Өнер тобының тапсырмасы. Қонақ деген кім
Сабақтың мазмұны мен құрылымы
Бұл жоспар Оспанхан Әубәкіровтің «Ара мен Шыбын» мысалы бойынша сайыс форматындағы сабаққа арналған. Негізгі бағыт — оқушының жеке қабілеті мен белсенділігіне сүйеніп, мысалдағы түйінді ойды ашуға жағдай жасау; өз бетімен шығармашылық жұмыс істеуге үйрету; байланыстырып сөйлеуін және шығармашылық ойлауын дамыту.
Тақырыбы
«Ара мен Шыбын» — Оспанхан Әубәкіров
Сабақтың түрі
Сайыс-сабақ
Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ–жауап
- Талдау
- Іздену
Көрнекілігі
Суреттер, тірек-сызба, үнтаспа (диалогты тыңдату).
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сабаққа даярлық жүргізіледі. Мұғалім оқушылардың көңіл күйін көтеріп, жағымды атмосфера қалыптастыруға бағытталған қысқа әңгіме айтады:
Адамның күлкісі — әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Адам күлкінің көмегімен таныса да, қоштаса да алады. Жымиыс сезіміміздің сырын ашуға жол ашады. Күлкі арқылы көңіл күйіңді білдіріп көр: бір-біріңе жымиыңдар, күлкілеріңді сыйлаңдар.
Одан кейін сабақ басталады.
II. Мақсат қою кезеңі
- 1 Сабақтың тақырыбы мен мақсаты хабарланады.
- 2 Жаңа сабаққа даярлық жүргізіледі: сынып топтарға бөлініп, сайыс-сабақ форматы түсіндіріледі.
Топқа бөлу тәртібі
Санамақ айту арқылы әр қатардан топ басшысы таңдалады. Топ басшылары топтың атауы жазылған қағазды оқиды.
I топ
Оқу тобы
II топ
Жазу тобы
III топ
Өнер тобы
Тақтаға топ атаулары ілінеді. Әр топ басшысына бағалау парағы беріледі: олар өз тобының жауап берген оқушыларын белгілеп, жиналған фишкалар арқылы ұпай санын есептеп отырады. Ұпайлар әр топтың аты жазылған қалташаларға салынады.
III. Жаңа сабақ
Кіріспе
Жаңа сабақтың мақсатымен таныстыру және мысалдың тәрбиелік мәніне назар аударту.
1) Автор туралы қысқаша дерек
Оспанхан Әубәкіров (1934–1986) — Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Қарақастек ауылында дүниеге келген. Құрманғазы атындағы Алматы өнер институтының театр факультетін бітірген.
Оның «Қоңырау», «Бөдене», «Күлкіңіз келе ме?», «Анау мен Мынау», «Бір дорба» және басқа да жинақтары бар.
Негізгі ұғым
Сатирик — адамның бойындағы теріс қылықтарды сынап, әжуалап, мысқыл арқылы жеткізетін жазушы.
2) Үнтаспа арқылы тыңдау
«Ара мен Шыбын» диалогы үнтаспадан тыңдатылады.
3) Тірек-сызба бойынша талдау
Мысалдың мазмұны мен түйінді ойы тірек-сызба көмегімен талданады.
4) Кейіпкерлерге мінездеме
Ара мен Шыбын бейнеленген суреттер бойынша екеуіне мінездеме беріліп, іс-әрекеті мен мінез-құлқы салыстырылады.
IV. Сабақты бекіту
«Кім мықты?» сайысы
Өнер тобы
Ара мен Шыбын рөлін бөлісіп, көрініс қояды (қанатын жамылып, сахналайды).
Оқу тобы
Мысалдағы түйінді ойды анықтап, қысқаша тұжырым жазады.
Жазу тобы
«Егер мен Шыбын болсам…» тақырыбында эссе жазады.
«Кім ақын?» тапсырмасы
Үш топқа өлең жолдары бойынша ұйқас табу тапсырмасы беріледі:
Келді араға Шыбын, Жиып жатқан шырын. Шақырды Шыбын қонаққа. Ара келсе кешігіп, Жатып қапты шешініп. Қонақты дұрыс күтпепті, Шыбынға ақыл жетпепті.
Тапсырманы жылдам әрі дұрыс орындаған топтарға ұпай беріледі.
«Кім ұтқыр?» тапсырмасы
Оқушылар ойларын төмендегі сұрақтар негізінде жинақтайды:
- 1 «Қонақжай» дегенді қалай түсінесің?
- 2 Қонақ деген кім? Қонақтың қандай түрлері бар?
- 3 Қонақты ілтипатпен қарсы алу дегенді қалай түсінесің?
«Кім тапқыр?» тапсырмасы
Мысал мазмұнына сай мақал-мәтел тауып, жазу ұсынылады. Үлгілер:
- Келгенше қонақ ұялады, келген соң үй иесі ұялады.
- Қонақ асыңа емес, қабақ-қасыңа риза.
- Еңбекшінің наны тәтті, жалқаудың жаны тәтті.
V. Қорытынды
Оқушылардан «Қандай тарауды аяқтадық?» деген сұрақ арқылы бүгінгі тақырып пен негізгі ой қорытындыланады.
VI. Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
- Мысалды оқу.
- Кестені толтыру.
Бағалау
Топ басшыларының бағалау парақтары мен жиналған ұпай саны негізінде қорытынды баға шығарылады.