Түрлі түсті қағаз, желім
Сабақ туралы мәлімет
Мектеп
Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, №45 «Ақ Орда» мектеп-гимназиясы
Мұғалім
Бейнелеу өнері пәнінің мұғалімі — Шаймерден Азатхан Серікұлы
Сабақ тақырыбы
Жаңа жылға дайындық: шырша дайындау
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Шырша туралы мағлұмат беру және оқушыларға шыршаны жасау жолдарын үйрету.
Дамытушылық
Танымдық қабілетін, ой-өрісін, өзіндік іс-әрекетін және шығармашылық қабілетін дамыту; пәнге қызығушылығын арттыру.
Тәрбиелік
Ұқыпты, таза, әдемі жұмыс жасауға дағдыландыру; еңбекқорлық пен адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың ресурстары мен форматы
Көрнекілік және құрал-жабдықтар
- Интерактивті тақта
- Қауіпсіздік ережелері
- Қалам, өшіргіш
- Түрлі-түсті қағаз, қайшы, желім
- Таспа, жіп түрлері
Түрі, типі, әдісі, байланысы
Түрі: аралас сабақ
Типі: жаңа білімді игерту
Әдісі: топтық жұмыс, түсіндіру, сұрақ-жауап, «Қар жинау» ойыны, СТО элементтері
Пәнаралық байланыс: математика, еңбекке баулу, бейнелеу өнері, дүниетану
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.
- Топқа бөлу, топ басшысын сайлау.
II. Үй тапсырмасын тексеру
«Шалғында» тақырыбында композиция құрастыру.
III. Өткен сабақты бекіту
«Қар жинау» ойыны арқылы
- 1.Композиция дегеніміз не?
- 2.Композиция қандай бөліктерден тұрады?
- 3.Композицияға қандай сәндік өрнектер қосуға болады?
- 4.Аппликация дегеніміз не?
- 5.Заттық аппликация дегеніміз не?
- 6.Сюжетті аппликация дегеніміз не?
- 7.Оригами дегеніміз не?
IV. Қызығушылықты ояту
Ой қозғау (сұрақтар)
- Біз қандай ойын ойнадық?
- Қар жылдың қай мезгілінде болады?
- Қысқы мерекелер қандай?
- Қыста аңдар қалай күн көреді?
- Қыс мезгілінде қандай аңдар ұйқыға кетеді?
- Қыс мезгілінде табиғатта қандай өзгерістер болады?
- Жыл мезгілі нешеге бөлінеді?
- Қыс айларын ата.
Топтық жұмыс (топтастыру)
1-топ
Қыс мезгілі
2-топ
Қысқы ойындар
3-топ
Қысқы еңбек түрлері
«Поэзия минуты»
Қыс мезгіліне байланысты тақпақтарды айту.
V. Мағынаны ашу
Оқулықпен жұмыс
Мәтінді оқушыларға тізбектей оқыту. Дәптерлеріне күннің ретімен жаңа сабақтың тақырыбын жаздыру.
Жұмбақ
Жасыл ине — киімім,
Жайлаймын тау биігін.
Жаңа жылды тойласаң,
Төріндемін үйіңнің.
Жауабы: шырша
Шырша туралы қысқаша мәлімет
Шырша (лат. Picea) — қарағай тұқымдасына жататын, қылқан жапырақты, мәңгі жасыл ағаш. Шыршаның көп түрі күн көзін жақсы көреді; сұрыпты түрлері жеңіл топырақта және ық жерлерде жақсы өседі. Жыл сайын сынған не майысқан бұтақтарын кесіп, қалыпқа келтіріп отыру қажет.
Өсу ерекшелігі
Биіктігі әдетте 30–50 м-ге дейін жетеді. Алғашқы 15–20 жылда өте баяу өседі, кейін жылына шамамен 30 см-ге дейін өседі. 6–12 жыл аралығында қылқандарын кезекпен түсіріп, жаңарып отырады.
Отырғызу арақашықтығы
Өсе келе жан-жағына жайыла түсетіндіктен, шыршаларды бір-бірінен немесе өзге ағаштардан кемінде 6 м арақашықтықта отырғызған дұрыс.
Пайдасы
Ауаны тазартатын қасиетіне байланысты аурухана мен шипажай маңына көптеп егіледі. Жол жиектерінде жел ұстағыш ретінде де қолданылады.
Түрлері мен түсі
Шығыс шыршасының қылқаны — сары немесе алтын түсті; ине қылқанды шыршаныкі — көк, көкшіл; еуропалық шыршаныкі — қою жасыл; балқандық шыршаныкі — күміс түсті немесе сұр.
Қосымша деректер
- Дүние жүзінде шамамен 50-ге жуық түрі бар.
- Түріне қарай 50–150 жыл аралығында өмір сүреді; бойы 1 м-ден аспайтын түрлері де кездеседі.
- Ағашы жұмсақ, жеңіл, мықтылығы төмен болғандықтан құрылыс пен ағаш өңдеуде қолданылады.
- Шыршадан жасалған музыкалық аспаптардың үні ерекше әсем болады.
- Тұқымы орман құстары мен кеміргіштерге азық болады; дің қабығы тері илеуде пайдаланылады.
- Көптеген елде шырша жаңа жылдық ағаш ретінде кеңінен танымал.
VI. Сарамандық жұмыс
Қайшымен жұмыс істеу қауіпсіздігі
- 1.Қағазды қиғанда қайшыны емес, қағаз парағын жылжыт. Сол қол саусақтарына абай бол.
- 2.Қайшының ұшын жоғары қаратып ұстама.
- 3.Қайшыны біреуге бергенде жабық күйінде бер; сап жағын алушыға қаратып ұста.
- 4.Жұмыс аяқталған соң қайшыны арнайы қорапшаға салып қой.
Жапсырмалау қадамдары (қысқаша)
- Шыршаға лайық түсті таңдау: негізгі түс — жасыл.
- Қағазды қиып дайындау: алынған бөліктер үшбұрышқа немесе пирамидаға ұқсайды.
- Аққала, шырша, жұлдыз бейнелеріндегі пішіндерді анықтау: бұлар — геометриялық пішіндер.
- Дайын пішіндерді желімдеп, шыршаны сәндік ойыншықтармен безендіру.
Сергіту сәті
Шаңғыменен сырғанап,
Боран болып уілдейміз.
Қар болып жапалақтап,
Бұршақ болып түсеміз.
VII. Сабақты бекіту (сұрақ-жауап)
Сұрақтар
- Бүгін біз нені жапсырмаладық?
- Шыршаны немен безендірдік?
- Безендіруге қандай құралдарды қолдандық?
Күтілетін жауаптар
- Шыршаны жапсырмаладық.
- Әдемі ойыншықтармен безендірдік.
- Түрлі-түсті қағаз және желімді пайдаландық.
Сабақ соңында оқушыларға қысқа ойын ұйымдастырып, көңіл-күйді көтеруге болады.
VIII. Бағалау
Оқушылардың жұмысына талдау жасап, жетістіктерін атап өту арқылы бағалау.
IX. Үй тапсырмасы
Шырша және шырша ойыншықтарын жасап келу.