың туған жердің қасиетін қалай түсініп, бағалайсыңдар
Елім деп соғар жүрегім
Туған жер — адам өмірге қадам басқан, сан ұрпақтың кіндік қаны мен маңдай тері тамған қасиетті мекен. Туған ел — әркімнің жүрегіне ең жақын, ең ыстық ұғым. «Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас» деген нақыл осы сезімнің тереңдігін дәлелдейді.
Шаттық шеңбері
Оқушылар шаттық шеңберіне тұрып, «Көк тудың желбірегені» атты өлеңді орындайды. Бұл сәт бірлік пен ортақ құндылықтарды сезінуге мүмкіндік береді.
Ой қозғау
Туған жерге сүйіспеншіліктің түп-тамыры — сыйластықта, татулықта, бауырмалдықта және бірлікте. Өз топырағыңды қадірлеу — адам өміріндегі ең қымбат құндылықтардың бірі.
Әңгімелесу: мәнін тереңдететін сұрақтар
1) «Туған жер», «туған ел» дегенде ойларыңа не түседі?
Туған жер — кең дүниенің есігін ашып, өмірге келген қасиетті қоныс. Бұл мекенде ата-бабаның табанының ізі, еңбегінің ізі бар. Туған ел — сол қонысты мәнге толтыратын орта, тіл, дәстүр, құндылық.
2) Туған жерге, елге деген сүйіспеншіліктің түп-тамыры неде?
Отанды сүю — өз жеріңнің суын татып, топырағын басып ержеткеніңді сезінуден басталады. Бұл сезім бірлік, өзара құрмет, татулық және жақыныңа жанашыр болу арқылы бекиді.
Мәтінмен жұмыс: Қ. Жұмаділов «Қаздар қайтып барады» (үзінді)
Автор туралы
- Тегі, аты
- Қабдеш Жұмаділов
- Туған жылы
- 1936 жылғы 24 сәуір
- Туған жері
- Қытай, Шыңжаң өлкесі, Тарбағатай аймағы, Шәуешек ауданы
- Маңызды белестер
-
1956 — Шәуешек гимназиясын бітіріп, жолдамамен ҚазҰУ-ға түседі.
1958 — Қытай үкіметі тарапынан кері шақыртылады.
1962 — Бақты шекарасынан өтіп, Қазақстанға біржола оралады.
1965 — ҚазҰУ-ды тәмамдайды.
1967 — «Қаздар қайтып барады» атты әңгімелер жинағы жарық көреді.
1998 — Қазақстанның халық жазушысы атағы беріледі.
Оқылым және мазмұндау жоспары
Үзіндіні оқып, бөлімдер бойынша мазмұндап айтуға арналған ықшам жоспар:
- I. Етікші шыңы
- II. Жолаушы
- III. Қарт кесімі
- IV. Қатал сызық
- V. Айнабұлақ
- VI. Тұмар
Мәтін бойынша талқылау сұрақтары
Қарияның туған жерге деген сүйіспеншілігі неден көрінеді?
Оның сүйіспеншілігі туған топырағын 40 жыл бойы көруді армандауынан, жол азабына қарамастан мақсатынан қайтпауынан, шекарадан заңсыз өтсе де туған жерге жетуге бел бууынан байқалады. Көз жасын тыя алмай, жерді құшып сүйген сәті бұл сезімнің шынайылығын айқындайды.
Қарттың туған жер топырағын өзімен алып жүруін қалай түсіндіресің?
Қарт туған жердің топырағын тұмар етіп тағып жүрген. Өйткені туған топырақ — киелі. Ол адамға күш-қуат беретін рухани тірек, алыста жүрсе де жүрекке медет болатын белгі.
Туған жердің қасиетін қалай бағалайсыңдар?
Туған жер — ата-бабаның ежелгі қонысы, талай тағдырдың куәсі. Оны аңсау, сағыну — оның киелілігін мойындаудың бір көрінісі. Ата-мекенді ардақтау сезімі халқымызда терең: туған жерді қасиет тұту — қанға сіңген дәстүр, жанға ана сүтімен даритын таным.
Дәйексөз
«Өз туған жеріңе деген сүйіспеншілігіңді ең алдымен отбасыңа, ауылдастарыңа арнамай тұрып, барша әлемді сүю мүмкін емес».
Мақал-мәтелдерді жалғастыру
-
Аққу көлін аңсайды,
Адам туған жерін аңсайды. -
Ата қоныс — алтын мекен.
-
Басқа жердің отынан
туған жердің түтіні артық.
Дереккөз
Алматы облысы, Ақсу ауданы, Арасан ауылы, Барлыбек Сырттанов атындағы орта мектептің психологі және «Өзін-өзі тану» пәнінің мұғалімі — Ниязова Светлана Тоқтарқызы.