Ақан сері Қорамсаұлы өмірі мен шығармашылығы туралы мазмұнын айту
Сабақтың тақырыбы
Ақан сері Қорамсаұлы
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Ақан сері Қорамсаұлының өмір жолы мен шығармалары туралы әңгімелеу, ақын әндеріндегі табиғаттың сыршыл сезімі мен әсем әуезін ұғындыру.
Тәрбиелік
Ақын әндері арқылы оқушыларды сұлулыққа, әсемдікке тәрбиелеу, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру.
Дамытушылық
Ән тыңдату арқылы оқушылардың есту және қабылдау қабілеттерін дамыту, сөзді анық айтуға дағдыландыру.
Сабақ сипаттамасы
Сабақтың типі
Жаңа білім беру
Түрі
Интегралды (аралас)
Әдістері
Сұрақ-жауап, түсіндіру, баяндау, проблемалық іздену, көрнекілік арқылы оқыту.
Көрнекілігі
- Ақан серінің портреті
- Нота сызылған плакат
- Ноталар
- Үнтаспа, күйтабақ
- Плакаттар
Пәнаралық байланыс
Тарих, қазақ әдебиеті, математика, бейнелеу өнері, еңбек.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сабақтың мақсаты түсіндіріледі.
II. Қайталау сұрақтары
- Құрманғазы деген кім?
- Оның өмірі мен шығармашылығы туралы не білесіңдер?
Тақырып тірек-сызба бойынша толықтырыла түсіндіріледі.
III. Жаңа білім беру
Бүгін біз сал-серілердің падишасы атанған Ақан сері Қорамсаұлының өмірімен және әндерімен танысамыз.
Өмірі мен өнер жолы
Ақан сері Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы Қоскөл өңірінде дүниеге келген. Әкесі — Қорамса, шешесі — Жасын. Екеуі де шаруа адамдары болған.
Ақан (Ақжігіт) 13 жасында ауыл молдасынан сауат ашып, Қызылжардағы Уәли медресесінде оқыған. Кейін ауылына оралып, өнерге біржола бет бұрады.
Халық оның сұлу әндерін, өнерін, сән-салтанатын, бекзат болмысын жоғары бағалап, «сері» деген атақ берген. Ол қасына өнерлі жастарды ертіп, ел аралап думан құрып, өнер көрсеткен.
Ақан сері Балуан Шолақ, Жаяу Мұса, Естай, Иманжүсіп сияқты атақты сал-серілермен жақын қарым-қатынаста болған.
Ән тақырыптары
Махаббат
«Ақ көйлек», «Аужар», «Балқадиша», «Алтыбасар»
Жүйрік ат
«Құлагер», «Маңмаңгер»
Қыран құс
«Көкжендет», «Қараторғай»
Табиғат
«Көкшетау», «Сырымбет», «Кербез сұлу»
Тыңдалым
Досмұқасан ансамблінің орындауындағы Ақан серінің «Ләйлім» әнін тыңдау (үнтаспадан).
Талқылау сұрақтары
- Әннен қандай әсер алдыңдар?
- Әннің екпіні қандай?
IV. Бекіту
Зерттеу тапсырмасы
Ақан серінің «Маңмаңгер» әнін талдау: тоналдылық, екпін, өлшемін анықтау.
Ой шақыру
Ата-бабамыз домбырамен ән айтып, күй шерткен. Сол ізбен шынайы ұлттық өнеріміз ғасырдан ғасырға жалғасып келеді.
Ақан сері Қорамсаұлының серік еткен аспабы — домбыра. Қазақтың ұлттық аспабы домбыраны әр ғылым саласы тұрғысынан қарастырып, сол желілер бойынша сипаттама берейік.
V. Қорытынды
Венн диаграммасы
Құрманғазы мен Ақан серінің шығармашылық ерекшеліктерін салыстыру.
- Ұқсастықтары
- Айырмашылықтары
Әдеби және музыкалық мұра
- С. Жүнісов — «Ақан сері» романы
- Ғ. Мүсірепов — «Ақан сері – Ақтоқты» поэмасы
- І. Жансүгіров — «Құлагер» поэмасы
- Ақан сері әндерін Досмұқасан ансамблі орындап жүр
- Шығармалары 1963 жылы «Жазушы» баспасынан жеке жинақ болып шыққан
VI. Үй тапсырмасы
- «Маңмаңгер» әнін жаттау, ән мазмұны бойынша сурет салу.
- Ақан сері Қорамсаұлының өмірі мен шығармашылығы туралы мазмұндап айту.
VII. Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, тыңдалым мен талдауға белсенді араласуы және тапсырмаларды орындауы бойынша бағаланады.