Сізге бір қызметкер келіп
Сейсембаевтың 90-жылдардан қалған сабағы
Белгілі кәсіпкер Марғұлан Сейсембаев SYNEQ бизнес форумында өз тәжірибесінен түйген ойларын бөлісті. Кәсіпкердің айтуынша, 90-жылдардағы мүмкіндіктер мен тәуекелдер кезеңі оған үлкен сабақ берген: кейбір мәмілелер жоспармен емес, дәл уақытында кездескен мүмкіндіктермен келген.
Негізгі тезис
Табыс — біреудің құпиясын көшіріп алу емес; қателіктерді түсіну, жеңілмеуді үйрену және мүмкіндікке дайын болу.
Табыстың «құпиясын» іздеу — пайдасыз әдет
Көп адам табысты адамдардың құпиясын білгісі келеді. Сейсембаев мұны нәтиже бермейтін әрекет деп санайды: табыс әркімге әртүрлі жолмен келеді, ал біреудің жолын дәл қайталау мүмкін емес.
Қателіктерден қашу емес, оларды басқару маңызды
Қателіктер ұқсас
Бизнестегі проблемалар мен қателіктердің «табиғаты» жиі бірдей. Сондықтан қателікті болдырмауға тырысу ғана емес, оны шешуді үйрену әлдеқайда маңызды.
Жеңілмеу — өзіңе байланысты
Кәсіпкердің пайымынша, «жеңілмеу» — сіздің тәртібіңіз бен шешімдеріңізге байланысты; ал «жеңу» мүмкіндігі көбіне қарсыластың әлсіздігіне тәуелді. Демек, алдымен жеңілмеуді үйрену керек.
Табыс формуласы: дайындық + мүмкіндік
Сейсембаев табысты екі компонентке бөледі: дайындық және мүмкіндік. Дайындық — адамның ішкі жұмысы, ал мүмкіндік — кездейсоқ жағдай. Дайындалуды ол тауға шығумен салыстырады: биіктеген сайын көбірек мүмкіндік көрінеді.
Кездейсоқтықтың рөлі
Кәсіпкер көптеген табысты келісімдеріне кездейсоқ жолыққанын айтады. Жобалар көбіне таныстар мен достар арқылы келген. Оның сөзінше, Альянс банк, K-Mobile және Beeline/«Бител» сияқты активтерді иелену де осындай мүмкіндіктердің тоғысуымен болған.
Кәсіпкердің басты қасиеті — проблеманы шеше білу
Оның пікірінше, әр бизнесменнің негізгі қабілеті — проблеманы шешу. Ал өзін дамыту үшін ең тиімді жол — қателіктерді талдап, оларды қалай түзетуге болатынын жүйелі ойластыру.
Проблема өмір бойы қатар жүреді
Әлем, қоғам, экономика үнемі қозғалыста болғандықтан, өзгеріс тоқтамайды — ал өзгеріс проблеманы ертіп келеді. Сейсембаевтың ойынша, адамда мақсат бар кезде проблема да болады. Мақсаттан бас тартсаңыз, проблема «жойылғандай» көрінеді, бірақ бұл ең оңай әрі ең қауіпті шешім болуы мүмкін.
Белгі мен себеп: проблеманы дұрыс атау
Белгі — проблема емес
«Бізде проблема бар» деген сөз көбіне проблеманың өзі емес, оның симптомы. Симптом сөз, эмоция, жағдай арқылы көрінеді; ал нағыз жұмыс — себепке дейін қазу.
Жауапкершілікті өзіңе алу
Проблеманы шешудің бір жолы — жауапкершілікті толық өз мойныңызға алу. Егер кінәні қызметкерге немесе басқа біреуге ысырып қойсаңыз, оны шешуге ішкі стимул әлсірейді.
«Ғашық болған» жоба — ең қауіпті жоба
Кәсіпкер ең сәтсіз шыққан істері — жан-тәнімен жақсы көріп, қатты қалап кіріскен жобалары болғанын айтады. Мұндай кезде адам асығады, кемшілікті байқамай қалады, тым оптимистік көзқарасқа беріліп, тәуекелді дұрыс бағаламайды.
Назар аударатын ой
Ол діни мәтіндерде келетін мағыналық тұжырымға да тоқталады: адам дүниеқоңыздыққа берілсе, қалағаны қолдан сусып кетуі мүмкін; ал адам құндылықты басқаша қоя білсе, дүние игілігі де артынан ілеседі. Өз тәжірибесінде де дәл бейжай қараған, өзі бас тартқан немесе өзі үшін «аса маңызды» көрінбеген жобалардың кейде үлкен табыс әкелгенін атап өтеді.
Жоспар — уақыттың қорғаны
Жоспарсыз әрекет көп жағдайда босқа кетеді. Маңызды істерді жоспарламасаңыз, сол уақытты маңызы жоқ нәрселер өздігінен «жоспарлап» алады. Сейсембаев жоспарланған істің пайдасы бірнеше есе жоғары болатынын айтады және күтпеген кездесу шықса да, алдымен жоспарына қарайтынын жеткізеді.
Өмірлік ұстаным
Кәсіпкердің түйіні: бақытты өмір сүру, қоғамға және қоршаған ортаға пайдалы болу.
Дереккөз: NUR.KZ