Қола дәуіріндегі Қазақстан
Сабақтың тақырыбы
Қола дәуіріндегі Қазақстан.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Қола дәуірі адамдарының қоғамдық құрылысы, әдет-ғұрпы және өнері туралы түсіндіру арқылы сол кезеңдегі материалдық және рухани құндылықтармен таныстыру.
Дамытушылық
Тарихи деректерді ғылыми тұрғыдан талдауға, саналы түрде түсінуге үйрету және оқушылардың қабілетін жан-жақты дамыту.
Тәрбиелік
Тарихқа, өз халқының және өзге халықтардың мәдениетіне қызығушылық пен құрмет сезімін қалыптастыру; ел мәдениетін толықтыруға үлес қоса алатын азамат етіп тәрбиелеу.
Сабақтың сипаттамасы
- Сабақтың типі
- Жаңа білім беру
- Сабақтың түрі
- Өзара белсенділікті арттыру сабағы
- Сабақтың әдістері
- Түсіндіру, сұрақ-жауап, топтық жұмыс
- Көрнекіліктер
- Суреттер, интерактивті тақта, сызбалар
Бағалау критерийі
Жалпы ұпай саны бойынша бағалау:
- 0–6 ұпай “3”
- 7–12 ұпай “4”
- 13–18 ұпай “5”
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
- Оқу құралдарын тексеру.
- Бағалау критерийімен таныстыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру (бейнесұрақтар)
-
1. Мустье кезеңіндегі адамды қалай атайды?
Неандерталь.
-
2. Неандертальдықтардан кейін, шамамен 40–30 мың жыл бұрын қандай адамдар қалыптасты?
Саналы адам.
-
3. Суреттегі адамдар қандай әрекет жасап жатыр?
Найзағайдан түскен отты өшірмей сақтап қалуға тырысып жатыр.
-
4. Мына суретте алғашқы адамдар тобыры қандай іс-әрекет жасап жатыр?
Аңдарды азық ету үшін жардан құлатып жатыр.
-
5. Садақ аңды алыстан атуға мүмкіндік беріп, аңшылықты күшейтті. Бұл қай дәуір?
Мезолит.
-
6. Суретте қандай діни түсінік көрсетілген?
Адамдардың шығу тегін жануарлармен байланыстыру — тотемизм.
-
7. Ежелгі суретшілер көбіне нені бейнелеген?
Жабайы аңдарды.
-
8. Қыш құмыра жасау — осы дәуірдің үлкен жаңалығы. Кейде “қыш құмыралар заманы” деп аталады. Бұл қай дәуір?
Неолит.
“Кім жылдам?” (ауызша сұрақтар)
- 1.Бифас дегеніміз не?
- 2.Неандертальдықтан кейін шамамен 40–35 мың жыл бұрын кім пайда болды?
- 3.Ерте палеолит неше кезеңнен тұрады?
- 4.Ең бірінші қолданылған металл қандай?
- 5.Матриархат дегеніміз не?
- 6.Патриархат дегеніміз не?
- 7.Қай дәуірді кейде “қыш құмыралар заманы” деп атайды?
“Кім тапқыр?” (дұрыс жауапты таңда)
-
1. Ғалымдар Кения жерінен табылған алғашқы адамды қалай атады?
- A)Саналы адам
- Ә)Епті адам
- Б)Тік жүретін адам
-
2. Жер беті күрт суи бастады:
- A)40 мың жыл бұрын
- Ә)10 мың жыл бұрын
- Б)100 мың жыл бұрын
-
3. Туысқан адамдар ұжымының атауы:
- A)Адамдар тобыры
- Ә)Рулық қауым
- Б)Отбасы
-
4. Мезолит заманының үлкен жаңалығы:
- A)Бифас
- Ә)Қырғыш
- Б)Микролиттер
Жаңа тақырыпты меңгеру жоспары
- 1. Өндіріске металл құрал-саймандардың енуі.
- 2. Андронов және Беғазы–Дәндібай мәдениеттерінің зерттелуі.
- 3. Қоладан жасалған еңбек құралдарына көшу.
- 4. Андрондықтардың кәсібі мен тұрмысы.
- 5. Андрондықтардың баспаналары.
- 6. Беғазы–Дәндібай тұрғындарының кәсібі.
- 7. Тұрғын үйлері.
- 8. Климаттың өзгеруі.
- 9. Қоғамдық құрылысы.
- 10. Діни көзқарастары.
- 11. Зергерлік өнері.
Тапсырма: сөйлемді тиісті орнына қой
Б.з.б. … мыңжылдықта Еуразия далалық аймақтарында … тәсілі ойлап табылып, тас құралдарды күнделікті өмірден ығыстырып шығарды.
Өзгерістер
Рулық қатынастар ыдырап, орнына … бірлестіктер құрыла бастады. Түсті металдар мен … өндірістік жолмен игерілді. … шаруашылығы қалыптасты. Біртіндеп көшпелі … шаруашылығына ауыса бастады.
Бұл екі бағыт — мал шаруашылығы мен металлургияның тез дамуы — … еңбегіне қажеттілікті арттырып, аталық отбасылық-рулық қатынастың орнығуына ықпал етті.
Дұрыс / Бұрыс
Төмендегі тұжырымдардың дұрыстығын анықтаңыз.
-
1. Қола негізінен мыс пен алтынның қосындысынан алынады.
Жауап: Дұрыс / Бұрыс
-
2. Беғазы–Дәндібай мәдениеті Қазақстандағы Беғазы және Дәндібай мекендеріндегі обаларға байланысты аталған.
Жауап: Дұрыс / Бұрыс
-
3. Қола дәуірінде діни наным-сенім қалыптасып, жоғары дін қызметкерлері — молдалар пайда болды.
Жауап: Дұрыс / Бұрыс
-
4. Б.з.б. 2 мыңжылдықтың ортасында Қазақстан тайпалары қола бұйымдар жасау ісін меңгерді.
Жауап: Дұрыс / Бұрыс
-
5. Андрондықтар дене бітімі жағынан моңғолоидтарға ұқсаған.
Жауап: Дұрыс / Бұрыс
-
6. Андрондықтардың басты кәсібі — мал бағу, кетпенді-теселі егіншілік және балық аулау.
Жауап: Дұрыс / Бұрыс