Қазақша рефераттар

Кеспе қағаздан тапсырма оқу

Сабақтың барысы

Бұл сабақта оқушылар Отан ұғымын кеңірек түсініп, Қазақстанның табиғаты, шекарасы және тарихи-географиялық нысандарымен жұмыс істейді. Әр кезеңде тапсырмалар кеспе қағаздар арқылы ұйымдастырылып, соңында тақтада Қазақстан картасы құрастырылады.

Нәтижеге бағытталған формат

Сұрақ-жауап, сөзжұмбақ, карта, кесте және шығармашылық тапсырмалар бір сабақ ішінде өзара байланысып, негізгі идеяны бекітеді.

Көрнекілік пен әрекет

Әр жауап — картадағы бір бөлшек. Оқушының әрекеті сабақтың соңында тұтас «Қазақстан» бейнесіне айналады.

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сабақ психологиялық дайындықтан басталады. Мұғалім оқушыларды тыныштыққа шақырып, жағымды көңіл күй қалыптастырады.

Психологиялық дайындық

«Күнге қолдарыңды созыңдар. Күннің жомарт сәулелері барлық өкпе мен мұңды жібітеді. Жүрегімізді жылу мен махаббатқа толтырады».

Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай аламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді —
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.

Осы жылулықпен сабақ басталады.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Үй жұмысының тақырыбы: «Мектеп пен өндірістің байланысы». Оқушы жауап берген сайын сұрақ жазылған кеспе қағаз беріледі. Әр қағаз Қазақстан облыстарының жер көлемін бейнелейді; дұрыс жауаптан кейін ол тақтадағы тиісті орнына жапсырылады.

Сұрақтар

  1. Мектеп пен кәсіпорынның байланысы не үшін қажет?
  2. Ауылдық мектептер қандай өндіріс орындарымен байланыс жасай алады?
  3. Қазіргі заманға сай автоматтандырылған, компьютермен басқарылатын қандай өндіріс орындарын білесің?

III. Өткен сабақты пысықтау

Қосымша сұрақ арқылы оқушылар өз өңіріндегі өндіріс орындарын атайды: «Өз жерімізде қандай кәсіпорындар бар?» Жауаптан кейін кеспе қағаз тақтаға ілінеді.

IV. Жаңа сабаққа дайындық

Сақтайық, қане, тыныштық —
Бүгінгі сабақ өте қызық.
Ойлан, ойлан және ойлан —
Үздіктері сыныптың.
Озаттар мен орташалар,
Ойланбаса, құр қалар.

V. Жаңа сабақ

Оқушылар кеспе қағаздағы тапсырма бойынша сөзжұмбақ шешеді. Мақсат — жаңа тақырыптың негізгі ұғымдарын өздері табу.

Сөзжұмбақ

Түйінді сөздер: Туған ел, Отан

  1. Өсімдіктер, жануарлар, тау, тас. (Табиғат)
  2. Киіз үй жабдығы. (Уық)
  3. Аспан әлемі. (Ғарыш)
  4. Ардақты адам. (Ана)
  5. Ас атасы. (Нан)
  6. Мықты ағаш. (Емен)
  7. Ешкінің төлі. (Лақ)
  8. Қалың ағаш өсетін нулы жер. (Орман)
  9. Орман емшісі. (Тоқылдақ)
  10. Қазақстанның астанасы. (Астана)
  11. Көктем айы. (Наурыз)

Шешімнен кейін оқушылар тік бағытта шыққан әріптерді қосып оқиды. Осылайша сабақтың негізгі тарауы ашылады: «Туған ел. Отан».

Талқылау сұрақтары

  • Отан деген не?
  • «Отан» дегенде ойларыңа не келеді?
  • Отан туралы қандай өлең, тақпақ білесіңдер?

Бір оқушы өлең оқып, сынып тақырыпқа эмоциялық тұрғыдан жақындайды.

Мазмұнды түсіндіру

Дүйсенбек пен ұлы Сәлімнің әңгімесі арқылы оқушылар Қазақстанның табиғатымен, шекарасымен және Ұлы Жібек жолымен танысады. Мұғалім мәтін мазмұнын жүйелі түрде түсіндіреді, кеспе қағаздардағы тапсырмалар кезең-кезеңімен орындалады.

Тянь-Шань туралы түсіндірме

«Тянь-Шань» сөзі қытай тілінен аударғанда «Тәңірі тауы» деген мағынаны білдіреді. Біздің халқымыз оны «Еренқабырға» деп атаған. Бұл атауға Қытайдың батысы мен Қазақстанның оңтүстік-шығысын алып жатқан алып тау жоталары кіреді. Сондықтан мәтінде «Тянь-Шань таулары» тіркесі кездескенде, оның ішінде Алматымыздың жанындағы Іле Алатауы да қамтылатынын түсіну керек.

Дәптермен жұмыс

Оқушылар кеспе қағаздағы тапсырманы дәптерде орындайды, нәтижесі тексерілген соң қағаз тақтаға ілінеді.

Картамен жұмыс

Тапсырма: картадан Қазақстан мен ҚХР аумақтарын және олардың арасындағы шекараны, Жібек жолы пойызы жүрген бағытты, Каспий теңізін, Алтайды, Батыс Сібір жазығын, Іле Алатауын, Алматы қаласын табу.

Бақылау күнделігімен жұмыс

Бақылау күнделігінің 62-бетіндегі тақырыпқа байланысты тапсырма орындалады.

Сергіту сәті

Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушылар сергіп, келесі кезеңге назарын шоғырландырады.

Шығармашылық жұмыс

Тапсырма: берілген сөздер мен тіркестерді пайдаланып, сызба арқылы өлең құрастыру.

1) елім
2) жерім
3) жайқалған
4) жасарған
5) жайған
6) Қазақстаным!

Оқушылар бірлесе орындайды, соңында бір оқушы құрастырылған өлеңді оқиды.

Кестемен жұмыс

Тапсырма: төмендегі сұрақтар бойынша кестені толтыру. Соңғы сұраққа әр оқушы өз ойын айтады.

  • Сенің Отаның қай ел?
  • Ол қандай мемлекет?
  • Президенті кім?
  • Еліңнің рәміздері қандай?
  • Еліңнің бас қаласы қай қала?
  • Қазақстанның болашақта қандай ел болғанын қалайсың?

VI. Сабақты қорытындылау

Қорытынды кезеңде оқушылар «Қазақстан» тақырыбы бойынша сөзжұмбақ шешіп, білімдерін бекітеді.

«Қазақстан» сөзжұмбағы

  1. 1925–1929 жылдардағы Қазақстанның астанасы? (Қызылорда)
  2. Алматы қай таудың баурайында орналасқан? (Алатау)
  3. Қазақстан қандай ел? (Тәуелсіз)
  4. Медеу мұз айдыны Қазақстанның қай қаласында? (Алматы)
  5. Астананың бұрынғы аты қалай аталған? (Ақмола)
  6. Астана қай өзеннің бойында орналасқан? (Есіл)
  7. Биіктігі 97 метр болатын бас қаланың символы. (Бәйтерек)
  8. «Мемлекетіміздің мәйегі, дербестігіміздің дәйегі...» (Елорда)
  9. 1920–1925 жылдардағы Қазақстанның астанасы? (Орынбор)

«Қазақстанды гүлдендір» қорытынды тапсырмасы

Барлық тапсырмалар орындалып, кеспе қағаздар өз орнына ілінген кезде тақтада Қазақстан картасы құрастырылады. Оқушылар үйден жасап әкелген гүлдерін карта бетіне жапсырады.

Осылайша сынып бірлесіп Қазақстанды «гүлдендіреді». Елдің сақталып, көркейіп-гүлденуі — әрқайсымыздың қолымызда екені қорытындыланады.

Отанымның ұлымын.
Бұл — гүлденіп жайнаған,
Гүлстандар Отаны.
Бірін-бірі сыйлаған,
Туысқандар Отаны.
Ә. Табылды

VII. Үй тапсырмасы

  • Мәтінді оқу және мазмұндау.
  • «Менің елім» тақырыбына эссе жазу.

VIII. Бағалау

Оқушылардың тапсырмаларға қатысу белсенділігі, жауаптарының дәлдігі және шығармашылық жұмыстағы үлесі ескеріле отырып бағаланады.